Danh họa Bùi Xuân Phái và người mẫu đặc biệt - “kỳ nhân tiền cổ”

14:37 28/08/2019

Đúng kỷ niệm 99 năm ngày sinh của danh họa Bùi Xuân Phái (1-9-1920 – 1- 9- 2019), một triển lãm đặc biệt, công bố phần lớn bộ ký họa “Ông Phái vẽ ông Đạm” sẽ được tổ chức tại Nhà đấu giá Chọn, Hà Nội. Cùng với triển lãm, tình bạn đặc biệt giữa danh họa và "người mẫu" lâu năm nhất của ông cũng được tiết lộ rộng rãi đến công chúng.



 Họa sĩ Bùi Xuân Phái thuộc thế hệ cuối cùng của sinh viên trường Mỹ thuật Đông Dương, là một trong những tên tuổi ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của mỹ thuật Việt Nam hiện đại. Ông chuyên về chất liệu sơn dầu, đam mê mảng đề tài phố cổ Hà Nội. 

Ngay từ lúc sinh thời, sáng tạo của ông đã được quần chúng mến mộ gọi dòng tranh này là Phố Phái. Nhưng ông Nguyễn Bá Đạm, người mẫu trong hàng trăm bức vẽ của danh họa là ai, vì sao lại được họa sĩ Bùi Xuân Phái chọn làm nhân vật chính cho nhiều tác phẩm của mình đến thế thì không hẳn nhiều người biết rõ.

Ông Nguyễn Bá Đạm và danh họa Bùi Xuân Phái lúc sinh thời

Ông Nguyễn Bá Đạm là người nổi danh với tên gọi “kỳ nhân tiền cổ Hà thành” bởi đam mê sưu tập tiền cổ. Nhưng, với giới nghiên cứu và đam mê hội họa, ông còn được nhắc nhớ bởi vị trị khá đặc biệt: bạn tri kỷ, bạn tâm giao bộ tứ danh họa Nghiêm (Nguyễn Tư Nghiêm), Liên (Dương Bích Liên), Sáng (Nguyễn Sáng), Phái (Bùi Xuân Phái). 

Theo các công bố chính thức, lúc sinh thời, danh họa Bùi Xuân Phái đã vẽ 242 bức chân dung, ký họa ông Đạm. Năm 2018, ông Đạm là người duy nhất nhận Giải thưởng Lớn – Giải thưởng Bùi Xuân Phái, Vì tình yêu Hà Nội.

Ông Nguyễn Bá Đạm sinh năm 1922 ở làng Mọc, Giáp Nhất (Hà Nội), nguyên là giáo viên dạy Sử nhưng là người đam mê sưu tầm kỷ vật về các văn nghệ sĩ, sưu tầm cổ vật, tiền cổ, thân thiết với rất nhiều văn nghệ sĩ nổi tiếng, trong đó có họa sĩ Bùi Xuân Phái. 

Họa sĩ Bùi Xuân Phái đặc biệt thích vẽ ký họa và chân dung ông Đạm nên ông  thường nhận được yêu cầu làm “người mẫu” cho ông Phái. Nhiều bức vẽ, ông Đạm đã tặng cho bạn bè, người quen biết mà ông yêu quý. Một số khác, ông dùng đổi đồ cổ, tiền cổ, bổ sung cho các bộ sưu tập của mình.

Nhà sưu tập Tira và ông Đạm bên bức chân dung của ông do danh họa Bùi Xuân Phái vẽ

Về mối quan hệ nói trên, nhà phê bình Phan Cẩm Thượng cho rằng: Người đương thời của danh họa Bùi Xuân Phái là ông Nguyễn Bá Đạm.  Ông Đạm không nằm trong bộ tứ thân thiết của Bùi Xuân Phái, gồm họa sỹ, nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu, nhà thơ Vũ Đình Liên và ông Lê Chính. Nhưng ông Đạm là một trí thức, nhà giáo xưa, được Phái quý trọng, người có khuôn mặt cá tính, như một khắc họa sân khấu và có lẽ rất hợp với sự tìm tòi nội tâm nào đó về một con người Hà Nội, mà Phái đi tìm.

 Không chỉ thân thiết với Bùi Xuân Phái, ông Đạm còn quen biết nhiều họa sỹ và được họ vẽ chân dung, như Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng. Mỗi người nhìn ông Đạm theo cách của mình, xây dựng nhân vật này vượt ra khỏi người mẫu, trở thành nhân vật xã hội trong hội họa. Đó là người đàn ông nghiêm trang, mà hơi hài ước, mũi gồ khoằm, mặt vuông vức, thẳng thắn, đôi khi khắc nghiệt, nhưng cẩn trọng với bè bạn. 

Cuộc đời dài đi cùng các danh họa, khiến ông trở thành nhà sưu tập tương đối phong phú về các họa sỹ, ông cũng là người chơi tiền cổ, được mệnh danh là Hà Nội kỳ nhân cổ tiền.

Rất nhiều bức vẽ ông Nguyễn Bá Đạm do danh họa Bùi Xuân Phái thực hiện, hiện nay đã thuộc quyền sở hữu của nhà sưu tập Thái Lan, ông Tira Vanictheeranont. Đây cũng là một phần trong “kho” sưu tập tác phẩm hội họa Việt  Nam, đã được ông Tira công bố vài năm trở lại đây.


N.Hoa

Dông, lốc và sét bất ngờ dội xuống liên tiếp trong những ngày đầu tháng 5 đã gây thiệt hại vô cùng nặng nề về tài sản, hoa màu của hàng nghìn hộ dân và ảnh hưởng đến các công trình, doanh nghiệp trên địa bàn. Công an Hà Tĩnh đã huy động hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ về cơ sở để giúp dân khắc phục hậu quả thiên tai.

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội, mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa”  không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác.

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 .

Thông tin về tình hình giải ngân vốn đầu tư công cho việc bồi thường, thu hồi đất trong năm 2025 và 2026 vào cuối tháng 4 vừa qua, Sở Nông nghiệp và Môi trường (NNMT) TP Hồ Chí Minh đã nêu tên loạt dự án trọng điểm đang đối mặt với tình trạng chậm đền bù, giải tỏa để thu hồi đất phục vụ triển khai dự án…

Hơn 1,4 kg ma túy các loại như" Heroine, Methaphetamine, Ketamine, MDMA cùng súng, đạn đã bị Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Hưng Yên phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện, thu giữ khi bắt giữ đối tượng “sở hữu” 5 tiền án Trương Văn Hải (SN 1974, trú tại tổ dân phố Bần, phường Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên).

Triển khai mã định danh thống nhất cho công trình hạ tầng phục vụ công tác theo dõi, quản lý công trình là một trong những nội dung đáng chú ý của kế hoạch thực hiện chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng xây dựng trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Những lời chào mời “suất nội bộ giá rẻ” đang lan tràn trên mạng xã hội, được dàn dựng bằng kịch bản ngày càng tinh vi từ fanpage giả, giao dịch ảo đến giấy tờ giả, biến niềm tin của người mua thành công cụ để chiếm đoạt tài sản. Không ít nạn nhân chỉ nhận ra mình sập bẫy khi đã mất hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng và rơi vào vòng xoáy tranh chấp pháp lý kéo dài.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文