Độc đáo Lễ cúng sức khỏe cho voi

15:32 12/03/2025

Đối với đồng bào các dân tộc ở Tây Nguyên, voi không chỉ là tài sản lớn thể hiện sức mạnh, sự giàu có của gia đình, dòng họ mà còn là hiện thân của thần voi, biểu trưng của sự may mắn và bảo vệ buôn làng.

Vì vậy, từ ngàn xưa đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã hình thành nhiều nghi lễ cúng voi để thể hiện lòng yêu thương, quý trọng đối với loài voi. Hiện nay, dù cuộc sống đã có nhiều thay đổi, số lượng đàn voi nhà cũng giảm mạnh, nhưng cộng đồng các dân tộc ở Đắk Lắk vẫn còn lưu giữ nhiều lễ nghi, tập tục liên quan đến voi, trong đó có lễ cúng sức khỏe cho voi được tổ chức hằng năm.

Để thực hiện các lễ cúng cho voi, thầy cúng phải là người có uy tín trong buôn làng và am hiểu tập tục. Lễ cúng sức khỏe cho voi thường được diễn ra vào đầu năm để cầu mong cho voi luôn khỏe mạnh, giúp đỡ gia chủ và nhắc nhở mọi người yêu quý, chăm sóc, bảo vệ voi.
Voi có thần linh bảo vệ cho nên phải được chăm sóc chu đáo, cẩn thận, nếu chẳng may voi gặp nạn chết thì thần voi sẽ xử phạt cả buôn làng. Người nuôi voi và thuần dưỡng voi đều phải thực hiện những kiêng kỵ theo luật tục, nếu không tuân thủ thì cả voi và chủ sẽ gặp những điều không may.
Lễ cúng sức khỏe cho voi thể hiện lòng yêu thương, quý trọng của người M’Nông đối với voi, tạ ơn thần linh, cảm ơn voi đã giúp đỡ cho chủ nhà, buôn làng và mong voi luôn khỏe để phục vụ và gắn bó với con người. Những buôn còn nhiều voi dân làng thường tập trung làm lễ cúng chung cho tất cả voi.
Lễ cúng gồm các vật phẩm: Rượu cần, bánh nếp, hai tấm vải thổ cẩm, gạo, nến, sáp ong, chỉ sợi, vòng tay bằng đồng, một bát cơm, một quả trứng, một đĩa thịt có cả gan, lòng, một lá trầu có quét vôi… tất cả được bày vào cái nia. Ngoài ra, tùy thuộc vào điều kiện kinh tế mà lễ cúng tổ chức lớn nhỏ khác nhau. Lễ cúng tươm tất nhất là khi chủ nhà làm trâu ăn mừng, bình thường là heo nếu không có điều kiện thì làm gà.
Bắt đầu lễ cúng, thầy cúng gọi mời Yàng, thần núi, thần sông, thần voi… về chứng kiến và ban phát sức khỏe cho voi, cầu mong cho voi luôn được khỏe mạnh, giúp đỡ chủ nhà trong những công việc quan trọng. Các nài voi cũng được cúng sức khỏe, con voi nào được cúng, nài voi cũng được ban rượu, thịt và thực hiện nghi lễ cúng với ý nghĩa cam kết thương yêu voi như người bạn, chăm sóc cho voi luôn khỏe mạnh.
Sau lời khấn, voi được nài voi đưa đến gần thầy cúng và được đặt đầu heo, gạo, bôi tiết, tưới rượu lên đầu voi để cầu chúc voi luôn mạnh khỏe. Sau lễ cúng, người thuần dưỡng voi được chủ nhà mời uống rượu, ăn cỗ.
Ngày nay, cuộc sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên đã có nhiều thay đổi, voi không còn phục vụ, giúp đỡ gia đình chủ voi những công việc như trước đây và số lượng voi ngày càng giảm dần. Tuy nhiên, các nghi lễ, tập tục liên quan đến voi vẫn còn được đồng bào dân tộc M’Nông ở huyện Buôn Đôn và huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk gìn giữ, tuy đơn giản hơn so với trước đây. Duy chỉ có lễ cúng sức khỏe cho voi được gìn giữ và tổ chức quy mô vào dịp Hội voi Buôn Đôn diễn ra vào tháng 3 hằng năm.

Lễ cúng sức khỏe cho voi là thông điệp nhắn gửi tới mọi người, nhất là cộng đồng dân tộc M’Nông, hãy chăm sóc, bảo vệ loài voi như người thân trong gia đình mình. Đây là chuỗi hoạt động trong khuôn khổ chào mừng kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Buôn Ma Thuột, giải phóng tỉnh Đắk Lắk (10/3/1975 - 10/3/2025) và Lễ hội Cà phê Buôn Ma Thuột lần thứ 9 năm 2025.

Văn Thành

Nhân dịp Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, các chính đảng, tổ chức và bạn bè quốc tế đã liên tục gửi thư, điện chúc mừng tới Đại hội, bày tỏ tình cảm đoàn kết, hữu nghị, đánh giá cao những thành tựu to lớn mà Việt Nam đạt được qua 40 năm đổi mới và tin tưởng sâu sắc rằng Đại hội Đảng lần thứ XIV sẽ thành công rực rỡ, là mốc son tiếp tục đưa Việt Nam phát triển thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.

Chiều 21/1, Đại hội XIV của Đảng tiếp tục thảo luận về các văn kiện Đại hội. Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng tham luận về chủ đề “Phát huy sức mạnh nội sinh của văn hóa và con người Việt Nam - nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững đất nước trong kỷ nguyên mới”.

Chiều 21/1, tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thay mặt Đảng bộ Bộ Công Thương, đồng chí Lê Mạnh Hùng, Bí thư Đảng ủy, Quyền Bộ trưởng Bộ Công thương trình bày tham luận với chủ đề “Phát triển công nghiệp, thương mại Việt Nam tự chủ, kết nối, hiện đại hóa, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và hội nhập hiệu quả vào chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng toàn cầu”. 

Chiều tối 21/1, Phòng Kiểm tra - Pháp chế, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết đã ra quyết định xử phạt và đình chỉ hoạt động nhiều cơ sở nha khoa trên địa bàn thành phố do có hàng loạt hành vi vi phạm, trong đó chủ yếu là hành vi cung cấp dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh (KCB) khi không có giấy phép hoạt động KCB, quảng cáo dịch vụ không phép…

Những ngày này, hoà trong không khí hân hoan đón ngày hội lớn của toàn dân tộc, tại Sân bay quốc tế Nội Bài - "cánh cửa" đầu tiên đón tiếp các đoàn đại biểu quốc tế, các cơ quan thông tấn báo chí và những người bạn phương xa đến với Thủ đô, Công an cửa khẩu Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an đang triển khai phương án bảo vệ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV ở mức độ cao nhất.

Sau nhiều thập niên dựa vào các cấu trúc an ninh bên ngoài, Saudi Arabia đang âm thầm nhưng quyết liệt tái thiết vai trò của mình trong khu vực. Những động thái dồn dập nhằm hình thành các liên minh quân sự mới với Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Ai Cập và Somalia không chỉ phản ánh lo ngại trước các bất ổn, mà cho thấy Riyadh đang muốn viết lại “luật chơi” an ninh tại Trung Đông.

Sáng 21/1, tiếp tục phiên thảo luận tại hội trường về các văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thay mặt Đảng bộ Cơ quan Ủy ban Kiểm tra Trung ương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Văn Rón trình bày tham luận với chủ đề "Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới".

Sáng 21/1, thay mặt Đảng bộ Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng trình bày tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về vấn đề “Một số giải pháp đột phá đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới, nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình bằng tri thức và công nghệ số, trong đó, đổi mới sáng tạo là cơ chế trung tâm để chuyển tri thức và công nghệ số thành năng suất, giá trị gia tăng và tăng trưởng bền vững”.

Sáng 21/1, tại Đại hội XIV của Đảng, đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh đã trình bày tham luận “Phát huy vai trò đầu tàu, xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo mang tầm quốc tế, tạo động lực lan tỏa phát triển cho cả nước”.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文