Phim Việt cần có chiều sâu văn hóa và bản sắc dân tộc

11:14 01/05/2017
Trở lại Việt Nam cùng bộ phim "Công binh – Đêm dài Đông Dương" trong buổi chiếu tối 23-4 tại Hà Nội, tác phẩm đã ghi dấu ấn đậm nét khi kéo lịch sử về với hiện tại để giả nỗi hàm oan cho hàng ngàn con người, hay còn gọi là “Lính thợ”; đạo diễn Việt kiều Pháp Lê Lâm đã chia sẻ những suy nghĩ về nền điện ảnh Việt Nam hiện tại và hướng mà những bộ phim Việt Nam nên đi để có thể vươn tới tầm quốc tế.

Vội vàng chạy lên phòng chiếu phim canh giờ chương trình giao lưu rồi lại dồn chân trở xuống cầu thang trả lời phỏng vấn, đạo diễn Lê Lâm bắt đầu với điều đưa mình tới với điện ảnh. Sinh năm 1948, tại Hải Phòng; năm 18 tuổi ông sang Pháp theo ngành toán và có bằng Thạc sĩ nhưng với ông, con đường toán học chỉ là duyên chứ không phải phận.

Dù sống tại nước Pháp xa xôi nhưng thời điểm chọn bước đi cho tương lai của mình, ông đã luôn tự hỏi: “Điều gì có thể làm để quảng bá đất nước Việt Nam của tôi ?”, và khi ấy phim ảnh xuất hiện, mang ý nghĩa của một câu trả lời.

Năm 1980 là mốc đánh dấu trên con đường điện ảnh của Lê Lâm khi bộ phim Long Vân Khánh Hội được trình chiếu. Sau một năm, bộ phim đầu tay dài 43 phút, sử dụng ngôn ngữ tiếng Việt này được cử đi dự giải của Liên hoan phim Cannes; với ông đó là một nấc thang lớn của sự nghiệp.

Nhắc về lần đầu công chiếu, ông vẫn đầy ắp niềm tự hào khi đứng trước khán giả quốc tế và được chia sẻ bằng tiếng Việt; sự ghi nhận này khiến môn nghệ thuật thứ bảy càng thêm quyện vào ông. Sau thành công ấy, năm 1982 ông được mời về Việt Nam để tiến hành dự án phim “Đế chế tàn lụi” (phim được quay tại Việt Nam với diễn viên hai nước Pháp – Việt, sẽ chiếu tại Hà Nội trong tháng 5 tới đây).

Dưới bàn tay ông, bộ phim tiếp tục được đề cử dự giải tại liên hoan phim Venice. Một bộ phim tiếng Việt mà lại đại diện cho điện ảnh Pháp, theo ông là một trường hợp rất… thú vị.

Đạo diễn Lê Lâm đến với điện ảnh năm 28 tuổi, thời điểm mà ông cho là đã khá muộn. Nhưng đó là một sự may mắn bởi ở tuổi ấy ông đến với phim ảnh bằng sự trưởng thành, hiểu biết hay một “phông nền đa dạng”. Ông đặt câu hỏi rằng điện ảnh tại nhiều nước châu Á như Philippines, Thái Lan năm nào cũng có tác phẩm góp mặt tại các liên hoan phim như Cannes, Venice tại sao chúng ta lại chưa thể góp mặt?

Trả lời cho điều này, theo đạo diễn Lê Lâm cần nhìn thẳng vào nguyên nhân, tìm hiểu lý do cụ thể là gì chứ đừng đặt kế hoạch trong tương lai chung chung. Trong năm 2016, trên cương vị là Ban giám khảo Giải thưởng Cánh diều vàng, ông đã xem rất nhiều bộ phim Việt ăn khách, được xây dựng trên nền kỹ thuật không kém gì các phim ngoại quốc nhưng tính giải trí chiếm chủ đạo, không có hoặc thiếu chiều sâu.

Ông nhận xét rằng điện ảnh Việt Nam càng ngày càng đi vào con đường phim giải trí, thị trường và dựa quá nhiều trên kỹ thuật. Mà so sánh về kỹ thuật thì các nước trên thế giới họ phát triển rất nhanh, ta đi một, hai bước thì họ đã tiến rất xa. Đơn cử như Liên hoan phim Cannes, mỗi năm ra rất nhiều phim mới với cách dựng, kỹ thuật, ngôn ngữ mới; đó cũng là điều ta cần chú ý để theo kịp.

Để tạo được vị trí cho nền điện ảnh Việt, vị đạo diễn từng nhận Huân chương Hiệp sĩ nghệ thuật và văn học Pháp cho rằng những biểu trưng của văn hóa dân tộc nên được chú trọng để đưa vào phim. Thay vì xu hướng thị trường hóa, giải trí hóa các bộ phim thì có nhiều đề tài hay mang bản sắc riêng đang chờ khai thác. Hào hứng chia sẻ về lớp trẻ làm phim kế tiếp, ông nhìn thấy rất nhiều triển vọng; tất cả những điều họ cần là sự hướng dẫn, chỉ lối để trở nên tốt hơn.

Bộ phim "Công binh – Đêm dài Đông Dương" lên tiếng về sự thật bi kịch của những người bị thực dân Pháp cưỡng bức sang Pháp lao động khổ sai từ những năm 1939. Hơn 2 vạn thanh niên Việt Nam tuổi mười tám, đôi mươi phải lao động khổ cực, bị đối xử đúng nghĩa của từ “nô lệ”. Suốt những năm tháng ấy, họ bị dán nhãn “theo Pháp” để rồi mang điều tiếng.

Lần công chiếu này tại Hà Nội có sự tham gia của những người con các “Lính thợ” năm xưa. Qua bộ phim, những người chưa từng gặp, chưa một lần được gọi tên cha mình được thấy lại cuộc đời người ruột thịt nơi phương xa.

Trung Hiếu

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

Ban ngày họ ngồi trước màn hình máy tính, tối mịt mới rời quán cà phê hay góc phòng trọ. Những con số nhảy liên hồi, biểu đồ lên xuống từng giờ, tin nhắn khách hàng dồn dập. Nghề của họ được gọi ngắn gọn là chạy quảng cáo - một công việc nghe có vẻ hào nhoáng trong kỷ nguyên số, nhưng phía sau lại là vô vàn áp lực, trăn trở và cả những khoảng xám khó gọi tên.

Từ mùng 3 Tết Nguyên đán, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận gia tăng bệnh nhân nặng từ các tuyến chuyển lên; bệnh nhân nội trú tăng gấp đôi so với mọi năm. Bệnh viện huy động bác sĩ, điều dưỡng rút ngắn ngày nghỉ Tết quay trở lại làm việc. 

Lợi dụng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm quy định về nồng độ cồn và chạy quá tốc độ..., các đối tượng sử dụng không gian mạng (Facebook, Zalo...) hình thành các hội nhóm “báo chốt, né chốt” và xuyên tạc hoạt động của CSGT.

Thực hiện kế hoạch cao điểm của Cục CSGT và chỉ đạo của Công an TP Hà Nội, lực lượng CSGT Thủ đô vẫn tiếp tục tăng cường các tổ công tác làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, qua đó phát hiện xử lý nhiều trường hợp tài xế taxi và xe khách vi phạm nồng độ cồn.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文