Chiêm ngưỡng mộc bản Chiếu dời đô, bản khắc ban chiếu quốc hiệu quốc gia Việt Nam

Đây là một số trong rất nhiều tư liệu quý, đặc biệt, được Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ trưng bày trong Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu tại trụ sở Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Không gian này chính thức ra mắt vào ngày 28/1, có sự tham gia của đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; đông đảo các nhà khoa học, đại diện các cơ sở đào tạo, các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Trong bài phát biểu tại lễ ra mắt Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Đặng Thanh Tùng nhấn mạnh: Tài liệu lưu trữ quốc gia là nguồn sử liệu gốc đặc biệt quan trọng, phản ánh trung thực tiến trình lịch sử, văn hóa, tư duy quản trị và sự phát triển của đất nước qua các thời kỳ. Trong đó, Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn - hai khối di sản tư liệu thế giới được UNESCO ghi danh - không chỉ là niềm tự hào của ngành Lưu trữ, mà còn là tài sản vô giá của quốc gia, của dân tộc Việt Nam.

Nhận thức sâu sắc giá trị đó, dưới sự quan tâm, chỉ đạo nhất quán của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đặc biệt thông qua các Đề án trọng điểm về bảo quản và phát huy giá trị tài liệu Châu bản triều Nguyễn, Mộc bản triều Nguyễn do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2016, ngành Lưu trữ đã từng bước chuyển từ tư duy “lưu giữ” sang tư duy bảo quản gắn với phát huy và chuyển đổi mạnh mẽ sang phục vụ xã hội, phục vụ cộng đồng.

Không gian giới thiệu ngày hôm nay không chỉ hiện thực hóa quy định của Luật Lưu trữ năm 2024 trong việc chủ động bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, nâng cao khả năng thụ hưởng giá trị di sản của nhân dân, mà còn phù hợp với thông lệ quốc tế, khi cơ quan lưu trữ của một quốc gia phải là địa chỉ tin cậy nhất giới thiệu những tài liệu quý, tiêu biểu, phản ánh chiều sâu lịch sử, văn hóa và truyền thống của mỗi quốc gia…

“Không gian ngày hôm nay sẽ là “hạt giống” quan trọng khởi đầu cho một hành trình mới. Để trong tương lai gần, một không gian xứng tầm sẽ hiện hữu - như một sự tri ân tất yếu của thế hệ hôm nay dành cho quá khứ, và là món quà ý nghĩa nhất mà chúng ta trang trọng trao truyền lại cho muôn đời sau. Nơi đây sẽ trở thành một điểm đến văn hóa có chiều sâu, một “lớp học lịch sử trực quan”, một hệ sinh thái học tập mở, phục vụ đa dạng đối tượng: từ học sinh, sinh viên, nhà nghiên cứu đến đông đảo công chúng và bạn bè quốc tế”, Cục trưởng Đặng Thanh Tùng khẳng định.

Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước hiện là cơ quan trực tiếp quản lý 2 Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam được UNESCO ghi danh, gồm Mộc bản triều Nguyễn và Châu bản triều Nguyễn. Không gian giới thiệu Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu là một trong những nỗ lực của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, các Trung tâm Lưu trữ thuộc Cục nhằm bảo tồn và phát huy di sản tư liệu.

Không gian này gồm 3 khu vực nội dung chính. Trong đó, trung tâm là Không gian Media hiện đại - nơi tài liệu lưu trữ được chuyển hóa thành nội dung media, dữ liệu số, sản phẩm tương tác đa phương tiện. Không gian Di sản tư liệu thế giới của Việt Nam và tài liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu giới thiệu đến công chúng trong nước và quốc tế về di sản tư liệu và tài liệu lưu trữ quốc gia, đồng thời, cho phép công chúng có thể tìm hiểu, tra cứu, tương tác và học tập từ tài liệu lưu trữ gốc thông qua các màn hình tương tác, tìm kiếm thông tin. Không gian Lịch sử ngành Lưu trữ Việt Nam được bố trí với mục đích tôn vinh hành trình hình thành và phát triển của nghề lưu trữ, cùng những thế hệ người làm lưu trữ đã lặng thầm gìn giữ, bảo vệ và trao truyền các di sản tư liệu, tài liệu lưu trữ quốc gia qua các thời kỳ.

Từ ngày 3/3 (ngày Rằm tháng Giêng - Tết Nguyên Tiêu năm Bính Ngọ), Không gian sẽ chính thức mở cửa tự do đón khách tham quan từ 9h - 16h các ngày trong tuần. Đặc biệt, để khởi động cho chuỗi hoạt động phục vụ công chúng với thông điệp "Khai trí đầu xuân - Tôn vinh văn hiến", tại đây sẽ diễn ra Trưng bày chuyên đề về Tết Hoàng cung qua Châu bản, Mộc bản triều Nguyễn, kết hợp với các hoạt động trải nghiệm tương tác độc đáo như kỹ thuật in dập Mộc bản trên giấy dó và tặng chữ thư pháp đầu xuân.