Nhạc sĩ Thao Giang, người hồi sinh nghệ thuật hát xẩm qua đời ở tuổi 75

08:23 25/10/2023

Thông tin với PV Báo CAND sáng 25/10, nhạc sĩ, nhà nghiên cứu phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long cho biết, nhạc sĩ Thao Giang, nguyên Giám đốc Trung tâm Phát triển Nghệ thuật Âm nhạc Việt Nam (thuộc Hội Nhạc sĩ Việt Nam) qua đời tối 24/10.

Nhạc sĩ Nguyễn Quang Long khẳng định, nhạc sĩ Thao Giang là một tên tuổi lớn của nghệ thuật đàn nhị chuyên nghiệp Việt Nam thế kỷ 20, một tên tuổi gắn liền với âm nhạc truyền thống dân tộc. Ông chính là người khởi xướng hồi sinh nghệ thuật hát xẩm, có công tạo nên hát xẩm trong diện mạo đa dạng như ngày hôm nay.

Nhạc sĩ Thao Giang (1948-2023).

Theo nhạc sĩ Nguyễn Quang Long, ngay từ đầu những năm 2000, đau đáu về một nghệ thuật ca hát dân gian đặc sắc của dân tộc sẽ sớm bị tắt khi nghệ thuật hát xẩm chỉ còn hiện hữu một nghệ nhân Hà Thị Cầu đang ngày một cao tuổi, nhạc sĩ Thao Giang đã tập hợp nhiều nghệ sĩ uy tín trong lĩnh vực âm nhạc, nghệ thuật dân tộc như: GS.TS.NGND Phạm Minh Khang, NSND Xuân Hoạch, NSƯT Văn Ty, nhạc sĩ Hạnh Nhân, NSND Thanh Ngoan, NSND Đoàn Thanh Bình, NSND Thúy Ngần, nghệ sĩ Tự Cường… Giới trẻ khi đó có Mai Tuyết Hoa, Nguyễn Quang Long và Khương Cường.

“Tất cả đã đồng lòng chung sức hồi sinh nhiều điệu/bài bản hát xẩm đã thất truyền của Hà Nội, Hải Phòng, của các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ. Giờ đây những bài này đã trở nên quen thuộc với công chúng. Nhạc sĩ Thao Giang cũng chính là người cùng với NSND Thanh Ngoan, Mai Tuyết Hoa và Nguyễn Quang Long có những nỗ lực không ngừng nghỉ, quyết tâm thực hiện cho bằng được các kế hoạch cho xẩm, như: Vận động để thực hiện CD “Xẩm Hà Nội”, vận động thành lập Trung tâm Phát triển Nghệ thuật Âm nhạc Việt Nam, vận động để ra đời sân khấu âm nhạc dân gian “Hà Nội 36 phố phường” (từ năm 2006), tái hiện lễ giỗ tổ nghề hát xẩm (2008)...”, nhạc sĩ Nguyễn Quang Long chia sẻ.

Cũng là học trò của nhạc sĩ Thao Giang, Thượng tá, NSƯT Văn Hà, nguyên Phó Giám đốc Nhà hát CAND nhận xét: “Nhạc sĩ Thao Giang là người “đấu tranh” không mệt mỏi để xẩm có vị trí như ca trù, cải lương, chèo… và thực tế hiện nay xẩm đã được biểu diễn ở nhiều nơi, thậm chí được đưa vào sân khấu Nhà hát Lớn Hà Nội. Đó là công lao, là nỗ lực, quyết tâm rất lớn của nhạc sĩ Thao Giang. Riêng trong lĩnh vực sáng tác, nhạc sĩ Thao Giang có 2 tác phẩm “Kể chuyện ngày mùa” và “Tình quê hương” – 2 tác phẩm được trao Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2023, được sử dụng nhiều trong nhà trường, trong các chương trình biểu diễn chuyên nghiệp”.

Nhạc sĩ Thao Giang tên thật là Nguyễn Văn Vĩnh, sinh năm 1948 tại Thanh Oai (Hà Nội). Bén duyên với cây đàn nhị từ khi còn nhỏ, nhạc sĩ Thao Giang theo học tại Trường Âm nhạc Việt Nam (nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam) từ rất sớm. Năm 1967 ông tốt nghiệp hệ trung cấp đàn nhị và được giữ lại trường làm giảng viên.

Ngô Khiêm

Sau khi Báo CAND đăng tải loạt bài phản ánh, UBND tỉnh Quảng Trị và Công ty TNHH Sơn Hải Thủy điện Quảng Trị đã liên tiếp có các văn bản liên quan đến đề xuất nạo vét, tận thu khoáng sản tại Thủy điện Đakrông 4. Đáng chú ý, doanh nghiệp đề nghị rút hồ sơ để điều chỉnh lại phương án thu hồi cát; còn UBND tỉnh yêu cầu các sở, ngành liên quan rà soát toàn diện về sự cần thiết, quy mô và quy trình thực hiện trước khi xem xét, quyết định.

Những thông điệp đối nghịch phát đi từ Washington và Tehran đang bộc lộ sự khác biệt rõ nét trong tiến trình hướng tới một thỏa thuận ngừng bắn tại Trung Đông. Trong khi phía Mỹ đưa ra các tín hiệu tích cực, Iran lại khẳng định giờ chưa phải lúc. Theo giới chuyên gia, sự “lệch pha" này phản ánh lộ trình hòa bình tại khu vực không chỉ phụ thuộc vào thiện chí chính trị, mà còn chịu tác động sâu sắc từ lợi ích chiến lược và diễn biến phức tạp trên thực địa.

Song song với những ý niệm về các hệ lụy đã trở nên quen thuộc với bất cứ ai, khi căng thẳng địa chính trị ảnh hưởng trầm trọng đến khả năng vận hành trơn tru của hệ thống kinh tế - xã hội toàn cầu, có một khía cạnh bi thương khó cảm nhận hơn: Sự phác họa và hình thành những cuộc khủng hoảng nhân đạo mới, bên cạnh sự cùng quẫn trong các bi kịch vẫn còn chưa khép lại - điều thường bị che khuất và lãng quên.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文