Nữ họa sĩ 8X đưa di sản văn hóa Việt ra thế giới

Lê Trang được biết đến là nữ họa sĩ thế hệ 8X "bước ra thế giới bằng di sản Việt" khi từ mùa thu năm 2024 đến nay, chị vinh dự là họa sĩ trẻ đương đại của Việt Nam được mời tham gia các triển lãm quốc tế danh giá tại Anh, Ý và Pháp. Những sự kiện này đã khích lệ họa sĩ Lê Trang giới thiệu các tác phẩm của mình với người yêu hội họa Việt Nam thông qua Triển lãm cá nhân “Trang và Tranh” được tổ chức tại TP Hồ Chí Minh vào cuối năm 2024 và "Mộng giữa chiều hoa" đang được tổ chức tại Hà Nội.

Chia sẻ với PV Báo CAND bên lề Triển lãm “Mộng giữa chiều hoa” được tổ chức tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, họa sĩ Lê Trang cho biết, hành trình đến với hội họa của chị rất tự nhiên, rất tình cờ.

“Tôi là một người phụ nữ có nhiều vai trò: Một người mẹ của ba đứa trẻ, một người vợ, một người con dâu trong một gia đình lớn và một người làm kinh doanh. Tôi đi qua những ngày tháng đối nội, đối ngoại, đầy những việc không tên mà hầu như không ai thấy. Tôi đã từng nghĩ đó là tất cả những gì mình phải sống. Nhưng trong sâu thẳm, có một giọng nói khác, rất nhỏ, rất nhẹ nhưng chưa bao giờ biến mất. Đó là tiếng gọi của nghệ thuật, của chính tôi. Nó thôi thúc tôi tự dò đường, tự tìm cọ để vẽ về những giấc mơ sâu thẩm bên trong con người mình. Có những tác phẩm tôi vẽ rất nhanh nhưng cũng có những tác phẩm mất vài tháng, thậm chí dù đóng khung rồi vẫn tháo xuống chỉnh sửa”, họa sĩ Lê Trang tâm sự.

Sau 3 năm miệt mài vẽ, dấu mốc đầu tiên và cũng là quan trọng nhất giúp Lê Trang thêm tự tin dám sống trọn vẹn với đam mê của mình chính là việc tranh của chị được chọn tham gia triển lãm tại Bảo tàng Nghệ thuật Saatchi, một trong ba bảo tàng nghệ thuật hàng đầu vương quốc Anh vào tháng 9/2024 và sau đó là các triển lãm quốc tế danh giá khác tại Florence (Ý) và Paris (Pháp) vào cuối năm 2024.

Việc có tranh trưng bày tại các bảo tàng nghệ thuật nổi tiếng toàn cầu, được tham gia các diễn đàn về nghệ thuật, nhất là hội họa với các nghệ sĩ đến từ các quốc gia khác nhau trên thế giới, được khán giả quốc tế công nhận tư cách họa sĩ, đó thực sự là một trải nghiệm không thể nào quên đối với chị. Điều này đã giúp chị có thêm nhiều động lực để vững bước trên con đường của riêng mình. Ngoài việc vẽ là đam mê lớn nhất, trở thành họa sĩ là giấc mộng hoa lớn nhất thì nữ họa sĩ 8X cũng luôn thôi thúc khát vọng thông qua hội họa có thể tôn vinh và lan tỏa những vẻ đẹp riêng có của dân tộc, của đất nước, con người Việt Nam đến với bạn bè quốc tế, qua đó đóng góp thêm một tiếng nói từ Việt Nam vào nền nghệ thuật đương đại.

Theo họa sĩ Lê Trang, lý do các giám tuyển lựa chọn tranh của chị trưng bày tại các triển lãm quốc tế lớn tại Châu Âu có lẽ là bởi "tiếng nói nữ quyền ẩn sau nét dịu dàng Á Đông" khi phụ nữ Việt không cần “hóa thép” để thể hiện nữ quyền. Trong tranh của Lê Trang, sức mạnh của người phụ nữ được cất lên từ nét dịu dàng, từ tà áo dài, từ ánh sáng của tâm hồn Việt. Đó là tiếng nói mạnh mẽ nhưng dịu dàng, tựa như ý nghĩa của màu tím. Màu tím không chỉ là sắc màu đặc trưng của Huế, nơi chị sinh ra và lớn lên mà còn là sự hòa quyện giữa đỏ và xanh dương, hai gam màu tượng trưng cho mạnh mẽ và nhẹ nhàng, trong cương có nhu, trong nhu có cương.

Bên cạnh đó, còn là "sức mạnh vô biên" đến từ tà áo dài Việt Nam, trang phục luôn để lại ấn tượng sâu sắc trong mắt bạn bè quốc tế; là dấu ấn cố đô, kinh thành Huế. "Đưa vẻ đẹp Huế vào trong tranh, từ sắc tím đặc trưng đến những di sản vật thể và phi vật thể độc đáo không chỉ là lời tri ân của cá nhân tôi với cội nguồn yêu dấu mà còn là khát vọng góp phần "bất tử hóa" phẩm cách đẹp đẽ của một vùng đất lịch sử, nơi từng là kinh đô nước Việt, thông qua hội họa", nữ họa sĩ 8X chia sẻ.

Và đặc biệt hơn, trong thế giới hội họa của Lê Trang, “di sản” không chỉ là kiến trúc hay trang phục truyền thống mà còn là những giá trị tinh thần như tổ ấm, gia đình, sự gắn bó giữa con người với thiên nhiên. Những loạt tranh về chim, về người phụ nữ, về không gian sống yên bình đều xoay quanh một trục cảm xúc: Khát vọng gìn giữ những giá trị bền vững của gia đình trong nhịp sống hiện đại nhiều biến động.

Cảm nhận về tranh của Lê Trang tại buổi khai mạc triển lãm "Mộng giữa chiều hoa" tại Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, kiêm Trưởng ban Lý luận phê bình văn học nghệ thuật cho biết, cảm giác đầu tiên của ông khi bước vào không gian trưng bày là sự gần gũi, ấm áp và dễ chịu. Những bức tranh của Lê Trang phản ánh đất nước, con người Việt Nam, đặc biệt nổi bật là hình tượng người phụ nữ Việt Nam dịu dàng, tươi tắn, có chiều sâu tâm hồn và cốt cách rất Việt.

Trong những bức tranh của Trang, con người và thiên nhiên gắn bó với nhau, cây cỏ, hoa lá hiện diện như một phần đời sống tinh thần. Đó chính là “căn cước” để khi những bức tranh này ra thế giới, người ta có thể nhận ra nền tảng văn hóa Việt Nam. Từ hình ảnh Cố đô Huế, Kinh thành, đời sống con người, tà áo dài truyền thống đến những thiếu nữ thướt tha, tranh của Lê Trang không chỉ kể câu chuyện thẩm mỹ mà còn gợi mở chiều sâu văn hóa. Đặc biệt, loạt tranh vẽ về các loài chim của Trang rất ấn tượng, khi “dù ở tư thế nào, ánh nhìn cũng hướng về tổ ấm”, như một biểu tượng của khát vọng trở về, của sự gắn bó và bình yên trong đời sống tinh thần người Việt.

Dưới góc nhìn chuyên môn, nhà phê bình mỹ thuật Mai Thị Ngọc Oanh, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Mỹ thuật Việt Nam đánh giá cao nỗ lực bền bỉ và dấu ấn cá nhân trong tranh của Lê Trang. Tranh của Lê Trang rất giàu tình cảm, tạo cho người xem cảm giác bình yên, nhẹ nhàng và nữ tính. Việc một họa sĩ trẻ, không học chuyên nghiệp nhưng có thể đưa tác phẩm của mình ra trưng bày ở các quốc gia châu Âu, góp phần đưa di sản Việt Nam ra thế giới là điều không nhiều người làm được.