Độc đáo Lễ cúng sức khỏe cho voi

15:32 12/03/2025

Đối với đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên, voi không chỉ là tài sản lớn thể hiện sức mạnh, sự giàu có của gia đình, dòng họ mà còn là hiện thân của thần voi, biểu trưng của sự may mắn và bảo vệ buôn làng.

Vì vậy, từ ngàn xưa đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã hình thành nhiều nghi lễ cúng voi để thể hiện lòng yêu thương, quý trọng đối với loài voi. Hiện nay, dù cuộc sống đã có nhiều thay đổi, số lượng đàn voi nhà cũng giảm mạnh, nhưng cộng đồng các dân tộc ở Đắk Lắk vẫn còn lưu giữ nhiều lễ nghi, tập tục liên quan đến voi, trong đó có lễ cúng sức khỏe cho voi được tổ chức hằng năm.

Để thực hiện các lễ cúng cho voi, thầy cúng phải là người có uy tín trong buôn làng và am hiểu tập tục. Lễ cúng sức khỏe cho voi thường được diễn ra vào đầu năm để cầu mong cho voi luôn khỏe mạnh, giúp đỡ gia chủ và nhắc nhở mọi người yêu quý, chăm sóc, bảo vệ voi.
Voi có thần linh bảo vệ cho nên phải được chăm sóc chu đáo, cẩn thận, nếu chẳng may voi gặp nạn chết thì thần voi sẽ xử phạt cả buôn làng. Người nuôi voi và thuần dưỡng voi đều phải thực hiện những kiêng kỵ theo luật tục, nếu không tuân thủ thì cả voi và chủ sẽ gặp những điều không may.
Lễ cúng sức khỏe cho voi thể hiện lòng yêu thương, quý trọng của người M’Nông đối với voi, tạ ơn thần linh, cảm ơn voi đã giúp đỡ cho chủ nhà, buôn làng và mong voi luôn khỏe để phục vụ và gắn bó với con người. Những buôn còn nhiều voi dân làng thường tập trung làm lễ cúng chung cho tất cả voi.
Lễ cúng gồm các vật phẩm: Rượu cần, bánh nếp, hai tấm vải thổ cẩm, gạo, nến, sáp ong, chỉ sợi, vòng tay bằng đồng, một bát cơm, một quả trứng, một đĩa thịt có cả gan, lòng, một lá trầu có quét vôi… tất cả được bày vào cái nia. Ngoài ra, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế mà lễ cúng tổ chức lớn nhỏ khác nhau. Lễ cúng tươm tất nhất là khi chủ nhà làm trâu ăn mừng, bình thường là heo nếu không có điều kiện thì làm gà.
Bắt đầu lễ cúng, thầy cúng gọi mời Yàng, thần núi, thần sông, thần voi… về chứng kiến và ban phát sức khỏe cho voi, cầu mong cho voi luôn được khỏe mạnh, giúp đỡ chủ nhà trong những công việc quan trọng. Các nài voi cũng được cúng sức khỏe, con voi nào được cúng, nài voi cũng được ban rượu, thịt và thực hiện nghi lễ cúng với ý nghĩa cam kết thương yêu voi như người bạn, chăm sóc cho voi luôn khỏe mạnh.
Sau lời khấn, voi được nài voi đưa đến gần thầy cúng và được đặt đầu heo, gạo, bôi tiết, tưới rượu lên đầu voi để cầu chúc voi luôn mạnh khỏe. Sau lễ cúng, người thuần dưỡng voi được chủ nhà mời uống rượu, ăn cỗ.
Ngày nay, cuộc sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã có nhiều thay đổi, voi không còn phục vụ, giúp đỡ gia đình chủ voi những công việc như trước đây và số lượng voi ngày càng giảm dần. Tuy nhiên, các nghi lễ, tập tục liên quan đến voi vẫn còn được đồng bào dân tộc M’Nông ở huyện Buôn Đôn và huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk gìn giữ, tuy đơn giản hơn so với trước đây. Duy chỉ có lễ cúng sức khỏe cho voi được gìn giữ và tổ chức quy mô vào dịp Hội voi Buôn Đôn diễn ra vào tháng 3 hằng năm.

Lễ cúng sức khỏe cho voi là thông điệp nhắn gửi tới mọi người, nhất là cộng đồng dân tộc M’Nông, hãy chăm sóc, bảo vệ loài voi như người thân trong gia đình mình. Đây là chuỗi hoạt động trong khuôn khổ chào mừng kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Buôn Ma Thuột, giải phóng tỉnh Đắk Lắk (10/3/1975 - 10/3/2025) và Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025.

Văn Thành

Ngày 22/2 (tức mùng 6 Tết Bính Ngọ 2026), khi dòng người từ các địa phương đồng loạt trở lại Thủ đô sau kỳ nghỉ dài ngày, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) Công an TP Hà Nội đã triển khai đồng bộ các phương án nhằm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông, không để xảy ra ùn tắc kéo dài.

Thương mại toàn cầu vốn đang cần một nhịp ổn định hơn, nhưng mức thuế nhập khẩu phổ quát 15% của Mỹ đang buộc nhiều nền kinh tế bước vào một vòng cân não mới giữa lợi ích kinh tế và nguyên tắc luật lệ. Quyết định này được Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố ngày 21/2, ngay sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ phần lớn gói thuế quan diện rộng trước đó vì vượt thẩm quyền.

Các lực lượng chức năng vừa tìm thêm 4 thi thể trong vụ lật tàu chở khách khiến 6 người mất tích tại hồ Thác Bà, Lào Cai. Như vậy, tính đến chiều 22/2, Công an tỉnh Lào Cai đã phối hợp cùng các lực lượng chức năng  tìm thấy 5 thi thể trong vụ tai nạn giao thông làm 6 người mất tích trên hồ Thác Bà. 

Chiều 22/2, liên quan đến vụ nhóm du khách bị đuổi đánh ở Vũng Tàu, Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh cho biết vừa thi hành Lệnh bắt khẩn cấp đối với 2 đối tượng để điều tra về hành vi Gây rối trật tự công cộng; đồng thời tiếp tục củng cố chứng cứ để xử lý đối tượng còn lại.

Trưa 22/2, Thượng tá Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế (CSKT) Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, trong quá trình mở rộng điều tra vụ án “Gây ô nhiễm môi trường” tại Công ty TNHH Lộc Thịnh (thôn Liên Trì Tây, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi)), Cơ quan CSĐT đã phát hiện thêm dấu hiệu tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, nên quyết định khởi tố bổ sung bị can Phạm Văn Lộc, Giám đốc Công ty này, về tội “Trộm cắp tài sản”.

Trong khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm về trật tự an toàn giao thông đường bộ, Đại uý Lê Đăng Hùng đã bị đối tượng điều khiển phương tiện lao thẳng vào tổ công tác nhằm bỏ chạy, khiến đồng chí Hùng bị thương.

Bộ Quốc phòng Australia ngày 22/2 ra thông cáo cho biết, tàu ngầm hạt nhân HMS Anson của Anh đã cập cảng HMAS Stirling (Tây Australia) để thực hiện đợt bảo dưỡng đầu tiên đối với một tàu ngầm hạt nhân Anh tại Australia. Sự kiện này đánh dấu bước tiến lịch sử trong năng lực vận hành và bảo dưỡng tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của Canberra trong khuôn khổ AUKUS - cơ chế hợp tác an ninh ba bên giữa Australia, Anh và Mỹ.

Reuters ngày 22/2 dẫn các nguồn thạo tin cho biết, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố nâng mức thuế nhập khẩu toàn cầu từ 10% lên 15%, Bộ trưởng Thương mại Pháp nhấn mạnh rằng Liên minh châu Âu (EU) có "các công cụ” để phản ứng và đang trao đổi nội bộ với Ủy ban châu Âu cùng các nước thành viên.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文