Bảo tồn khẩn cấp 500 mộc bản triều Nguyễn

15:44 25/05/2023

Chiều 25/5, Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước (Bộ Nội vụ) đã tổ chức khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới” hiện đang được bảo quản tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV (TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng).

Mộc bản triều Nguyễn là khối di sản quý giá có giá trị trên nhiều phương diện như lịch sử, địa lý, chính trị, xã hội, quân sự, pháp chế, giáo dục, văn hóa… thời kỳ cận đại.  Mộc bản ghi chép về việc giao thương kinh tế, văn hóa giữa Việt Nam với các nước trên thế giới như Mỹ, Pháp, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Thái Lan, Lào, Campuchia...

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Ngoài giá trị về mặt sử liệu, tài liệu mộc bản còn có giá trị về nghệ thuật chế tác, thể hiện sự phát triển nghề khắc in bản gỗ của nền văn minh, văn hóa nhân loại. Ngày 31/7/2009, mộc bản triều Nguyễn đã được UNESCO xếp hạng trong di sản tư liệu thế giới. Đây cũng chính là di sản tư liệu thế giới đầu tiên của Việt Nam.

Hiện nay, Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm. Nội dung của mộc bản triều Nguyễn phản ánh mọi mặt của xã hội Việt Nam thời Nguyễn, được khắc chữ ngược trên chất liệu gỗ, sử dụng để in sách ở Việt Nam trong thế kỷ XIX và đầu thế kỷ XX. Mộc bản triều Nguyễn được tạo ra trong quá trình hoạt động của Quốc sử quán triều Nguyễn, sử dụng để nhân bản tư liệu nhằm phổ biến các chuẩn mực xã hội, lưu truyền công danh, sự nghiệp của các bậc vua chúa, các sự kiện lịch sử, các biến cố thời cuộc, các cuộc tiểu trừ giặc giã...

Ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam phát biểu tại lễ khánh thành dự án “Bảo tồn khẩn cấp mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới”.

Tuy nhiên, mộc bản triều Nguyễn liên tục giảm sút cả về chất lượng và số lượng do ảnh hưởng của quá trình lão hóa tự nhiên, khí hậu nhiệt đới, các hoạt động của nấm và côn trùng qua nhiều thế kỷ. Thủ tướng Chính phủ đã triển khai nhiều hoạt động để bảo vệ các tài liệu mộc bản, như cải tạo nhà kho, loại bỏ các tạp chất và nấm mốc trên bề mặt gỗ...

Tháng 7/2020, Quỹ Bảo tồn Văn hóa của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam đã tài trợ Cục Văn thư lưu trữ Nhà nước 88.209 USD để bảo tồn 500 mộc bản triều Nguyễn đã xuống cấp tại Trung tâm lưu trữ Quốc gia số IV.

500 mộc bản triều Nguyễn hư hỏng đã được xử lý.

Nhóm kỹ thuật đã xác định mức độ hư hỏng của 500 tấm mộc bản, trong đó 114 mộc bản hư hỏng nặng và 386 mộc bản hư hỏng trung bình, tiến hành xử lý kỹ thuật bằng phương pháp tương tự xử lý mộc bản tiêu chuẩn đã được sử dụng ở nhiều nước phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Pháp… Các tấm mộc bản sau xử lý hóa học được hong phơi, xử lý hoàn thiện.

Kết quả, độ cứng vững của mộc bản được tăng lên đáng kể. Mộc bản sau khi được xử lý bảo tồn vẫn đảm bảo khả năng in dập, các chữ sắc nét, không có hiện tượng nhòe chữ.

Trung tâm lưu trữ Quốc gia IV tại TP Đà Lạt đang lưu giữ 34.555 mộc bản triều Nguyễn khắc chữ Hán và Nôm.

Theo ông Marc E. Knapper, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, mộc bản triều Nguyễn là một loại hình tài liệu đặc biệt về hình thức, nội dung và phương thức chế tác.  Mộc bản triều Nguyễn được UNESCO công nhận là di sản tư liệu thế giới, là nguồn tài liệu tin cậy, quý giá phục vụ cho việc học và nghiên cứu lịch sử Việt Nam.

Khắc Lịch

Khi người người, nhà nhà quây quần bên mâm cỗ Tết, phố phường rực rỡ ánh đèn và sắc màu pháo hoa, lực lượng Cảnh sát trật tự Thủ đô vẫn lặng lẽ làm nhiệm vụ, thức trắng đêm để giữ gìn trật tự đô thị (TTĐT). Đây là năm đầu tiên, công tác duy trì TTĐT trong dịp Tết Nguyên đán được triển khai đồng bộ với việc ứng dụng hệ thống Trung tâm Camera AI ghi nhận, phát hiện vi phạm – một mô hình chưa từng có tiền lệ trong công tác trực Tết.

Ngày 21/2 (tức mùng 5 Tết), Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, theo tinh thần “thượng tôn pháp luật”, “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, Phòng CSGT, Công an tỉnh Phú Thọ đã tăng cường xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, kể cả đêm Giao thừa, là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tai nạn giao thông.

Từ phản ánh của nhiều người dân và du khách, trưa 21/2 phóng viên Báo CAND đã đến Khu du lịch Long Vân Garden ở thôn Suối Phèn, xã Sơn Long, huyện Sơn Hòa, tỉnh Phú Yên trước đây – nay là thôn Suối Phèn, xã Vân Hòa, tỉnh Đắk Lắk để tìm hiểu thực hư về chuyện “chặt chém” ở bãi giữ xe ô tô tự phát nằm kế bên khu du lịch này.

Ban ngày họ ngồi trước màn hình máy tính, tối mịt mới rời quán cà phê hay góc phòng trọ. Những con số nhảy liên hồi, biểu đồ lên xuống từng giờ, tin nhắn khách hàng dồn dập. Nghề của họ được gọi ngắn gọn là chạy quảng cáo - một công việc nghe có vẻ hào nhoáng trong kỷ nguyên số, nhưng phía sau lại là vô vàn áp lực, trăn trở và cả những khoảng xám khó gọi tên.

Từ mùng 3 Tết Nguyên đán, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận gia tăng bệnh nhân nặng từ các tuyến chuyển lên; bệnh nhân nội trú tăng gấp đôi so với mọi năm. Bệnh viện huy động bác sĩ, điều dưỡng rút ngắn ngày nghỉ Tết quay trở lại làm việc. 

Lợi dụng kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, tình trạng người tham gia giao thông vi phạm quy định về nồng độ cồn và chạy quá tốc độ..., các đối tượng sử dụng không gian mạng (Facebook, Zalo...) hình thành các hội nhóm “báo chốt, né chốt” và xuyên tạc hoạt động của CSGT.

Thực hiện kế hoạch cao điểm của Cục CSGT và chỉ đạo của Công an TP Hà Nội, lực lượng CSGT Thủ đô vẫn tiếp tục tăng cường các tổ công tác làm nhiệm vụ xuyên suốt kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, qua đó phát hiện xử lý nhiều trường hợp tài xế taxi và xe khách vi phạm nồng độ cồn.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文