Cận cảnh con thuyền cổ song thân ngàn năm tuổi vừa phát lộ trong lòng cũ sông Dâu
14:21 26/03/2025
Hai chiếc thuyền cổ vừa được khai quật ở thị xã Thuận Thành (tỉnh Bắc Ninh) mang những giá trị khảo cổ rất độc đáo đối với Việt Nam, thậm chí ở tầm thế giới, theo PGS.TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam.
Trong những ngày qua, thông tin khai quật khẩn cấp 2 chiếc thuyền cổ nằm trên dòng sông Dâu xưa, một nhánh của sông Thiên Đức (sông Đuống) chảy sát bờ phía Tây của thành Luy Lâu ở khu phố Công Hà, phường Hà Mãn, thị xã Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nhà khoa học trong và ngoài nước cũng như công chúng.Người đầu tiên phát hiện 2 chiếc thuyền cổ là ông Nguyễn Văn Chiến (50 tuổi), trú tại khu phố Công Hà, phường Hà Mãn. Ông Chiến cho biết, tháng 12/2024, gia đình cải tạo ao nuôi cá, khi máy múc nạo vét bùn đáy ao thì phát hiện có vật lạ. "Tôi cho dừng máy múc, chờ 1-2 hôm để cát khô và nhìn thấy hằn lên hình hai chiếc thuyền", ông Chiến kể với PV Báo CAND. "Tôi cho rằng đó có thể là cổ vật nên báo cáo chính quyền để có phương án tốt nhất".Đến nay, dù phải dừng thi công ao thời gian dài phục vụ công tác khai quật, nhưng gia đình ông Chiến vẫn nhiệt tình ủng hộ. "Đây là di sản văn hóa nên ai cũng có trách nhiệm bảo vệ", ông nói. "Những ngày qua có rất đông các nhà khảo cổ đến nghiên cứu, nhân dân đến xem".TS Phạm Văn Triệu, Phó Trưởng phòng Khảo cổ học lịch sử (Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) cho biết, sau khi nhận được thông tin về hai chiếc thuyền, các nhà khảo cổ học đã dành 1 tháng để nghiên cứu hiện trường và lên phương án rồi mới bắt đầu khai quật để đảm bảo tính nguyên trạng của cổ vật.Theo TS Triệu, khác với các thuyền đã được tìm thấy không chia khoang, hai chiếc thuyền này được chia thành 6 khoang, được ghép nối hoàn toàn bằng đinh gỗ một cách chắc chắn và tỉ mỉ. Các nhà khoa học đến nay chưa phát hiện dấu vết kim loại trên thân thuyền. TS Triệu thông tin thêm, qua khảo sát các nguồn tư liệu và công tác hiện trường, các nhà khảo cổ học sơ bộ xác định hai con thuyền này nằm trên dòng sông Dâu xưa. Vị trí phát hiện cách thành Luy Lâu khoảng 800m, khu vực có nhiều di tích lịch sử quan trọng.Hiện chưa có kết luận về niên đại và chủng loại của hai chiếc thuyền; tuy nhiên các nhà khảo cổ học phán đoán, hai chiếc thuyền có thể được chế tạo từ thế kỷ 11 đến thế kỷ 14 bằng gỗ táu và gỗ lim. Trong lòng thuyền không phát hiện cổ vật nào khác, chỉ có một số hạt quả và cành cây.Các nhà khảo cổ học tỏ ra ấn tượng với tấm ván ghép nối hai thuyền ở phần đầu thuyền. Tấm ván này dài khoảng 6,4m. Đây là lần đầu tiên các nhà khảo cổ học phát hiện kiểu ghép nối này ở Việt Nam, cho thấy những tiến bộ kỹ thuật khi chúng được chế tạo. Sau nhiều năm, các mối ghép nối ở đầu thuyền với ván gỗ vẫn còn khá nguyên vẹn.Dựa trên hình dáng và kết cấu của hai thân thuyền, các nhà khảo cổ học cũng xác định đáy thuyền được làm từ thân gỗ rộng 95cm theo kiểu độc mộc, dài đến 16,2 m; bên trên ghép thành vách dọc. Vách các khoang thuyền có mộng đóng dọc từ sàn thuyền xuống đáy thuyền. Khoảng cách từ điểm cao nhất thân thuyền đến đáy là 2,15m, rộng gần 2m. Ngoài ra, các nhà khoa học xác định, 2 chiếc thuyền khả năng cao được ghép đấu sàn liền mạch với nhau, nói cách khác, chúng tạo thành một chiếc thuyền song thân (song đáy) với diện tích mặt sàn bên trên rộng tới 100m2. PGS Bùi Minh Trí (Viện Khảo cổ học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đánh giá chiếc thuyền "song lòng" này hoạt động bằng buồm và đã bị bỏ hoang trên sông trước khi tự chìm.
Để xác định niên đại và chức năng của thuyền, rất nhiều mẫu vật đã được thu thập. Trong số đó, một số mẫu đang được phân tích bằng phương pháp đồng vị phóng xạ Carbon-14 (C14). Viện Khảo cổ học sẽ phối hợp với Viện Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân thực hiện quá trình này, dự kiến mất khoảng 20-25 ngày nữa để có kết quả.Tại buổi Hội thảo đầu bờ về kết quả khai quật hai chiếc thuyền diễn ra sáng 26/3, các nhà khoa học đã nêu nhiều giải pháp để gìn giữ hai chiếc thuyền cổ, trong đó nhiều nhà khoa học khẳng định việc di dời hai chiếc thuyền có kích thước lớn thế này khỏi hiện trường là việc rất khó khăn, đồng thời đề nghị địa phương và các cấp, ngành nghiên cứu phương án bảo tồn tại chỗ (xây bể chứa, dựng nhà trưng bày).PGS TS Tống Trung Tín, Chủ tịch Hội Khảo cổ học Việt Nam nhận định, hai chiếc thuyền vừa được khai quật có giá trị khảo cổ độc đáo và rất lớn với không chỉ với ngành khảo cổ học Việt Nam mà còn là ở tầm thế giới. Ông đề nghị các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu, so sánh chúng với các phương tiện đường thủy được tìm thấy ở khu vực và trên thế giới, cũng như tìm hiểu dòng chảy thương mại trong lịch sử để làm rõ thêm về nguồn gốc hai chiếc thuyền.
Theo quan niệm của người xưa, vũ trụ có 3 nhân tố cơ bản là Thiên - Địa - Nhân (tức là trời, đất và người). Như trong “Tam tự kinh” có câu “Tam tài giả: Thiên - Địa - Nhân/ Tam quang giả: Nhật - Nguyệt - Tinh”... Trải qua các giai đoạn phát triển của lịch sử, cũng như nhiều quốc gia, dân tộc, Việt Nam hình thành nên truyền thống sống hòa hợp với thiên nhiên (thuận thiên) và luôn coi trọng con người (dân vi bản). Chính vì vậy, chăm lo giáo dục, đào tạo con người là nhiệm vụ xuyên suốt (vì lợi ích trăm năm trồng người)...
Trở lại vụ việc hơn 1 triệu m³ cát tại Thủy điện Đakrông 4 (Báo CAND ngày 23/3/2026 đã có bài viết phản ánh), từ những dấu hiệu bất thường đã được ghi nhận ban đầu, PV Báo CAND tiếp tục xác minh, đối chiếu hồ sơ và làm việc với các cơ quan liên quan và phát hiện thêm nhiều điều lạ thường khó hiểu.
Chiều 25/3, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, sau 3 ngày tìm kiếm, lực lượng chức năng đã tìm thấy thi thể nạn nhân trong vụ chìm tàu trên sông Hồng, cách vị trí tàu bị nạn khoảng 7km.
Chiều 25/3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Trần Văn Khánh (SN 1984, ngụ phường Trung Mỹ Tây) và Nguyễn Minh Tuấn (SN 1989, ngụ tỉnh Nghệ An) về tội Gây rối trật tự công cộng.
Đơn vị tư vấn đề xuất nhiều giải pháp trong đó có mô hình “Thành phố bọt biển” để giải quyết tình trạng úng ngập khu vực nội thành Hà Nội. Tuy vậy, vẫn có những ý kiến lo ngại về mô hình này.
Trong khoảng ngày 30-31/3, khu vực đồng bằng Bắc Bộ có khả năng xảy ra nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-36 độ C, cục bộ có nơi vượt 36 độ C.
Bến khách Đại Lộ (xã Hồng Vân, Hà Nội) ngày 25/3, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội triển khai mô hình điểm “Bến khách ba nhất: An toàn – văn minh – thông suốt” với mục tiêu tăng cường hiệu quả công tác quản lý an toàn đường thủy nội địa, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và an toàn giao thông cho người dân.
Ngày 25/3, Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh cho biết UBND thành phố đã ban hành kế hoạch huy động trẻ ra lớp và tuyển sinh vào các lớp đầu cấp năm học 2026 - 2027, trong đó có nhiều điểm mới phụ huynh và học sinh cần lưu ý.
Từ năm học 2026-2027, Hà Nội sẽ "đưa trường học đến gần học sinh" bằng việc ứng dụng bản đồ số Geographic Information System (GIS) và trí tuệ nhân tạo (AI) trong tuyển sinh vào các lớp đầu cấp. Nhiều phụ huynh quan tâm là việc xét tuyển sẽ dựa trên tiêu chí và căn cứ ưu tiên nào?
Trong lúc leo lên mái nhà tìm kiếm mèo, bé trai 9 tuổi bị lọt xuống khe hở của vách 2 căn nhà, trong tình trạng nguy hiểm. Tổ cứu nạn cứu hộ đã tiếp cận giải cứu bé trai an toàn sau 20 phút hồi hộp đến nghẹt thở...
Trong vụ án cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, 4 doanh nghiệp trực thuộc Bộ Quốc phòng xác định có sai phạm liên quan đến đấu thầu đã được chuyển hồ sơ đến Cơ quan điều tra hình sự Bộ Quốc phòng để điều tra theo quy định.
Sau hai ngày TAND khu vực I (Hà Nội) xét xử sơ thẩm hai bị cáo Nguyễn Thị Bình (cựu Hiệu trưởng Trường THCS Ba Đình) và Phạm Thị Minh Nguyệt (cựu Kế toán trưởng Trường THCS Ba Đình), chiều 25/3, đại diện Viện KSND khu vực I đã trình bày quan điểm giải quyết vụ án.
Sau trường hợp bé gái ở đặc khu Phú Quốc (An Giang) tử vong do nhiễm não mô cầu nhóm B, số lượng trẻ em và người lớn đi tiêm vaccine phòng bệnh ngày càng tăng.
Chiều 25/3, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết đã ra quyết định khởi tố bị can thi hành Lệnh tạm giam đối với Lê Minh Tú (SN 1989, trú xã Xuân Hòa, tỉnh Đồng Nai) và Phùng Bá Lâm (SN 2005, trú xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng) về tội “Vận chuyển trái phép chất ma túy”.