Phỏng vấn cánh gà sân khấu
PV: Thưa anh cánh gà sân khấu. Có lẽ anh là người thiệt thòi nhất vì chẳng bao giờ được vỗ tay nhỉ.
Cánh gà (CG): Cánh gà sân khấu khác với cánh gà chiên mắm là không ăn được. Cánh gà sân khấu là vạch phân cách giữa “được thấy” và “phải giấu”, nơi đời thật dừng lại, hư cấu bắt đầu. Bước qua cánh gà là bước vào vai diễn. Tôi chỉ có giá trị khi tôi giấu được cái phải giấu.
PV: Quả có thế. Sân khấu sống nhờ bí mật, giấu cái đáng giấu và khoe cái cần khoe. Cánh gà là người gác cửa của sự thật. Phía sau cánh gà có gì hay? Những gì xảy ra trước khi nghệ sĩ bước vào sân khấu và sau khi xong tiết mục và đi vào bóng tối cánh gà chạy sang phòng thay đồ?
CG: Khi trên sàn diễn, nhân vật có thể là đại gia nhưng sau cánh gà có thể đang vay tiền bạn diễn. Nghệ sĩ trong tiếng vỗ tay cười viên mãn nhưng sau khi vào cánh gà thì ngồi khóc vì nghe tin bố qua đời mà phải nén đau để cống hiến cho khán giả xong mới tới lượt mình được khóc. Trên sàn diễn có nhiều lời có cánh, sau cánh gà có nhiều câu văng tục. Sau cánh gà người ta không phải diễn nữa, lại trở thành con người thật. Ánh đèn tạo nên huyền thoại. Cánh gà giữ lại con người. Sân khấu có thể nói dối, cánh gà thì không.
PV: Anh nghĩ sao về hiện tượng nghệ sĩ bỏ diễn, bỏ khán giả vì bầu sô chưa chuyển đủ cát-xê?
CG: Những việc gần tương tự thì đã từng xảy ra. Cách đây lâu lắm rồi, có một ban nhạc POP nổi tiếng của Tây tới diễn tại xứ ta. Tới giờ diễn mà sàn diễn vẫn im lặng. Thỉnh thoảng, loa sân khấu lại thông báo do giao thông ùn tắc nên ban nhạc chưa thể tới điểm diễn được. Sau khoảng 1 giờ thì ban nhạc vẫy chào khán giả và bắt đầu diễn. Té ra ban nhạc Tây yêu cầu trả hết tiền mới diễn. Ban tổ chức méo mặt trình bày rằng đang kiểm kê tiền vé rồi đổi ra Mỹ kim thì mới gửi họ được. Tiền trao cháo múc muộn mất 1 giờ đồng hồ. Được cái khán giả rất kiên nhẫn.
Ở ta cũng có nghệ sĩ cảm thấy dấu hiệu sắp bị quỵt nên đã gọi bầu sô ra sau cánh gà yêu cầu trả tiền trước khi diễn.
PV: Mới đây cũng có một chương trình do nhà tổ chức và nghệ sĩ không tìm được tiếng nói chung về hạn trả thù lao nên nghệ sĩ không diễn, nhà tổ chức hủy chương trình để khán giả ngơ ngác. Đại diện nhà tổ chức thì bị bắt để điều tra. Anh nghĩ sao?
CG: Thật đáng tiếc. Người xứ tây sống để tuân thủ quy tắc còn người xứ ta thì chỉnh quy tắc để sống. Nếu mỗi bên đều đưa bàn tay ra thương lượng thì bi kịch không xảy ra.
PV: Anh nói có vẻ hơi ba phải?
CG: Cánh gà là nhân chứng, không thiên vị. Trước ánh đèn sân khấu, ban tổ chức và nghệ sĩ thật óng ả. Nhưng phía sau cánh gà đã có sự thi gan, đã có tiếng van xin. Lần này, nghệ sĩ rắn như thép nên chương trình tan vỡ. Khán giả là bên duy nhất thiệt thòi mà không có lỗi gì.
PV: Lẽ ra chỉ cấp phép cho những nhà tổ chức có năng lực.
CG: Vâng. Dạo này phong trào “đu” concert cao quá nên một số bầu sô yếu cũng ham bán vé thu tiền. Đơn vị tổ chức của Tây (concert promoter) sẽ làm những việc như: Khởi xướng ý tưởng nhạc hội, định hướng tư tưởng nghệ thuật, mời nghệ sĩ phù hợp, thuê địa điểm, sân khấu, âm thanh ánh sáng, làm truyền thông, bán vé, bỏ vốn và chịu rủi ro tài chính, không chỉ bán vé thu tiền là xong.
Promoter có thể thắng, có thể thua nhưng thường không thua trắng. Có những cái thua về mặt nọ lại thắng mặt kia. Có sự kiện âm nhạc ngoài trời của Hoa Kỳ dự kiến 50.000 người tham gia nhưng cuối cùng thu hút 400.000 người. Sự kiện thất bại về tiền nhưng thắng nhiều mặt. Lần đầu tiên có một sự kiện lớn thế giới mà âm nhạc, chính trị, cộng đồng hòa làm một. Ở xứ ta mới có bầu sô thôi, chưa có promoter đúng nghĩa.
PV: Cánh gà ơi, anh có muốn nhắn nhủ điều gì không?
CG: Cảnh gà như thường lệ là im lặng, nhưng tôi phá lệ và nói rằng, nghệ sĩ vốn đã ít rồi, nhà tổ chức âm nhạc cũng không đông. Vậy phải biết dành dụm đối tác chứ. Hãy tìm những cái hợp mà hòa thuận. Nếu hai vị để bỏ mặc khán giả thì khán giả đông bao nhiêu, lỗi các vị sẽ nhân lên theo lượng khán giả bấy nhiêu.
PV: Xin cảm ơn anh!