Bảo tồn di tích thận trọng nhưng phải kịp tiến độ

Còn vướng mắc giải phóng mặt bằng

Ngày 18/4, Ban Chỉ đạo triển khai Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di sản Hoàng thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa tổ chức hội nghị giao ban quý I, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới.

Theo Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội Nguyễn Thanh Quang, tính đến ngày 15/4, đã đón tiếp, hướng dẫn 250.640 lượt khách tham quan khu di sản Hoàng Thành Thăng Long (trong đó 26,1% là khách quốc tế) và 135.379 lượt khách tham quan Khu di tích Cổ Loa. Tổng số thu phí, lệ phí đạt 5,62 tỷ đồng (đạt 80% so với kế hoạch được giao). Duy trì sản phẩm tour đêm “Giải mã Hoàng Thành Thăng Long” phục vụ khách tham quan với 1.562 khách/2 tháng. Đặc biệt là đón tiếp hơn 300 khách quốc tế và các tỉnh, thành tham dự Hội nghị hợp tác giữa các địa phương Việt Nam và Pháp lần thứ 12 tại Hà Nội vào đêm thứ bảy, ngày 15/4.

Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội và UBND huyện Đông Anh đang triển khai lập, trình phê duyệt dự án. Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội cũng đã thực hiện lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư đối với 3 dự án: Dự án chỉnh trang mặt bằng do Bộ Quốc phòng và hai hộ gia đình lão thành cách mạng bàn giao (giai đoạn II); Dự án Tái hiện không gian và chính điện Kính Thiên (hạ giải Nhà Cục tác chiến, Nhà Con Rồng); Dự án Bảo tồn phục dựng hào, hệ thống thủy văn tại Khu di tích Cổ Loa.

Đồng thời, trung tâm cũng đang thực hiện Dự án chỉnh trang mặt bằng do Bộ Quốc phòng và hai hộ gia đình lão thành cách mạng bàn giao (giai đoạn I, bảo tồn tòa nhà Vaxuco để làm Khu trưng bày Hoàng cung Thăng Long) dự kiến hoàn thành trong quý IV-2023. Trong khi đó, Dự án bảo tồn Nhà Cục tác chiến đã tạm dừng từ năm 2018 và hiện đang đề xuất phương án hạ giải để hoàn trả mặt bằng không gian điện Kính Thiên...

Tuy nhiên, việc thực hiện các dự án tại Hoàng thành Thăng Long vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ, chủ yếu liên quan đến thực hiện cam kết với Ủy ban Di sản thế giới, hoàn thiện hồ sơ đệ trình Trung tâm Di sản thế giới và công tác giải phóng mặt bằng.

Cụ thể, liên quan đến các công trình của Bộ Quốc phòng, đến nay, tiến độ xây dựng Bảo tàng Lịch sử quân sự Việt Nam (mới) tại phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm rất chậm, khó hoàn thành trong năm 2023 để di chuyển, bàn giao di sản cho TP. Công tác bồi thường hỗ trợ giải phóng mặt bằng khu đất 20ha tại phường Mỹ Đình, quận Nam Từ Liêm để bàn giao cho Bộ Quốc phòng xây dựng Trung tâm thể thao Quân đội cũng chưa hoàn thành... Đối với dự án Đền thờ Ngô Quyền, vướng mắc lớn nhất hiện nay là chưa thống nhất được vị trí xây dựng.

Tái hiện điện Kính Thiên bảo đảm nguyên tắc khoa học và đồng thuận cả trong nước và quốc tế

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Văn hoá Thể  thao và Du lịch (VHTT&DL) Hoàng Đạo Cương nêu ý kiến, trong 3.500 di tích được công nhận cấp quốc gia, Hà Nội đang có hơn 1.200 di tích được công nhận (chiếm 1/3 di tích được bảo tồn cấp quốc gia). Hà Nội cũng lưu giữ một khối lượng văn hóa phi vật thể lớn, có sự đa dạng và phong phú trong các loại hình di tích của cả nước.

Theo ông Hoàng Đạo Cương, trong thời gian qua, Bộ VHTT&DL luôn phối hợp với Hà Nội trong việc thẩm định 260 văn bản liên quan các dự án bảo tồn di tích, có những di tích có giá trị kiệt xuất. Vì vậy, Bộ luôn cần sự thận trọng nhưng phải kịp tiến độ cho công tác bảo tồn.

Với khu Hoàng thành Thăng Long và di tích Cổ Loa, ông Hoàng Đạo Cương cho biết, năm 2023 sẽ có 9 dự án liên quan. Đối với đền thờ Ngô Quyền, đề nghị Hà Nội sớm công bố kết quả khảo cổ, thống nhất với các nhà khoa học về vị trí để Bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Liên quan đến Dự án tái hiện điện Kính Thiên, trong thời gian qua Hà Nội liên tục mời các chuyên gia quốc tế nhằm bảo tồn một trong những di sản khảo cổ, di tích kiến trúc khó nhất của Việt Nam với tầng văn hóa phong phú qua nhiều triều đại. Bộ VHTT&DL đánh giá cao thời gian qua Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa Thăng Long - Hà Nội đã cố gắng tìm hiểu, nắm bắt kĩ về các di tích để phục vụ cho công tác bảo tồn. Bộ VHTT&DL sẽ luôn đồng hành, phối hợp với Hà Nội trong công tác bảo tồn các di tích.

Chủ tịch UBND TP Trần Sỹ Thanh cho rằng, có hai việc phải làm ngay, một là bổ sung yếu tố chuyên môn về di sản cho huyện Đông Anh để triển khai xây dựng Đền thờ Ngô Quyền và các dự án tại Khu di tích Cổ Loa; đồng thời, tăng cường nhân sự có chuyên môn về quản lý đầu tư dự án cho Trung tâm Bảo tồn di sản Thăng Long - Hà Nội để triển khai các dự án tại Hoàng thành Thăng Long.

Kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy Đinh Tiến Dũng nhấn mạnh: Dự án Bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị Khu di sản Hoàng thành Thăng Long và Khu di tích Cổ Loa có ý nghĩa rất quan trọng. Đây là việc làm thiết thực, cụ thể hóa kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị văn hóa toàn quốc tháng 11-2021, cũng như Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5/5/2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”; Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22-2-2022 của Thành ủy Hà Nội về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”. 

Nhấn mạnh ý nghĩa, tầm quan trọng của Dự án tái hiện điện Kính Thiên và Dự án đền thờ Ngô Quyền, Bí thư Thành ủy đã lưu ý một số yêu cầu quan trọng. Đối với Dự án tái hiện điện Kính Thiên, việc triển khai thực hiện phải bảo đảm nguyên tắc dựa trên cơ sở khoa học và đồng thuận cả trong nước và quốc tế. Mục tiêu là trong nhiệm kỳ 2020-2025, phải hoàn thành đầy đủ các hồ sơ, thủ tục, chuẩn bị trước những vật liệu quan trọng để khởi công xây dựng vào đầu nhiệm kỳ tới. Về đền thờ Ngô Quyền, thành phố cần tiếp tục thực hiện bài bản, khoa học; sớm công bố kết quả khảo cổ và thống nhất với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lựa chọn vị trí xây dựng đền.

Bí thư Thành uỷ Hà Nội cũng yêu cầu ban hành ngay quy chế làm việc của Ban Chỉ đạo dự án; các thành viên Ban chỉ đạo, các cơ quan, đơn vị theo phân công cần xây dựng bảng theo dõi tiến độ công việc để thường xuyên rà soát, kiểm đếm, đôn đốc tổ chức thực hiện.