“Tranh dân gian Kim Hoàng” và hành trình khôi phục dòng tranh có nguy cơ thất truyền
Chiều 9/8, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội, Nhà xuất bản Thế giới và Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội ra mắt sách “Tranh dân gian Kim Hoàng”. Đây là cuốn sách về tranh Kim Hoàng và quá trình phục hồi dòng tranh này do bà Nguyễn Thị Thu Hòa - Giám đốc Bảo tàng Gốm sứ Hà Nội thực hiện.
Theo bà Thu Hòa, Kim Hoàng là một dòng tranh dân gian nổi tiếng xứ Kinh Kỳ xưa. Tranh Kim Hoàng hình thành từ nửa sau thế kỷ 18, xuất xứ từ làng Kim Hoàng (Vân Canh, Hoài Đức, Hà Nội). Đây từng là một làng quê nổi tiếng với nghề làm tranh, sánh ngang cùng Đông Hồ, Hàng Trống.
Giống với một số dòng tranh khác, tranh Kim Hoàng có những chủ đề quen thuộc với đời sống người dân nông thôn và cũng có những thể loại như tranh Tết, tranh thờ… đáp ứng được nhu cầu đa dạng của người dân, từ trang hoàng nhà cửa dịp Tết, cầu phúc lộc, trừ tà, giữ nhà yên ấm. Trải qua bao thăng trầm của thời gian, tranh Kim Hoàng đứng trước nguy cơ thất truyền. Nhằm kịp thời phục hồi và phát huy giá trị của di sản này, từ năm 2016 đến nay, bà Thu Hòa đã chủ trì triển khai dự án “Khôi phục dòng tranh dân gian Kim Hoàng”.
Dự án đã tập hợp được nhiều nghệ nhân và nhà sưu tầm tranh dân gian Việt Nam, các họa sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử mỹ thuật, nhiếp ảnh gia… Song song với dự án, bà Thu Hòa thực hiện cuốn sách "Tranh dân gian Kim Hoàng". Sau 70 năm biệt tăm, dòng tranh dân gian Kim Hoàng đã trở lại ở thế kỷ 21.
Được biết, trước đó, nhà nghiên cứu, sưu tầm Nguyễn Thị Thu Hòa đã hoàn thành nhiều công trình về tranh dân gian Việt Nam, trong đó một số công trình được in thành sách. Năm 2020, hai cuốn sách mà bà tham gia thực hiện đã được vinh danh tại Giải thưởng Sách Quốc gia: "Dòng tranh dân gian Đông Hồ", "Dòng tranh dân gian Kim Hoàng”.