Nghệ sĩ Lê Vượng đoạt giải thưởng Bùi Xuân Phái ở tuổi 98

09:01 11/09/2016

Giải thưởng Lớn của giải thưởng Bùi Xuân Phái lần thứ 9 năm 2016 - Vì tình yêu Hà Nội vừa qua dành cho tác giả gắn bó với Hà Nội bằng cả cuộc đời, sự nghiệp của mình - nghệ sĩ nhiếp ảnh (NSNA) Lê Vượng. Ở tuổi 98, NSNA Lê Vượng đã tích lũy cho mình cả một kho tàng tác phẩm chất lượng cao mà rất ít người có được.

NSNA Lê Vượng đã được Liên đoàn Nhiếp ảnh Nghệ thuật quốc tế (FIAP) trao tước hiệu A- FIAP. Bên cạnh đó, ông cũng được tôn vinh ở nhiều giải thưởng trong nước và quốc tế như: Giải thưởng Bifota (Đức) trao cho tác phẩm “Đôi bàn tay khéo” (1967); giải Nhì triển lãm ảnh tại Liên Xô (1972) với tác phẩm “Nghệ nhân Song Hỷ thêu tranh” (1972); giải ACCU (Nhật) năm 1984 trao cho tác phẩm “Hội Đền Hùng”; huy chương bạc FIAP 1996 với tác phẩm “Lòng đất”...

Lần đầu NSNA Lê Vượng cầm máy là vào năm 1936, khi mới 18 tuổi. Lúc đó, chiếc máy ảnh rất quý hiếm, giá trị bằng cả mảnh đất ở Hà Nội. Ông mua để chụp trong chuyến đi chơi xuyên Đông Dương. Sau chuyến đi dài, về đến Hà Nội, Lê Vượng vội vàng đi tráng phim. 3 cuộn phim đầu tiên trong sự nghiệp của nhiếp ảnh gia không được như ý. Nhưng, đó lại gần như là bước ngoặt quan trọng của cuộc đời ông. Ông bắt đầu say mê với nghệ thuật nhiếp ảnh và đã gắn bó với bộ môn nghệ thuật này cả đời.

Những năm 30 của thế kỷ XX, với chiếc máy ảnh, NSNA Lê Vượng đã lang thang khắp Hà Nội để ghi lại nhịp sống, phong cảnh và kiến trúc của Thủ đô. Từ 1945 đến 1954, ông đi kháng chiến, sống ở Thanh Hóa, có điều kiện là lại lao vào ghi chép các tư liệu kháng chiến bằng ảnh. Tới năm 1962, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam được thành lập, NSNA Lê Vượng là một trong những cán bộ đầu tiên của Bảo tàng. Nhiệm vụ của ông là đi chụp ảnh, ghi lại các tư liệu cần lưu giữ về mỹ thuật, kiến trúc cổ của Hà Nội và của cả Việt Nam.

Trong suốt những năm công tác tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Lê Vượng đã lao động miệt mài và tạo ra khối lượng tác phẩm đồ sộ, lưu được hàng vạn cuộn phim tư liệu. Những tư liệu này được lưu giữ vĩnh viễn tại Bảo tàng, là những di sản ký ức vô giá.

Ảnh của nghệ sĩ Lê Vượng có mặt tại nhiều triển lãm ở nước ngoài như tại Rumani các năm 1967, 1971, 1973, 1975, 1977; tại Pháp năm 1971, 1972; tại Ba Lan năm 1975; tại Malaysia năm 1979; tại Liên Xô (cũ) năm 1980; tại Nhật Bản năm 1984; tại Thổ Nhĩ Kỳ năm 1993; tại Mỹ năm 1994; tại Hồng Kông (Trung Quốc), Pakistan, Canada năm 1997; tại Pháp năm 1998...

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung thay mặt BTC trao giải cho NSNA Lê Vượng.

Tác phẩm của Lê Vượng luôn có tố chất riêng, khó trộn lẫn với bất cứ tác giả đương thời nào. Ảnh của ông không chỉ ghi lại một khoảnh khắc mà còn chất chứa rất nhiều yếu tố hội họa. Những tác phẩm chụp Hà Nội xưa, NSNA Lê Vượng thường hướng góc máy vào những mái nhà phố cổ, một cành cây, một đường tàu điện cắt ngang phố... Cảnh có vẻ tĩnh tại, nếu chỉ nhìn qua hình thức. Song, nếu quan sát kỹ, ngoài những giá trị tư liệu quý về kiến trúc, những bức ảnh còn khơi gợi nhiều đường nét hài hòa của hình khối, của cảm xúc tạo hình trong Mỹ thuật.

Bút pháp này không phải ngẫu nhiên. Từ nhỏ, NSNA Lê Vượng đã gắn bó với phòng làm việc của chú ruột - danh họa Lê Phổ. Hai chú cháu thường xuyên trao đổi những quan điểm về màu sắc, đường nét. Năng khiếu về nghệ thuật thị giác của Lê Vượng bộc lộ khá sớm từ đó. Biệt danh “Cháu của danh họa Lê Phổ” là một “thương hiệu” để ông đại diện Bảo tàng đi làm việc với các nghệ sĩ. Đầu tiên là “bộ tứ” thế hệ vàng của Mỹ thuật Việt Nam: Nghiêm – Liên – Sáng - Phái. Ông lần lượt làm quen cả bốn danh họa: Nguyễn Tư Nghiêm, Dương Bích Liên, Nguyễn Sáng, Bùi Xuân Phái và tìm cách “chuyển hóa” được những học hỏi của mình trong hội họa vào nghệ thuật nhiếp ảnh.

Trong căn gác nhỏ của mình, cho đến tận hôm nay, ông trang trọng treo bức tranh của “người thầy đầu tiên” - danh họa Lê Phổ. Dưới đó, lần lượt là ba bức tranh vẽ bà Vượng (vợ của NSNA Lê Vượng) - tác phẩm của Nguyễn Sáng, rồi tranh của Nguyễn Tư Nghiêm; bức chân dung vẽ Lê Vượng của Bùi Xuân Phái... NSNA Lê Vượng cũng gặp và kết bạn với nhiều nghệ sĩ lớn của Hà Nội cùng thời như nhạc sĩ Văn Cao, nhà văn Nguyễn Tuân. Các cuộc gặp và trò chuyện này không chỉ là công việc. Đó cũng là những sự sẻ chia tâm đắc về nghệ thuật, về cuộc sống, về những điều đau đáu với Hà Nội của các nghệ sĩ bậc thầy.

Ra đời từ tháng 8-2008, nhân kỷ niệm 85 năm ngày sinh của danh họa Bùi Xuân Phái, Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì Tình yêu Hà Nội là sáng kiến của Báo Thể thao & Văn hóa (Thông tấn xã Việt Nam) và gia đình cố họa sĩ nhằm tìm tòi, phát hiện và tôn vinh những tác giả, tác phẩm, việc làm, ý tưởng “có hàm lượng nghệ thuật và khoa học cao, gắn bó với các mặt của đời sống Hà Nội và thấm đượm một tình yêu Hà Nội”.

Trải qua 9 mùa giải, đã có 8 giải thưởng lớn – Vì tình yêu Hà Nội được trao cho: Nhà Hà Nội học Nguyễn Vinh Phúc (2009), nhà văn Tô Hoài (2010), Giáo sư Phan Huy Lê (2011), nghệ sĩ guitar Văn Vượng (2012), nhiếp ảnh gia Quang Phùng (2013), nhà nghiên cứu Vũ Tuân Sán (2014), nhà nghiên cứu Giang Quân (2015) và NSNA Lê Vượng (2016) cùng hơn 30 giải thuộc các hạng mục giải Tác phẩm, Ý tưởng, Việc làm.

Cảnh Thảo

Lan tỏa phong trào thi đua “Ba nhất”, thắp lên niềm tin những mảnh đời khó khăn

Khi những cơn gió mùa đông vẫn len lỏi qua từng bản làng vùng cao xứ Thanh, chương trình “Đông ấm xứ Thanh” do Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc Bộ Công an phối hợp với Công an tỉnh Thanh Hóa cùng các đơn vị đồng hành, nhà hảo tâm tổ chức đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong lòng nhân dân.

Giúp những người lạc lối trở về…

Nghe theo FULRO gieo ảo vọng, một số bà con dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh Gia Lai tham gia các tổ chức đội lốt tôn giáo do chúng tạo ra, gây ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự xã hội ở địa phương.

Khách hàng "giữa muôn trùng vây", doanh nghiệp "giữa muôn trùng khó" (bài 1)

Buôn lậu, hàng giả, hàng nhái, gian lận thương mại đang khiến cho nền kinh tế méo mó, doanh nghiệp chịu thiệt hại và người tiêu dùng gánh hậu quả. Khách hàng bối rối giữa muôn vàn sản phẩm giả, nhái tinh vi, còn doanh nghiệp (DN) chân chính thì vật lộn để bảo vệ uy tín và cạnh tranh công bằng.

Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra vụ phòng khám ở Cà Mau nghi trục lợi BHYT

Ngày 12/1, Bảo hiểm xã hội (BHXH) tỉnh Cà Mau cho biết đã chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra sau khi phát hiện Phòng khám đa khoa Sài Gòn Tâm Đức có dấu hiệu gian lận 497 triệu đồng quỹ BHYT.

Làm giả con dấu để “rút ngắn thời gian” tuyển dụng lao động

Khi có người đăng ký tuyển dụng, Lâm và Trang yêu cầu người lao động tự điền thông tin và sử dụng các con dấu giả như văn phòng công chứng, công chứng viên, con dấu sao y bản chính, bản sao, con dấu ngày, tháng… để làm giả hồ sơ xin việc.

Nổ bom liên hoàn khu vực miền Nam, Thái Lan áp lệnh giới nghiêm

Sau hàng loạt vụ đánh bom và đốt phá liên hoàn đã xảy ra tại các tỉnh cực Nam Thái Lan hôm 11/1 khiến nhiều trạm xăng và cơ sở hạ tầng bị hư hại, làm ít nhất 4 người bị thương, quân đội nước này đã áp lệnh giới nghiêm tại tỉnh Narathiwat, đồng thời tăng cường kiểm soát an ninh dọc biên giới giáp Malaysia.

Chính quyền Mỹ mở điều tra hình sự Chủ tịch Fed

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mở một cuộc điều tra hình sự nhằm vào Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell, động thái được đánh giá sẽ làm gia tăng những lo ngại sâu sắc về tính độc lập của chính sách tiền tệ tại nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Đạp nhầm chân ga, ô tô hất văng 5 xe máy, nhiều người bị thương

Bước đầu tại cơ quan điều tra, tài xế xe ô tô 5 chỗ gây tai nạn liên hoàn trên đường Võ Văn Ngân, phường Thủ Đức, TP Hồ Chí Minh khai nhận do đạp nhầm chân ga nên gây ra vụ TNGT khiến nhiều người bị thương…

Sự trở lại của Nguyễn Thái Sơn

Một Nguyễn Thái Sơn bùng nổ khi là tài năng trẻ của đội tuyển Việt Nam 3 năm trước đã hiện diện trở lại nơi U23 Việt Nam. Giờ đây, những cổ động viên cực đoan không còn mỉa mai anh là “con cưng” của HLV tiền nhiệm Philippe Troussier nữa…

Những việc làm ấm áp, nhân văn của cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh Phú Thọ

Sau khi sáp nhập, Công an tỉnh Phú Thọ đã khắc phục khó khăn, đoàn kết, nêu cao tinh thần trách nhiệm, chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền ban hành nhiều chủ trương, giải pháp và chỉ đạo thực hiện tốt công tác đảm bảo ANTT, xây dựng lực lượng… Đặc biệt, xuất hiện nhiều gương Người tốt, việc tốt vì dân phục vụ, là điểm tựa tin cậy của nhân dân, đồng thời lan tỏa tinh thần nhân ái, trách nhiệm vì cộng đồng.

Đức đề xuất thành lập phái bộ NATO tại Greenland

Giữa bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép về khả năng mua lại Greenland, Bloomberg News ngày 12/1 đưa tin, Đức đề xuất thành lập một phái bộ chung thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) để bảo vệ khu vực Bắc Cực, trong đó Greenland là trọng tâm.

Lãnh đạo Bộ Công an gửi thư khen hai đơn vị phá vụ án "vẽ" dự án tiền ảo, chiếm đoạt ngàn tỷ đồng

Thông tin từ Công an tỉnh Đắk Lắk ngày 11/1 cho biết, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Thứ trưởng Bộ Công an vừa gửi thư khen Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và Công an tỉnh Đắk Lắk về thành tích triệt xóa ổ nhóm lừa đảo bằng dự án tiền điện tử, chiếm đoạt số tiền lớn của hàng ngàn nạn nhân.

Báo Mỹ: Tổng thống Trump cân nhắc phương án tấn công quân sự Iran

Các quan chức Mỹ nói với New York Times rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump đang "nghiêm túc cân nhắc" tiến hành một cuộc tấn công quân sự nhắm vào Iran.

Xử lý việc hai thanh niên cản trở CSGT khi thi hành công vụ ở TP Hồ Chí Minh

Tối 11/1, Phòng Tham mưu Công an TP Hồ Chí Minh thông tin chính thức về vụ việc liên quan hai thanh niên có hành vi cản trở lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) trong khi thi hành công vụ.

Miền Bắc và Bắc Trung Bộ đêm và sáng sớm trời rét, ngày hửng nắng

Hôm nay, thời tiết trên cả nước duy trì ổn định. Các tỉnh thành miền Bắc và Bắc Trung Bộ đêm và sáng sớm trời rét đậm, vùng núi cao rét hại, ban ngày hửng nắng. Trung Bộ có mưa vài nơi, gió đông bắc hoạt động. Nam Bộ và TP Hồ Chí Minh ngày nắng, đêm trời lạnh.

Huế: Yêu cầu tháo dỡ “hạng mục lạ” sau rằm tháng Giêng

Chiều ngày 11/1, đại diện lãnh đạo UBND TP Huế cho biết, đã có chỉ đạo xử lý về “hạng mục lạ” được xây dựng trái phép tại di tích lăng Hoàng Thái hậu Từ Dụ nằm trong quần thể lăng vua Thiệu Trị.