Gia đình gần 40 năm giữ nghề làm khuôn bánh Trung thu

11:13 14/08/2019
Tại làng Thượng Cung (xã Tiền Phong, Thường Tín, Hà Nội) có một gia đình suốt mấy chục năm qua vẫn giữ nghề làm khuôn bánh Trung thu.

Đó là gia đình ông Trần Văn Bản. Theo tìm hiểu của phóng viên vào ngày 14-8, trước đây cả Thượng Cung chuyên sản xuất khuôn làm bánh Trung thu bằng gỗ nhưng hiện nay nhiều người đã bỏ nghề, cả làng vẻn vẹn có vài nhà bám trụ với nghề truyền thống trong đó có gia đình ông Bản.

Một chiếc khuôn bánh Trung thu làm theo phương pháp truyền thống gồm rất nhiều công đoạn. Gỗ sau khi mua về phải được làm sạch vỏ, bào nhẵn mặt, pha gỗ thành hình khuôn theo kích thước và mẫu mã khách hàng yêu cầu.

Gia đình ông Trần Văn Bản (làng Thượng Cung, xã Tiền Phong, Thường Tín, Hà Nội) đã giữ nghề làm khuôn bánh Trung thu trong suốt gần 40 năm qua.

Ông Bản cho biết trước đây loại gỗ được dùng là gỗ cây thị nhưng hiện giờ loại gỗ này rất hiếm nên gia đình ông chuyển sang dùng gỗ xà cừ. Nguyên liệu chủ yếu đến từ các cây đổ hoặc chặt hạ trong những dự án giao thông. “Khuôn bánh là từ gỗ xà cừ dẻo bền và ít cong vênh sau một thời gian sử dụng”, ông Bản cho biết

Để tạo ra một chiếc khuôn bánh Trung thu bằng gỗ phải trải qua rất nhiều công đoạn.

Nếu trước đây các cụ phải đẽo thủ công thành khuôn nhưng hiện nay ông Bản sử dụng máy khoan tạo lỗ trước khi đẽo giảm bớt nhiều thời gian chế tạo. Tất nhiên, nhiều việc đẽo khuôn vẫn được làm thủ công hoàn toàn, đây là công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ tới từng chi tiết, chỉ cần một nhát đục sai chiếc khuôn có thể bị hỏng. Những chiếc khuôn sau khi đẽo xong sẽ được người thợ kiểm tra chất lượng của khuôn bằng cách dùng đất sét đóng vào như bánh thật. Qua được bài kiểm tra này, chiếc khuôn trải qua công đoạn cuối cùng là dùng giấy nhám đánh mịn bề mặt.

Muốn là ra được một chiếc khuôn bánh tốt trước tiên cần có gỗ tốt. Loại gỗ nhà ông Bản dùng hiện nay là gỗ xà cừ, chỉ có phần lõi cây và hoặc cành lớn mới được sử dụng để chế tạo khuôn.

Với mỗi chiếc khuôn hoàn chỉnh gia đình ông Bản có thể bán với giá từ 150.000 đến 300.000. Mỗi vụ trung thu một hộ làm khuôn như gia đình ông có thể xuất xưởng khoảng vài trăm chiếc khuôn. Thu nhập lớn nhưng nếu trừ chi phí tiền mua gỗ, tiền điện thì không còn mấy, hơn thế nữa đây là nghề đòi hỏi nhiều công sức và thời gian do đó không hấp dẫn được giới trẻ của làng như trước đây.

Người thợ sẽ đục thô theo các mẫu vẽ trên khuôn. 
Sau đó là giai đoạn quan trọng nhất đẽo các họa tiết của khuôn. Đây là công đoạn đòi hỏi sự tỉ mỉ bởi chỉ một lần sai có thể hỏng khuôn.
Họa tiết của khuôn càng tỉ mỉ càng đỏi hỏi tay nghề của thợ làm khuôn phải cao mới chế tạo được.
Trước đây nếu đẽo gọt thủ công nhà ông Bản phải mất 4-5 tiếng tuy nhiên hiện giờ ông sử dụng máy khoan đục lỗ đánh dấu vị trí cần đẽo nên tiết giảm được một nửa thời gian.
Tuy nhiên với những loại khuôn cỡ lớn thì cần tới hai tháng mới hoàn thành do cần tìm được mẫu gỗ thích hợp cũng như phần gia công đẽo họa tiết rất mất thời gian.
Sau khi đẽo thành hình và đóng thử bằng đất sét, khuôn sẽ được đánh nhẵn để hoàn thiện.
Với mỗi chiếc khuôn cỡ nhỏ có giá từ 150.000 đồng, trong khi khuôn cỡ lớn có thể lên tới cả triệu đồng một chiếc.
Hiện nay ở làng Thượng Cung không còn nhiều gia đình làm khuôn như nhà ông Bản nữa. Giới trẻ của làng phần lớn không hào hứng với công việc này. Liệu trong tương lai nghề truyền thống này có bị mai một hay không là điều chưa ai dự đoán được.
Thanh Anh

Số lượng việc làm năm 2025 tăng trưởng ổn định ở hầu hết các cấp bậc, ngoại trừ vị trí fresher (sinh viên mới ra trường), và vị trí fresher cũng là cấp bậc duy nhất giảm so với năm trước, với mức giảm -12,96%; mức sụt giảm fresher tập trung ở các ngành Hành chính – Nhân sự (-53,18%), Kế toán (-36,22%) và Tài chính – Ngân hàng (-34,52%)...

Theo dõi các diễn đàn, hội nhóm từ thiện, các bài đăng kêu gọi hoặc tổng kết hoạt động giúp đỡ người yếu thế trên mạng xã hội (MXH), các đối tượng tạo lập tài khoản giả mạo người kêu gọi từ thiện hoặc “đóng vai” là người thành đạt ở nước ngoài, hứa hẹn giúp đỡ một khoản tiền lớn để nạn nhân mất đi sự đề phòng, từ đó từng bước đưa họ vào... “ma trận” lừa đảo, chiếm đoạt tài sản. Đây là thủ đoạn lừa đảo mới xuất hiện trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Những việc làm của cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an cơ sở ở Tây Ninh như, giúp người già, thiếu nữ đi lạc trở về đoàn tụ với gia đình; xác minh nhanh các vụ chuyển tiền nhầm cho người dân nghèo, hiến máu cứu người… được người dân ngợi khen. Đây là những hành động thiết thực nhất của lực lượng Công an cơ sở gắn với phong trao thi đua “Ba nhất”.

Chiến sự lan rộng tại Iran đang buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa để tìm nơi trú ẩn an toàn. Dù các dòng người vượt biên quy mô lớn vẫn chưa xuất hiện, những dấu hiệu ban đầu cho thấy một làn sóng di cư mới có thể đang hình thành, khi ngày càng nhiều người tìm đường rời khỏi các khu vực bị tàn phá. Nếu xung đột tiếp tục leo thang và hạ tầng thiết yếu bị phá hủy, dòng người này có thể nhanh chóng lan sang các nước láng giềng và đặt Thổ Nhĩ Kỳ cùng châu Âu trước nguy cơ đối mặt với một cuộc khủng hoảng nhân đạo mới.

Liên quan đến vụ doanh nhân Nguyễn Ngọc Tiền (SN 1976) vừa bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra hành vi "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”, PV Báo CAND tiến hành làm rõ những thông tin xung quanh vụ án cho thấy “sự thật trần trụi” qua các hợp đồng hợp tác đầu tư thực chất là biến tướng của việc mua bán đất nền khi chưa đủ điều kiện pháp lý.

Hàng loạt các vụ TNGT liên quan đến học sinh tại TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận khiến nhiều người đau xót. Trong những vụ TNGT liên quan đến thanh thiếu niên, học sinh đa phần do nạn nhân điều khiển xe đạp, xe máy điện. Một điều đáng nói là ngoài những vụ TNGT do nguyên nhân chủ quan, một phần nguyên nân chính là do các em chưa đủ kỹ năng điều khiển phương tiện với tốc độ lên đến 40-50km/h, phụ huynh giao xe máy điện, xe đạp điện cho con điều khiển mà không quản lý dẫn đến việc những đứa trẻ này điều khiển phương tiện bất chấp luật lệ. Không những thế, nhiều “trẻ trâu” có độ chế xe đạp điện để quậy phá trên đường khiến người di chuyển trên đường bất an, tiềm ẩn nguy cơ TNGT cao…

Theo Hướng dẫn tuyển sinh Công an nhân dân (CAND) năm 2026 do Bộ Công an vừa mới ban hành, Kỳ thi tuyển sinh đại học chính quy tuyển mới đối với công dân đã tốt nghiệp trình độ đại học ngoài Công an (Kỳ thi văn bằng 2 Công an) sẽ diễn ra vào ngày 20/9. Đây cũng là lần đầu tiên Bộ Công an tổ chức kỳ thi này trên máy tính.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文