Triển lãm Thơ Thiền cổ điển Việt Nam tại Trường Đại học Văn Lang
Ngày 19/5/2025, Nhân kỷ niệm 20 năm hành trình triển lãm thơ Thiền Lý – Trần (2005 – 2025), Trường Đại học Văn Lang tổ chức triển lãm “Thơ Thiền cổ điển Việt Nam”, tái hiện một dòng chảy văn hóa – nghệ thuật đặc sắc, đã được gìn giữ và truyền cảm hứng trong suốt hai thập kỷ qua.
Phát biểu tại sự kiện, PGS.TS Trần Thị Mỹ Diệu – Hiệu trưởng Trường Đại học Văn Lang – nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong việc bồi dưỡng thế hệ công dân toàn diện. Cô cho biết, triển lãm được thực hiện với sự cẩn trọng trong từng chi tiết, nhằm truyền tải trọn vẹn tinh thần thơ Thiền và lan tỏa thông điệp về trách nhiệm gìn giữ, quảng bá giá trị văn hóa Việt Nam ra thế giới.
Triển lãm có sự hiện diện của nhà thơ Nguyễn Duy – cây bút lớn của văn học đương đại, hiện đang công tác tại Trường Đại học Văn Lang. Đồng hành cùng ông là Giáo sư, nhà thơ Nguyễn Bá Chung – nhà phê bình và dịch giả người Mỹ gốc Việt, người đã tâm huyết với dự án trong suốt 20 năm qua. Ngoài ra, sự kiện còn có nhà nghiên cứu Dương Trung Quốc, một học giả có ảnh hưởng sâu rộng trong giới sử học và nhà văn, đạo diễn Nguyễn Thị Xuân Phượng – người có nhiều đóng góp cho văn học và điện ảnh Việt Nam.
Triển lãm không chỉ trưng bày thi ca mà còn khơi gợi tinh thần Thiền, các giá trị minh triết phương Đông và triết lý sống nhân văn trong bối cảnh hiện đại hóa. Triển lãm giới thiệu 30 bản sao các trang thơ giá trị từ hai tập thơ nổi bật:
Thơ Thiền Lý - Trần (2000–2005): Tuyển chọn và dịch sang chữ Quốc ngữ bởi Nguyễn Duy và Nguyễn Bá Chung, chuyển ngữ tiếng Anh bởi Nguyễn Bá Chung và nhà thơ Mỹ Kevin Bowen.
Thơ Thiền Lê - Nguyễn (2007–2019): Tuyển chọn và dịch sang tiếng Việt bởi Nguyễn Duy và Nguyễn Bá Chung, chuyển ngữ tiếng Anh bởi Nguyễn Bá Chung và nhà thơ Mỹ Sam Hamill.
Tuyển tập độc đáo này giới thiệu hơn 60 bài thơ Thiền, được chọn lọc từ kho tàng hơn 1.000 năm văn học Việt Nam, và được dịch từ Hán ngữ sang thể lục bát – thể thơ mang bản sắc dân tộc, thể hiện tinh thần Thiền học trong đời sống hiện đại. Dự án là kết quả của quá trình lao động nghệ thuật và giao lưu văn hóa xuyên quốc gia.
Điểm nhấn của triển lãm là tập thơ Thiền Lý – Trần khổ lớn (80x110 cm, dày 80 trang), một ấn phẩm độc bản được in thủ công trên giấy dó truyền thống. Kèm theo mỗi trang thơ là hình ảnh minh họa do chính nhà thơ Nguyễn Duy thực hiện tại các địa danh linh thiêng như rừng trúc Yên Tử – nơi Phật hoàng Trần Nhân Tông tu hành. Mỗi trang thơ – mỗi khung hình là một lát cắt văn hóa, khơi gợi triết lý sống hài hòa và sâu sắc của người Việt.
Trải qua hai thập kỷ, từ triển lãm đầu tiên tại Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.Hồ Chí Minh (ngày 19/5/2025) đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám (Hà Nội), từ Boston (Mỹ) đến Potsdam (Đức), thơ Thiền cổ điển Việt Nam đã vượt qua mọi ranh giới địa lý, kể câu chuyện sâu lắng của dân tộc bằng ngôn ngữ của tĩnh lặng, giác ngộ và từ bi.
Triển lãm lần này tại Trường Đại học Văn Lang không chỉ tiếp nối hành trình đó, mà còn đánh dấu bước phát triển mới đưa tinh Thần Thiền lan tỏa không gian giáo dục, góp phần bồi dưỡng chiều sâu văn hóa và định hình nhân cách cho thế hệ trẻ.
Nhà thơ Nguyễn Duy chia sẻ: “Tôi hy vọng triển lãm sẽ mang đến cho sinh viên Trường Đại học Văn Lang sự am hiểu về văn hóa dân tộc, từ đó thấm dần vào hành động. Tôn trọng thiên nhiên, tôn trọng con người và tôn trọng lối sống văn hóa – như thế mới là con người hoàn chỉnh. Tinh thần Thiền là một tinh thần văn hóa sống nề nếp.”
Thành lập năm 1995 và mang tên quốc hiệu đầu tiên của dân tộc Việt Nam, Trường Đại học Văn Lang kiên định với triết lý “học tập thông qua trải nghiệm”, hướng đến đào tạo người học toàn diện – có đạo đức, học tập suốt đời, có sức ảnh hưởng và đóng góp tích cực cho xã hội. Hằng năm, Nhà trường tổ chức gần 1000 hoạt động học thuật, nghệ thuật và phục vụ cộng đồng – nhiều chương trình trong đó khơi dậy và lan tỏa giá trị văn hóa Việt. Sinh viên có cơ hội tiếp cận và trải nghiệm các di sản văn hóa phi vật thể như Dân ca Quan họ Bắc Ninh, Đờn ca tài tử Nam Bộ, Xòe Thái, Cồng chiêng Tây Nguyên thông qua các chương trình giao lưu chuyên đề được tổ chức định kỳ. Những hoạt động này không chỉ tái hiện không gian văn hóa truyền thống mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị di sản trong môi trường đại học.
Trường Đại học Văn Lang là một trong những đại học tư thục lớn nhất cả nước, với hơn 145.000 người học đã lựa chọn học tập tại đây trong 30 năm qua. Trường hiện có hơn 130 chương trình đào tạo từ bậc đại học đến tiến sĩ, đa dạng các lĩnh vực Kinh doanh & Quản lý, Nghệ thuật - Thiết kế, Luật - Xã hội Nhân văn - Truyền thông, Công nghệ - Kỹ thuật, Kiến trúc, Du lịch và Khoa học Sức khỏe; và mạng lưới đối tác quốc tế rộng khắp 25 quốc gia, 04 châu lục.