Di tích Điện Huệ Nam tạm dừng đón khách do sụt lún, xói lở
Nằm bên bờ sông Hương, tọa lạc trên núi Ngọc Trản thuộc xã Hương Thọ, TP Huế (Thừa Thiên Huế), Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) được khởi công xây dựng từ thời vua Gia Long, là nơi thờ Thiên Y A Na Thánh Mẫu - chốn linh thiêng có vị trí quan trọng trong đời sống tinh thần của nhiều người dân, du khách ở khắp các tỉnh, thành.
Dưới thời vua Nguyễn, điện được ghi nhận trong các văn bằng cổ với tên chính thức là “Ngọc Trản Sơn Từ”, tức “điện thờ tại núi Ngọc Trản”. Đến thời Đồng Khánh (1886 - 1888), điện được đổi tên thành “Huệ Nam” với ý nghĩa “mang lại ân huệ cho người nước Nam”… Theo các bậc cao nhân và các nhà văn hóa, Điện Huệ Nam cũng gắn với nhiều giai thoại ly kỳ khác.
Mới đây (ngày 22/9), UBND tỉnh Thừa Thiên Huế có quyết định công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở tại khu vực di tích Điện Huệ Nam. Cụ thể, phạm vi ảnh hưởng do thiên tai gây ra, tại khu vực phía sau Minh Kính Điện – điện tiếp giáp rất gần với vách núi dựng đứng, có rất nhiều tảng đá lăn, nguy cơ xảy ra tình trạng sạt lở rất cao khi mưa bão. Trước đó, từng xảy ra một số vụ sạt lở, đá lăn gây hư hại công trình, mặc dù khu vực này đã làm hàng rào sắt cao 10m để che chắn nhưng chỉ để ngăn đá nhỏ rơi vào điện, không ngăn được sạt lở lớn; khu vực đoạn kè đá trước sân điện Minh Kính Điện đang bị sụt lún ra phía bờ sông.
Bên cạnh đó, ở khu vực đoạn kè ngay lối bậc cấp lên điện chính đang bị sụt lở một đoạn; khu vực sân giữa điện và nhà thánh, các tảng đá lớn đang có dấu hiệu tách rời và có nguy cơ sạt lở rất cao. Khu vực Phủ Hạ, khu vực cây Mưng trước nhà Thánh bị sụt lún, xói lở chân kè đá. Hiện, tình hình sạt lở tiếp tục diễn ra, làm cuốn trôi đất đá trên sườn đồi và nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sự ổn định của các công trình, vật kiến trúc cũng như các hoạt động văn hóa du lịch khu vực. Việc sạt lở gần sát điện Minh Kính Điện, Phủ Hạ, Nhà Thánh, nguy cơ ngã đổ sẽ gây thiệt hại lớn về kết cấu các công trình di tích, vật kiến trúc trong khu vực Điện Huệ Nam. Tình trạng sạt lở sườn đồi phía sau Minh Kính Điện chưa có dấu hiệu dừng lại và đang tiếp tục gây sạt lở trong phạm vi khoảng 70m…
Trước việc UBND tỉnh Thừa Thiên Huế công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở khu vực di tích Điện Huệ Nam và thực hiện Công điện của Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tỉnh về việc tập trung triển khai các giải pháp ứng phó mưa lớn và áp thấp nhiệt đới, Trung tâm Bảo tồn di tích (TTBTDT) Cố đô Huế đã thông báo tạm dừng hoạt động tham quan, thăm viếng tại khu vực di tích điện Hòn Chén (từ ngày 25/9) đến khi có thông báo mới.
Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Nguyễn Văn Phương yêu cầu TTBTDT Cố đô Huế khẩn trương tổ chức thực hiện các biện pháp để bước đầu ngăn chặn nhằm giảm thiểu các thiệt hại do thiên tai gây ra tại khu vực Điện Huệ Nam. Đồng thời, huy động lực lượng, phương tiện và phân công người theo dõi thường xuyên tại hiện trường về tình hình sạt lở, kịp thời có biện pháp ứng phó. Căn cứ tình hình thực tế tại hiện trường để tiếp tục tổ chức sơ tán ngay lực lượng bảo vệ, du khách trong khu vực có nguy cơ cao bị ảnh hưởng đến nơi an toàn; thực hiện xử lý khẩn cấp, gia cố, chống sạt lở sườn mái dốc có nguy cơ cao khi có mưa, bão lũ. Đồng thời, cắm biển cảnh báo, khoanh vùng nguy hiểm, bố trí lực lượng canh gác, tăng cường thông tin, truyền thông để du khách và bảo vệ di tích biết về nguy cơ diễn biến sạt lở, chủ động các biện pháp phòng tránh, ứng phó. Nghiên cứu lập dự án xử lý tổng thể chống sạt lở, xói lở khu Điện Huệ Nam để bảo vệ và khai thác giá trị của di tích bền vững.
Tỉnh yêu cầu TTBTDT Cố đô Huế thường xuyên phối hợp với UBND TP Huế theo dõi diễn biến tình hình sạt lở để có phương án ứng phó, đảm bảo an toàn về người, tài sản của Nhà nước…