Rực rỡ Tết Nguyên tiêu giữa lòng phố cổ Hội An
Tết Nguyên tiêu Bính Ngọ 2026 khai mạc giữa không gian Di sản văn hóa thế giới Hội An, thu hút hàng nghìn người dân và du khách tham gia. Không chỉ là lễ hội đầu xuân, đây còn là dịp tôn vinh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, nơi mạch nguồn tâm linh và sắc màu văn hóa phố Hội thăng hoa trong từng nhịp trống, bước rước.
Từ sáng sớm ngày 4/3, tại phường Hội An (TP Đà Nẵng), Lễ hội Tết Nguyên tiêu Bính Ngọ 2026 chính thức khai mạc. Tham dự có ông Ngô Xuân Thắng, Phó Bí thư Thành ủy Đà Nẵng; bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng; lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng đại diện các sở, ngành, địa phương.
Tết Nguyên tiêu (Tết Thượng Nguyên) – ngày Rằm đầu tiên của năm, theo quan niệm dân gian là dịp “Thiên quan tứ phước” từ lâu đã trở thành “cái Tết sau Tết” của người dân phố cổ Hội An, mở đầu cho một năm mới hanh thông, an hòa. Năm nay, lễ hội diễn ra từ ngày 2 đến 4/3 (14–16 tháng Giêng năm Bính Ngọ) với nhiều hoạt động phong phú, đậm đà bản sắc.
Nghi thức dâng hương trang trọng tại Đình Hội An (Đình Ông Voi) và Quan Công Miếu tạo điểm nhấn linh thiêng, tiếp nối bằng đoàn diễu hành mừng lễ hội Nguyên Tiêu với hơn 300 người đại diện các hội quán người Hoa cùng các đội lân – sư – rồng đi qua các tuyến Lê Lợi, Bạch Đằng, Trần Phú, khu vực Chùa Cầu trước khi kết thúc tại miếu Quan Công.
Không chỉ diễn ra tại các điểm trung tâm, nghi lễ Nguyên Tiêu còn được tổ chức trang trọng tại chùa Ông, chùa Bà, các hội quán, đình làng, nhà thờ tộc và nhiều di tích lân cận. Từ rạng sáng, dòng người xếp hàng cầu an đầu năm, thể hiện đời sống tâm linh bền chặt và đạo lý “uống nước nhớ nguồn” của cộng đồng cư dân phố Hội.
Sự hòa quyện giữa cộng đồng người Việt và người Hoa trong các nghi thức tế lễ, cùng chuỗi hoạt động văn hóa – nghệ thuật truyền thống như Tuồng, Bài Chòi, múa lân – sư – rồng… đã tạo nên diện mạo lễ hội đa sắc màu, khẳng định sức sống bền bỉ của di sản trong nhịp sống đương đại.
Theo ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, Tết Nguyên tiêu không đơn thuần là lễ hội đầu xuân mà còn là biểu hiện sinh động của một đô thị di sản, nơi các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể được gìn giữ trong chính nhịp sống cộng đồng. Lễ hội vừa thỏa mãn nhu cầu tâm linh, vừa gắn kết cộng đồng, khơi dậy sức sáng tạo và ý thức trách nhiệm trong bảo tồn, phát huy di sản.
Xuyên suốt lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật truyền thống cũng được diễn ra để phục vụ người dân và du khách như diễn xướng Tuồng, trò chơi Bài Chòi, trưng bày hình ảnh về Tết Nguyên tiêu cùng các nghi thức cầu an, sinh hoạt tín ngưỡng ở khu dân cư tiếp tục làm sống dậy không khí đầu xuân đậm chất Hội An.
Đặc biệt, thông qua hoạt động diễu hành, sự kiện không chỉ giới thiệu các nét văn hóa, tín ngưỡng mang đậm dấu ấn bản địa truyền thống mà còn hàm chứa ước vọng về một năm mới may mắn, thịnh vượng và bình an.
“Trong dòng chảy hội nhập và phát triển, lễ hội sẽ tiếp tục khẳng định bản sắc riêng của Hội An, không chỉ là điểm tựa tinh thần cho cư dân địa phương, mà còn là điểm hẹn văn hóa độc đáo đối với du khách trong nước và quốc tế. Từ đó, giúp du khách cảm nhận trọn vẹn chiều sâu văn hóa và đời sống tinh thần của một đô thị di sản văn hóa thế giới, đô thị sáng tạo của UNESCO”, ông Ngọc chia sẻ.
Đáng chú ý, dịp này tại Đảo Ký Ức Hội An cũng đã khai mạc Lễ hội Ánh sáng & Di sản 2026. Màn trình diễn drone Rồng – Phượng kết hợp đèn lồng truyền thống và pháo hoa đã tạo nên cao trào thị giác đặc sắc, mang thông điệp khai xuân phú quý, thịnh vượng. Sự kết hợp hài hòa giữa nghi lễ truyền thống và công nghệ hiện đại cho thấy nỗ lực làm mới sản phẩm văn hóa, đồng thời giữ vững giá trị cốt lõi của di sản.
Ngày 2/2/2023, Tết Nguyên tiêu ở Hội An được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình Lễ hội truyền thống và Tập quán xã hội, tín ngưỡng. Sự ghi nhận ấy không chỉ là niềm tự hào của nhân dân Hội An mà còn đặt ra trách nhiệm chung trong việc gìn giữ, trao truyền và phát huy hiệu quả giá trị di sản.
Giữa dòng chảy hiện đại, Tết Nguyên tiêu vẫn được duy trì tổ chức định kỳ hằng năm, giữ trọn những nét đặc sắc riêng có. Lễ hội là minh chứng sinh động cho sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại; góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc và khẳng định vị thế của Hội An trên bản đồ di sản văn hóa thế giới.