Tái hiện Tết cầu mùa – Tết nhảy của đồng bào Dao
Ngày 30/4, du khách đến Làng Văn hoá Du lịch các dân tộc Việt Nam, Hà Nội có dịp tìm hiểu Tết cầu mùa – Tết nhảy, lễ hội truyền thống độc đáo của dân tộc Dao, do chính các đồng bào Dao đến từ Sơn La tái hiện.
Theo Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Sơn La, Tết cầu mùa của dân tộc Dao chỉ có ở một số dòng họ trong cộng đồng dân tộc Dao. Hiện nay chỉ còn lại một số rất ít dòng họ duy trì lễ hội này, thời gian 3 hoặc 5 năm tổ chức một lần.
Tết cầu mùa là lễ hội lớn nhất của người Dao nói chung và người Dao Tiền ở Mộc Châu, Sơn La nói riêng. Đây là lễ hội của dòng họ nhưng mang ý nghĩa chung cho cả cộng đồng người sinh sống ở cùng một khu vực. Tết cầu mùa được tổ chức vào dịp Tết nguyên đán từ 4 - 6 ngày tại nhà trưởng họ. Tết có nhiều ý nghĩa nhưng có hai ý nghĩa chính là tạ ơn và cầu phúc, cầu lộc.
Thông thường nghi lễ thường diễn ra trước 30 Tết ( tức vào 29/12 âm lịch). Lễ vật bao gồm 1 con lợn, bột nếp, bánh nếp, mía và các loại nhạc cụ truyền thống dân tộc. Ngày 29/12, tất cả các thành viên trong dòng họ lại đóng lễ vật (gạo, rượu, gà..) về nhà ông trưởng họ, kết hợp cùng bà con hàng xóm tập trung lại để thịt lợn làm bánh cúng và nặn bánh gắn lên cây tre tượng trưng cho mùa màng. Chuẩn bị lễ xong xuôi, ông trưởng họ cúng các thần linh và các cụ trong dòng tộc mình mời về ăn Tết, chứng giám con cháu vui vầy, múa xòe cầu mùa màng bội thu năm mới.
Sáng mùng 1 Tết, sẽ có 4 hoặc 6 người dạy sớm xòe múa đuổi ma tà, ác thú, những điều không may của năm cũ lên thiên đường, lúc trời sáng hẳn tiếp tục xòe múa cầu tài lộc gia sức, gia cầm mau về với gia đình, dòng họ và buôn làng.
Khi kết thúc, gia chủ (trưởng họ) tìm ra 2 người có uy tín, khỏe khoắn, làm ăn khá giả đứng ra xòe cầu tài lộc, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu về với dòng họ buôn làng; gia chủ phát lộc cho các hộ gia đình trong dòng họ và buôn làng.