Trần Bạch Đằng – một kẻ sĩ Nam bộ tài ba

15:17 19/07/2019

Sáng 19-7, kỷ niệm 90 năm ngày sinh của cố nhà nghiên cứu, nhà văn, nhà báo Trần Bạch Đằng và 10 năm ngày ông mất, tại Đường sách TP Hồ Chí Minh (quận 1), nhóm tác giả chủ biên đã tổ chức buổi giao lưu và giới thiệu cuốn sách mới “Trần Bạch Đằng - Chân dung kẻ sĩ Nam bộ” (NXB Khoa học xã hội).


Thay mặt nhóm tác giả chủ biên (gồm TS Quách Thu Nguyệt, nguyên Tổng giám đốc Nhà xuất bản Trẻ; TS Phan Văn Hoàng, nguyên Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP Hồ Chí Minh và ông Nguyễn Trọng Xuất, nguyên Tổng thư ký công trình “Lịch sử Nam bộ kháng chiến”), ông Nguyễn Trọng Xuất chia sẻ, nhóm tác giả thực hiện đã cố gắng trình bày, phân tích một số tác phẩm tiêu biểu nhất về ông Trần Bạch Đằng để làm nên cuốn sách, như một nén hương tưởng nhớ người đồng chí đã đi xa, một lời tri ân đối với một tài năng đặc biệt mà cuộc đời cũng không ít gian truân, nhưng đã dốc tâm huyết lưu lại vốn quý cho đời.

Hai tác giả Quách Thu Nguyệt và Nguyễn Trọng Xuất nói về cuốn sách.

Cuốn sách này quy tụ nhiều bài viết về ông Trần Bạch Đằng của nhiều nhà khoa học, nhà nghiên cứu trên các lĩnh vực. Tất cả làm nổi bật lên chân dung của một kẻ sĩ Nam bộ - Trần Bạch Đằng - một nhà lãnh đạo bản lĩnh, sắc sảo. Đồng thời, cũng khắc họa một Trần Bạch Đằng trí thức, một nghệ sĩ rất đa dạng, đã có những sáng tác độc đáo ở hầu hết các lĩnh vực văn hóa – nghệ thuật…

Trần Bạch Đằng tên thật là Trương Gia Triều, sinh năm 1926, thuộc dòng dõi “danh gia vọng tộc”, hậu duệ của các vị đại thần thế kỷ 19 là Trương Gia Huy, Trịnh Hoài Đức. Nhưng do nhà nghèo, cha lại bị địch đầy ải, ông không được theo học trường lớp chính quy như các bạn trẻ cùng lứa khác. Dù vậy, khi trưởng thành ông lại có vốn tri thức sâu sắc thâm thúy trên các lĩnh vực, từ lãnh đạo cách mạng đến sự nghiệp văn hóa, nghệ thuật, báo chí… Tất cả đều do ông tự học trong quá trình hoạt động cách mạng, làm việc.

Với vai trò là nhà chính trị, ông Trần Bạch Đằng có tư duy chính trị đặc sắc – ông đã cùng Khu ủy Khu Sài Gòn – Gia Định, Trung ương Cục miền Nam, chỉ ra đường lối đấu tranh hiệu quả ngay trong lòng địch với những đòn tấn công sắc bén, đánh vào chỗ yếu nhất của địch là về chính trị. Trong phong trào đô thị, ông là nhân tố tương tác chủ yếu, huy động được phong trào thanh niên, học sinh, sinh viên đấu tranh rất mạnh mẽ ngay trong những năm khó khăn nhất của cách mạng.

Trong công tác nghiên cứu, viết các bộ sách về lịch sử, bộ sách quan trọng nhất ông chủ biên vào những năm cuối đời là công trình “Lịch sử Nam bộ khách chiến”. Bộ sách đã được Hội đồng nghiệm thu cấp Nhà nước đánh giá là “tác phẩm xuất sắc”. Tuy ông ra đi hai năm trước ngày bộ sách sử hoàn thành, nhưng những tư tưởng chỉ đạo của ông, trên cương vị chủ biên – cùng với cố Chủ tịch Hội đồng chỉ đạo Võ Văn Kiệt – đã là linh hồn của bộ sách quý này.

Cuốn sách “Trần Bạch Đằng - Chân dung kẻ sĩ Nam bộ”.

Là nhà chính trị bản lĩnh, nhưng cũng không ngăn trở ông luôn có một tâm hồn nghệ sĩ đậm nét Nam bộ. Ông vừa làm thơ, vừa viết tiểu thuyết lịch sử với tính chất là những bộ “sử thi”, dựa trên cơ sở nguyên mẫu có thật ngoài đời. Những đồng đội, đồng chí của ông như liệt sĩ Phạm Ngọc Thảo - nguyên mẫu của nhân vật Nguyễn Thành Luân trong bộ tiểu thuyết “Ván bài lật ngửa”; như Anh Hai Cũ trong “Chân dung một quản đốc”…

Tuy vậy, sự nghiệp quan trọng nhất của Trần Bạch Đằng, được mọi người tôn vinh, chính là sự nghiệp làm báo. Theo nhiều nhà nghiên cứu thì ít nhất ông đã viết một vạn bài báo trên tất cả các loại báo, từ báo chí xuất bản trong vùng địch chiếm đến báo chí cách mạng, suốt trong hai cuộc kháng chiến 30 năm và sau ngày giải phóng, cho đến khi ông mất năm 2007.

Tác giả Nguyễn Thọ Chân trong cuốn sách đã đúc kết rằng “Trần Bạch Đằng là một trong những tấm gương chiến đấu và lao động xuất sắc. Người đời rồi ai cũng ra đi, chỉ khác nhau là để lại cái gì cho xã hội… Anh đã để lại một di sản đồ sộ về chính trị, văn học, nghệ thuật…”.


Phú Lữ

Đêm 21/2 (tức mùng 5 Tết), giao thông tại cửa ngõ phía Nam Thủ đô vẫn tương đối "nóng", mật độ phương tiện ở đoạn cuối cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ theo hướng vào Hà Nội vẫn tiếp tục đông đúc. Nhiều người cho hay họ chủ động chọn đi đêm nhưng không thoát khỏi cảnh ùn tắc.

Trong bài đăng mới nhất trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng mức thuế bổ sung đối với hàng hoá nhập khẩu vào nước này từ 10% lên 15%, nhấn mạnh mức thuế trên có hiệu lực ngay lập tức và đã được kiểm chứng về mặt pháp lý.

Từ nhiều thế kỷ qua, nhân dân vùng Xương Giang tổ chức lễ hội vào dịp đầu Xuân (từ mùng 5 đến mùng 7 tháng Giêng) hằng năm nhằm tưởng nhớ công lao to lớn của các bậc tiền nhân, các anh hùng nghĩa sĩ đã anh dũng chiến đấu trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, góp phần làm nên Chiến thắng Chi Lăng - Xương Giang lẫy lừng trong lịch sử dân tộc.

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Các tỉnh thành ở miền Bắc tiếp tục duy trì thời tiết mưa nhỏ, trưa chiều nắng ấm và chỉ còn rét về sáng sớm và đêm. Trong khi đó, Nam Bộ nắng nóng tiếp diễn, trời oi bức khô nóng. 

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

Ban ngày họ ngồi trước màn hình máy tính, tối mịt mới rời quán cà phê hay góc phòng trọ. Những con số nhảy liên hồi, biểu đồ lên xuống từng giờ, tin nhắn khách hàng dồn dập. Nghề của họ được gọi ngắn gọn là chạy quảng cáo - một công việc nghe có vẻ hào nhoáng trong kỷ nguyên số, nhưng phía sau lại là vô vàn áp lực, trăn trở và cả những khoảng xám khó gọi tên.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文