Phú Yên công bố quyết định công nhận bảo vật quốc gia Phù điêu Kala Núi Bà

10:27 01/04/2025

Sáng nay 1/4, UBND tỉnh Phú Yên tổ chức công bố công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận bảo vật quốc gia Phù điêu Kala Núi Bà, đồng thời giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa của bảo vật này cùng các di sản văn hóa Champa ở Phú Yên.

Trước đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đã ký Quyết định số 1712/QĐ-TTg ngày 31/12/2024 về việc công nhận 33 hiện vật, nhóm hiện vật, trong số đó có Phù điêu Kala Núi Bà, thuộc niên đại thế kỷ XIV, đang được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Phú Yên, là bảo vật quốc gia.

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, ông Đào Mỹ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên trao quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Phù điêu Kala Núi Bà cho đại diện Sở VHTT&DL tỉnh Phú Yên. Ảnh: Hữu Toàn

Cách đây 32 năm, trong một cuộc khai quật di tích Núi Bà, thôn Mỹ Thạnh Đông 1, xã Hòa Phong, huyện Tây Hòa (Phú Yên), các nhà nghiên cứu, khảo cổ đã phát hiện bức Phù điêu Kala trong hố khai quật. Cơ bản bảo vật này còn nguyên vẹn, chỉ sứt mẻ vết nhỏ ở phần mũi. Hiện trường Núi Bà cao 60m, nằm phía hữu ngạn sông Đà Rằng, tại đây có nền móng của kiến trúc Champa, bình đồ vuông, cạnh 9,5m.

Mặt trước Phù điêu Kala Núi Bà

Phù điêu Kala Núi Bà là tác phẩm điêu khắc đá Champa với chất liệu đá túp Riolit Đaxit, cao 60cm, đế rộng 44cm, dày 17cm, trọng lượng 105,5kg. Mặt phù điêu Kala Núi Bà nhìn thẳng với miệng rộng, có 8 răng, râu dày, hai mắt to tròn, lông mi rậm, trán dô, mũi to tròn, sống mũi ngắn và gãy, bờm dày gồm 4 lớp, được chế tác công phu, đường nét tỉ mỉ và sắc sảo, bố cục hài hòa và cân xứng, hình khối nổi, biểu đạt rõ thần thái khuôn mặt Kala, trông rất dữ tợn và đầy tính huyền thoại.

Núi Bà, thôn Mỹ Thạnh Đông 1, xã Hòa Phong, huyện Tây Hòa (Phú Yên) - nơi tìm thấy hiện vật Phù điêu Kala được công nhận bảo vật quốc gia

Niên đại của hiện vật Phù điêu Kala được xác định vào khoảng thế kỷ XIV là dựa trên cơ sở niên đại của di tích tháp Núi Bà – nơi đã tìm thấy bảo vật, đặc biệt Phù điêu Kala Núi Bà là độc bản.

Trong nghệ thuật điêu khắc Champa, Kala là biểu hiện của thần Siva, đấng hủy diệt và tái tạo vũ trụ của Ấn Độ giáo. Kala có nghĩa là thời gian, tượng trưng cho sự hủy diệt để tái tạo và chết để tái sinh. Trong văn hóa Champa, Phù điêu Kala có giá trị đặc biệt, là một thành phần quan trọng, có mối quan hệ hữu cơ mật thiết gắn kết thống nhất với kiến trúc đền tháp.

Việt Tường

Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc (HĐBA LHQ) ngày 15/1 (giờ Mỹ, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã triệu tập một phiên họp khẩn cấp nhằm thảo luận về tình hình tại Iran, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục đưa ra những đe dọa can thiệp quân sự vào quốc gia Trung Đông này.

Từ thực tiễn triển khai đầu tư công giai đoạn 2021 - 2025, nhiều chuyên gia, nhà quản lý đã chỉ ra những nút thắt khiến hàng loạt dự án trọng điểm bị chậm tiến độ, đội vốn. Trong khi đó, giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến tổng chi cho đầu tư phát triển của cả nước có thể đạt khoảng 8.500.000 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay.

Trong 2 ngày 14 và 15/1, thời điểm bắt đầu thực hiện xử lý vi phạm “phạt nguội” về trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, thông qua hệ thống camera AI, hình ảnh do cơ quan, tổ chức, cá nhân phản ánh, Công an TP Hà Nội đã tiến hành thực hiện xử lý “phạt nguội” 48 trường hợp, với số tiền hơn 58 triệu đồng. 

Mặc dù cơ quan chức năng đã thường xuyên tuyên truyền, cảnh báo và nhiều vụ việc tự chế pháo nổ gây hậu quả nghiêm trọng đã xảy ra, song tình trạng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Đáng lo ngại, không ít đối tượng, nhất là thanh, thiếu niên, vẫn bất chấp quy định pháp luật, tự ý chế tạo, tàng trữ, sử dụng pháo nổ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho bản thân và cộng đồng.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 15/1 (giờ địa phương, tức 16/1 giờ Việt Nam) đã đe dọa viện dẫn Đạo luật chống nổi loạn năm 1807 để triển khai quân đội tại bang Minnesota, sau nhiều ngày biểu tình căng thẳng bùng phát tại thành phố Minneapolis liên quan đến chiến dịch tăng cường hoạt động của lực lượng thực thi luật nhập cư liên bang.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng là sự kiện chính trị đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa định hướng lâu dài đối với đất nước. Quy mô tổ chức lớn, chương trình dày, thành phần tham dự đa dạng, trong đó có các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế và lực lượng báo chí tác nghiệp đông đảo, khiến yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn là điều kiện tiên quyết để Đại hội diễn ra trang nghiêm, thông suốt.

Cố vấn của Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas xác nhận phong trào Hamas đồng ý từ bỏ quyền kiểm soát đối với dải Gaza và sẽ trao lại cho ủy ban kỹ trị được thành lập theo kế hoạch hòa bình của Tổng thống Mỹ.

Thủ đô Hà Nội cùng với nhiều tỉnh thành khác ở miền Bắc hôm nay được dự báo trời nhiều mây, sương mù và có mưa rét. Từ Trung Bộ trở vào Nam Bộ có nắng, chiều tối mưa vài nơi.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文