Trăn trở công tác bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật cải lương

08:56 22/01/2019
Vừa qua, những thế hệ vàng của sân khấu cải lương đã cùng nhau hội ngộ tại Chương trình giao lưu, biểu diễn và tôn vinh “100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương” tại phố đi bộ Nguyễn Huệ, TP Hồ Chí Minh.

Những tác phẩm kinh điển một thời được tái hiện phục vụ công chúng, khẳng định sức sống bền bỉ của loại hình nghệ thuật truyền thống mà nhân dân Nam bộ khai sinh, gìn giữ.

Đêm tôn vinh nghệ thuật cải lương được dàn dựng hoành tráng, với sự tham gia biểu diễn của hơn 400 nghệ sĩ, trong đó có nhiều tên tuổi nổi tiếng như NSND Lệ Thủy, NSƯT Minh Vương, NSND Ngọc Giàu, NSƯT Thanh Kim Huệ, Hồng Nga… 

Họ cùng tái dựng lại quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật cải lương 100 năm qua bằng các tiết mục ca cổ và trích đoạn kinh điển như: “Lấp sông Gianh”, “Thái hậu Dương Vân Nga”, “Bánh bông lan”, “Chiến binh”, “Vọng trăng xưa”…

Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Nghệ thuật cải lương là món ăn tinh thần không thể thiếu trong đời sống người dân vùng đất Nam bộ, được ra đời dựa trên sự kế thừa tinh hoa của loại hình nghệ thuật truyền thống dân tộc như: hát bội, đờn ca tài tử... và tiếp thu những cái hay từ bên ngoài của kịch nghệ phương Tây, được nhân dân nuôi dưỡng và bảo tồn. 

Cải lương không chỉ đơn thuần là loại hình nghệ thuật truyền thống mà còn đóng vai trò như một sản phẩm văn hóa đặc thù cổ vũ cho cái chân - thiện - mỹ, góp phần giáo dục truyền thống và nhân cách con người. Các thế hệ nghệ sĩ, các đoàn nghệ thuật, các đơn vị xã hội hóa đã góp phần vào công cuộc gìn giữ, bảo tồn và phát huy những giá trị nghệ thuật cải lương”.

Các thế hệ nghệ sĩ cải lương, các soạn giả, đạo diễn, họa sĩ, hóa trang… được tôn vinh tại chương trình.

Chương trình đã điểm lại quá trình hình thành, phát triển và các giai đoạn thăng trầm của nghệ thuật cải lương từ sơ khai với vở cải lương đầu tiên vào năm 1918 cho đến thời kỳ phát triển hoàng kim 1955 – 1975 với hàng trăm đoàn hát, những tên tuổi lẫy lừng như Thanh Nga, Thành Được, Út Trà Ôn, Út Bạch Lan, Bạch Tuyết, Hùng Cường... 

Đi cùng giai đoạn này là Giải Thanh Tâm danh giá, tôn vinh những nghệ sĩ tâm tài vẹn toàn. Nghệ thuật cải lương còn gắn liền với hai cuộc kháng chiến oai hùng của dân tộc, góp phần hun đúc lòng yêu nước, kêu gọi lớp lớp thanh niên lên đường.

Đạo diễn, NSƯT Trần Minh Ngọc khẳng định dù sinh sau đẻ muộn so với các loại hình nghệ thuật truyền thống khác nhưng cải lương nhanh chóng tạo dựng được vị trí vững chắc và chinh phục đông đảo khán giả từ Nam ra Bắc. 

Sở dĩ được như vậy bởi cải lương luôn mang đúng tinh thần: “Cải cách hát ca theo tiến bộ/ Lương truyền tuồng tích sánh văn minh” như ngày mới ra đời. Từ các vở tuồng cổ, cải lương phát triển, không ngừng dung nạp đề tài mới để làm nên nhiều thể loại như: hương xa, kiếm hiệp, dã sử, tâm lý xã hội, cách mạng… 

Cũng như các bộ môn nghệ thuật truyền thống khác, hiện nay, cải lương phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức trước sự cạnh tranh khốc liệt của các loại hình giải trí sôi nổi, mới mẻ. Mang trong mình tính chất cải cách như bản thân tên gọi, cải lương đang cố gắng làm mới mình để phù hợp với công chúng thời đại ngày nay, nhất là lớp công chúng trẻ. 

Đạo diễn Nguyễn Hồng Dung, Phó Chủ tịch Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh cho rằng trải qua 100 năm, cải lương không thể thoát khỏi quy luật tất yếu của sự phát triển. 

“Dù cẩn thận gìn giữ đến mức nào thì cũng phải chấp nhận sự thay đổi cần phải có. Cải lương hiện nay sống khỏe nhưng không mạnh. Trong các bối cảnh khác nhau, cải lương đã có những đáp ứng khác nhau để tồn tại và phát triển. Nhưng đừng để quy luật phát triển làm mất đi bản chất của cải lương: “Thật và Đẹp”. Điều đáng mừng là cải lương còn được đứng ngang hàng với các sân khấu kịch nói, sân khấu ca nhạc” – bà phân tích.

Tại đêm tôn vinh, ban tổ chức đã bày tỏ sự tri ân và vinh danh các bậc tiền bối khai sinh loại hình nghệ thuật đặc sắc cho nền sân khấu dân tộc; biểu dương những nghệ sĩ lão thành, NSND, NSƯT, các thế hệ soạn giả, đạo diễn, gia tộc cải lương, họa sĩ, hóa trang… gắn bó cả cuộc đời cho sự nghiệp gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị nghệ thuật cải lương suốt bao năm qua.

Ngoài chương trình tôn vinh, chuỗi sự kiện kỷ niệm 100 năm nghệ thuật sân khấu cải lương tại TP Hồ Chí Minh kéo dài từ ngày 17-12-2018 đến ngày 19-1-2019 còn nhiều hoạt động sôi nổi như: biểu diễn vở cải lương mới “Giấc mộng đêm xuân” và những vở kinh điển của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang; triển lãm 100 năm sân khấu cải lương với nhiều hình ảnh, hiện vật, giao lưu đờn ca tài tử, chiếu phim tài liệu…

Quỳnh Nga

Tối 1/4, thông tin với phóng viên, lãnh đạo Phòng Cảnh sát giao thông cho biết, liên ngành Công an TP Hà Nội và Sở Xây dựng Hà Nội vừa có đề xuất UBND TP Hà Nội điều chỉnh Quyết định 01/2026, nới lỏng quy định, cho phép dòng xe bán tải lưu thông như xe con.

Điển hình như ứng dụng “Mar Vay” đã lợi dụng hình ảnh, tên gọi và mức độ nhận diện thương hiệu của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) để dụ dỗ khách hàng cài đặt ứng dụng, cung cấp thông tin cá nhân và thực hiện các giao dịch tài chính, sau đó lừa đảo.

Ma túy tiếp tục “nóng” trên cả đường hàng không và đường bộ khi các đường dây xuyên quốc gia gia tăng hoạt động. Chỉ trong 2 tháng đầu năm, hải quan đã phát hiện 35 vụ, bóc gỡ nhiều mắt xích vận chuyển ma túy xuyên quốc gia. Đáng lo ngại, thủ đoạn ngụy trang ngày càng tinh vi, từ việc giấu trong viên con nhộng, hộp bim bim cho đến các gói kẹo, với mục đích qua mặt cơ quan kiểm tra, tiềm ẩn gây nguy cơ lớn cho cộng đồng.

Chiều 1/4, Trại giam Xuân Lộc (Cục Cảnh sát Quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng - Cục C10 - Bộ Công an; đóng quân tại ấp Phượng Vỹ, xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập đơn vị (01/4/1976 – 01/4/2026). 

Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động phức tạp, đặc biệt là những bất ổn liên quan đến an ninh năng lượng toàn cầu, vừa qua, chuyến thăm chính thức tới Liên bang Nga của Thủ tướng Phạm Minh Chính mang ý nghĩa hết sức quan trọng cả về chính trị, kinh tế và chiến lược lâu dài. Cùng với đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta làm việc với nhiều đối tác như Nhật Bản, UAE, Qatar… nhằm trao đổi, hợp tác đảm bảo nguồn cung năng lượng trong bối cảnh xung đột căng thẳng tại Trung Đông.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 31/3 đã đưa ra tuyên bố mới về Iran trong thông điệp phát đi nhân dịp lễ Quá hải (Passover). Giới quan sát nhận định, tuyên bố này được xem là sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách Israel đánh giá đối thủ, sau nhiều tuần triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Tehran.

Quá trình điều tra, bước đầu Cơ quan Cảnh sát điều tra (CSĐT), Công an tỉnh Phú Thọ xác định, các bị can đã có hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến các nhóm tội danh: “Gây ô nhiễm môi trường”; “Lợi dụng ảnh hưởng đối với người có chức vụ, quyền hạn để trục lợi”; “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Chứa mại dâm”; “Tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng”; “Mua bán trái phép hóa đơn”;“Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”.

Trong bối cảnh giao mùa, số ca mắc cúm A đang tăng, việc chủ động phòng bệnh bằng vaccine cúm hàng năm giúp bảo vệ sức khỏe, giảm nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nặng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.

Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Công an TP Hà Nội, Đội 7, Phòng Cảnh sát kinh tế đã triệt phá thành công đường dây giết, mổ, tiêu thụ gần 300 tấn thịt lợn nhiễm dịch tả Châu Phi; khởi tố 8 bị can về các tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”, “Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản” và “Giả mạo trong công tác”.

Sau nhiều tháng xảy ra trận lũ lớn vào cuối tháng 10, đầu tháng 11/2025, đến nay dòng sông Tả Trạch chảy qua địa bàn xã Khe Tre (TP Huế) đã và đang bị bồi lấp nghiêm trọng. Tình trạng này khiến người dân địa phương sinh sống dọc 2 bên bờ sông lo ngại do dòng chảy con sông thay đổi và nguy cơ cao xảy ra sạt lở, uy hiếp nhà dân.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文