Làm nghệ thuật là cách để cống hiến cho cộng đồng

Trao đổi với chúng tôi, tác giả Lê Thế Song cho biết, tập trung sáng tác và kết nối các nghệ sĩ làm nghệ thuật cũng là cách mà anh và vợ - nghệ sĩ Xuân Hồng đóng góp phần nhỏ bé của mình với cộng đồng, xã hội trong "cuộc chiến" chống đại dịch dai dẳng hiện nay.

Phóng viên (PV): Chúc mừng gia đình anh có một "mùa vàng" bội thu năm 2021 cả về sáng tác và giải thưởng. Cho đến nay, anh có nhớ mình đã viết bao nhiêu tác phẩm về phòng, chống dịch và có bao nhiêu tác phẩm sân khấu được dàn dựng hay đạt giải không?

Tác giả Lê Thế Song: Nếu tôi nhớ không nhầm thì đã viết khoảng 40 bài về phòng, chống COVID-19. Các bài hát ca ngợi các lực lượng chống dịch nơi tuyến đầu và kêu gọi sự đoàn kết, tương thân tương ái, vững niềm tin vào Đảng và Chính phủ trong công tác chống dịch. Tuy nhiên, công việc chính của tôi vẫn là tác giả của sân khấu, chủ yếu viết cho kịch hát như Tuồng, Chèo, Cải Lương, một số ít cho Kịch nói. 45 kịch bản của tôi đã được khoảng 20 đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp trong cả nước chọn dàn dựng. Đây là may mắn lớn. Có nhiều vở diễn dàn dựng từ kịch bản của tôi đã được nhận giải thưởng của các liên hoan, cuộc thi lớn, trong đó có 2 vở Cải lương của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và Đoàn Nghệ thuật Quảng Ninh đã từng đoạt Huy chương Vàng Liên hoan Cải lương toàn quốc, 1 vở Tuồng đoạt giải quốc tế, 5 vở Chèo đoạt Huy chương Bạc và 1 vở Chèo nhận được Giải thưởng đặc biệt của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Trong Liên hoan Chèo năm 2019 tại Bắc Giang, tôi có 6 kịch bản được chọn dựng vở tham gia thì có 4 vở đoạt Huy chương Bạc…

PV: Dịch bệnh phức tạp, có những thời điểm, nhiều người hoang mang lo lắng. Làm sao anh tập trung sáng tác?

Tác giả Lê Thế Song: Khi thấy tin tức về dịch bệnh, tôi cũng hoang mang lo lắng. Nhiều câu chuyện đau thương từ dịch bệnh, trong đó có cả của bạn bè, văn nghệ sĩ. Tôi có nhiều bạn làm bác sĩ, công an, bộ đội biên phòng, dân phòng - lực lượng nơi tuyến đầu chống dịch. Ban đầu, tôi chỉ định làm MV để động viên và chia sẻ với họ. MV "Bắc Ninh, Bắc Giang niềm tin chiến thắng", tôi kết hợp giữa Quan họ và Cải lương, được NSND Tự Long ca với nghệ sĩ Xuân Hồng - vợ tôi. Tác phẩm này ra đời đúng lúc Bắc Giang dịch đang bùng phát nên đã có tới 3 triệu lượt xem, 14.000 lượt chia sẻ. Thời điểm TP Hồ Chí Minh căng thẳng chống dịch, tôi viết 3 tác phẩm. Dịch lan tới Long An tôi viết 2 bài tặng cho Long An. Dịch lan ra Hà Nam, tôi sáng tác và sản xuất luôn MV về sự chia lửa với Hà Nam của các tỉnh bạn. Khi dịch bệnh ở miền Nam phức tạp, các đơn vị ngoài Bắc vào chi viện, nhìn hình ảnh những đoàn xe Nam tiến, tôi rất xúc động, nên đã viết "Mệnh lệnh từ trái tim". Tác phẩm này sau đó đoạt 2 giải trong cuộc thi Bình chọn các sản phẩm bản ghi âm, ghi hình về nghệ thuật biểu diễn tuyên truyền phòng, chống dịch COVID-19, gồm 1 giải bình chọn nhiều nhất và 1 giải Nhì của Ban Giám khảo. Tác phẩm Chèo "Tình anh người chiến sĩ" đoạt Giải Ba trong cuộc thi này cũng từng đạt giải A ở cuộc thi của Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam… Đây là sự động viên rất lớn đối với 2 vợ chồng tôi.

PV: Lâu nay, anh và vợ - nghệ sĩ Xuân Hồng luôn đồng hành cùng nhau trong các sự kiện và cùng thực hiện nhiều tác phẩm. Điều gì khiến cả 2 vợ chồng anh gắn bó với kịch hát dân tộc đến thế?

Tác giả Lê Thế Song: Tôi sinh ra và lớn lên ở vùng quê châu thổ sông Hồng, tỉnh Hà Nam. Làng Ngò quê tôi có 1 chiếu chèo nổi tiếng. Hà Nam có câu "Rượu Bèo Chèo Ngò" là nói về chiếu chèo này. Chiếu chèo đã tham gia rất nhiều cuộc liên hoan sân khấu không chuyên của tỉnh Hà Nam. Những tích cũ, trò diễn dân gian thấm đẫm tôi từ thủa thơ bé. Khi trưởng thành, tôi tham gia nhiều việc, trong đó có sáng tác các bài hát cho đội Chèo. Nhiều năm nay, tôi kết hợp với bà xã Xuân Hồng đi làm cho nhiều dự án nghệ thuật. Đi nhiều, viết nhiều, làm nhiều, có những chương trình chúng tôi làm thu hút hàng nghìn khán giả địa phương tới xem. Không chỉ có Chèo, Tuồng, Cải lương, chúng tôi còn tìm hiểu nhiều về hát Then, dân ca các tỉnh… Thâm nhập thực tế càng nhiều, vốn sống, vốn văn hoá về các vùng đất càng dày hơn, càng say viết hơn. Sau 10 năm tốt nghiệp lớp Biên kịch kịch hát dân tộc tại Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh tại Hà Nội, bạn bè hay nói vui với nhau là chỉ còn 2 người là vợ chồng chúng tôi giữ được nghề. Cả 2 vợ chống tôi đều say viết. May mắn là chúng tôi nhiều kịch bản được nhiều đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp ở Trung ương và địa phương chọn dàn dựng, được giải thưởng tại nhiều liên hoan, cuộc thi, được khán giả đón nhận nên chúng tôi động viên nhau càng phải cố gắng hơn nữa.

PV: Có vẻ như hiện nay đang là thời điểm làm việc sung sức của anh và nghệ sĩ Xuân Hồng. Năm 2022, anh chị có nhiều dự án nghệ thuật mới nữa không?

Tác giả Lê Thế Song: Chúng tôi dự định làm 1 vở diễn cho Nhà hát Chèo Nam Định về cố Tổng Bí thư Trường Chinh, 1 vở của Nhà hát Chèo Bắc Giang về huyền tích chùa Am Vãi, danh thắng nổi tiếng phía Tây Yên Tử. Đoàn Cải Lương Long An cũng đặt hàng 1 vở về sự tích gạo Nàng Thơm. Đoàn Nghệ thuật Quảng Ninh đặt 1 vở về Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng - con trai của Đức Thánh Trần và 1 tác phẩm kịch múa về đề tài hiện đại. Tôi dự định viết 1 vở về Chùa Bà Đanh - danh thắng quê tôi và còn có 1 vở diễn chuẩn bị khởi công, khai thác về chùa Một Cột, mang tên "Ngàn năm Diên Hựu tích"… Không biết các tác giả khác như thế nào, nhưng tôi thích áp lực và thử thách, thích viết về các câu chuyện dân gian, lịch sử. Hy vọng dịch bệnh nhanh chóng qua đi, cuộc sống bình thường trở lại để chúng tôi đi được nhiều hơn, viết được nhiều hơn, có nhiều tác phẩm của chúng tôi đến được với công chúng, những nỗ lực cống hiến của chúng tôi được góp ích cho đời.

PV: Xin cảm ơn anh. Chúc anh chị gặt hái nhiều thành công mới trong năm 2022.