Đưa vở diễn Pygmalion dự Liên hoan các trường đào tạo sân khấu châu Á
Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội cho biết, vở diễn Pygmalion của George Bernard Shaw, do đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền dàn dựng sẽ tham dự Liên hoan các trường đào tạo sân khấu Châu Á lần thứ VIII – 2026 (ATEC) tại Bắc Kinh, Trung Quốc.
Pygmalion được viết vào năm 1912 và công diễn lần đầu tại nhà hát Hofburg ở Austria. Đây là một trong những tác phẩm thành công nhất của George Bernard Shaw - nhà viết kịch có nhiều tác phẩm được sự đón nhận nồng nhiệt của công chúng vào đầu thế kỷ XX.
Thông qua câu chuyện lạ lùng giữa một giáo sư ngữ âm học và một cô gái bán hoa quê mùa, những màn đối thoại sắc sảo, đôi khi hài hước của các nhân vật, tác phẩm phơi bày những định kiến ngầm, những rào cản vô hình phân chia con người ....
Pygmalion phản ánh vấn đề hiện hữu của nước Anh đầu thế kỷ XX nhưng ý nghĩa của nó vẫn có giá trị đến hôm nay - thời điểm nhân loại nhận thức về giá trị nhân văn ở cái nhìn sâu sắc, bình đẳng hơn. Với phiên bản Việt Nam, Pygmalion không chỉ là một câu chuyện kinh điển. Vở diễn mở ra một không gian giao thoa văn hoá Đông – Tây, nơi những ranh giới về thân phận, định kiến và giá trị con người được đặt trong bối cảnh đương đại. Ở đó, hành trình hông đơn thuần là sự “biến đổi”, mà là hành trình đi tìm chính mình – tự do đích thực của con người...
Đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền không dựng Pygmalion theo phong cách cổ điển châu Âu. Bà không “kể lại” nguyên bản câu chuyện mà hướng tới Việt hoá tác phẩm bằng các thủ pháp trong dàn dựng của nghệ thuật đạo diễn mà vẫn giữ nguyên tinh thần của kịch phương Tây. Nữ đạo diễn cho biết, với Pygmalion, bà và ê kíp sáng tạo mong muốn mở ra một không gian gặp gỡ - nơi tinh thần kịch châu Âu đối thoại với nhịp sống, lời ăn tiếng nói, con người của xã hội Việt Nam đương đại.
Tác phẩm vẫn lấy bối cảnh là London, tên các nhân vật và hoàn cảnh kịch vẫn gần như nguyên tác, nhưng ý đồ về xử lý cảnh trí, âm nhạc, ánh sáng và diễn xuất là điểm nhấn làm nổi bật sự giao thoa văn hoá Đông – Tây mà đạo diễn hướng tới. Ngôn ngữ kịch bản Pygmalion vốn là chìa khoá để phân định địa vị, thì trên sân khấu Việt Nam, trong vở diễn này, đạo diễn biến nó thành tấm gương phản chiếu sự đa dạng vùng miền, sự dịch chuyển xã hội và cả những định kiến còn tồn tại. Đó không chỉ là hành trình học nói “đúng”, mà quan trọng hơn nó là hành trình học cách “được nhìn nhận”- một câu chuyện vẫn còn nguyên sức nặng trong bối cảnh văn hoá Việt Nam hôm nay.
Được biết, đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền hiện là Phó Trưởng khoa phụ trách Khoa Sân khấu, Trưởng bộ môn Diễn viên và Đạo diễn của Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội. Trong quá trình nghiên cứu và làm sân khấu, bà có rất nhiều công trình tiêu biểu ứng dụng trong giảng dạy cũng như cho thực tiễn nghề nghiệp diễn viên sân khấu và đạo diễn sân khấu như: Xuất bản sách về chuyển động sân khấu (năm 2019); Giáo trình về huấn luyện diễn viên (2020); Các sách chuyên khảo về sân khấu truyền thống và ứng dụng; Các chuyên đề về nghiên cứu Ký hiệu học sân khấu và nghiên cứu ứng dụng vũ đạo truyền thống trong sân khấu kịch hiện đại (2023)…
Đồng hành cùng đạo diễn Dương Thị Thanh Huyền trong vở Pygmalion có nhiều nghệ sĩ, giảng viên, sinh viên ưu tú của Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội. Về vở diễn này, đạo diễn, NSƯT Bùi Như Lai, Hiệu trưởng Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội cho biết, Pygmalion được đầu tư dàn dựng để mang đi quốc tế nên bản sắc Việt Nam được tập trung quan tâm, nhất là trong trang trí, âm nhạc.
Mặc dù Pygmalion được George Bernard Shaw viết từ rất lâu nhưng vở diễn lần này thể hiện được gần như tất cả những kỹ năng liên quan tới sân khấu hiện nay như biên tập, dàn dựng, đưa được nhịp sống hiện đại vào trong tác phẩm. Sự kết hợp giữa những giảng viên có kinh nghiệm với những sinh viên ưu tú trong trường sẽ tạo cơ hội để các bạn trẻ phô diễn tài năng, được hoà vào đời sống chuyên nghiệp thực thụ. Dự kiến, sau suất diễn đầu tiên vào tối 2/4, vở diễn sẽ được đưa đến Bắc Kinh, Trung Quốc, tham dự Liên hoan các trường đào tạo sân khấu châu Á lần thứ VIII vào giữa tháng 5/2026.