Trưng bày tác phẩm của nhiều danh họa tại triển lãm “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình”
Nhân dịp kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng và mừng xuân Bính Ngọ, ngày 30/1, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đã tổ chức khai mạc trưng bày chuyên đề “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình”.
Các đồng chí: Trần Thanh Lâm, Uỷ viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch dự buổi lễ. Cùng dự lễ khai mạc còn có các đồng chí lãnh đạo các cơ quan, đơn vị ở trong và ngoài ngành Văn hoá, đông đảo các văn nghệ sĩ.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Giám đốc Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam Nguyễn Anh Minh cho biết, triển lãm “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình” giới thiệu 60 tác phẩm chọn lọc trong bộ sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam về hình tượng ngựa. Đó là các hiện vật mỹ thuật ứng dụng, mỹ thuật dân gian thể hiện kỹ thuật tài khéo, khả năng quan sát và diễn tả chân thực linh hoạt của nghệ nhân xưa. Cũng theo TS Nguyễn Anh Minh, trong nghệ thuật tạo hình, ngựa đã trở thành một trong những nguồn cảm hứng sáng tác của nhiều thế hệ nghệ sĩ, là một con giáp được thể hiện thành công bởi nhiều họa sĩ, nhà điêu khắc nổi tiếng với nhiều cung bậc cảm xúc.
Hình tượng ngựa đã xuất hiện trong hai tác phẩm là Bảo vật quốc gia trong sưu tập của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, đó là “Gióng” của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm và “Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc” của danh họa Dương Bích Liên. Ngựa trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng, gắn liền với các huyền thoại lịch sử và tinh thần dân tộc, gắn liền với hình tượng Thánh Gióng qua những tác phẩm nổi tiếng như “Ngựa Gióng” của danh họa Nguyễn Tư Nghiêm, “Ông Gióng” của họa sĩ Ngô Mạnh Lân, “Gióng” của nhà điêu khắc Lê Công Thành, họa sĩ Trần Khánh Chương… là sự kết hợp giữa nét truyền thống và bút pháp hiện đại, mang lại âm hưởng vang vọng về tinh thần dân tộc quật cường, bền bỉ và mạnh mẽ.
Gần gũi với đời sống của nhân dân vùng cao Việt Nam, con ngựa không chỉ là vật nuôi mà còn là người bạn trung thành, gắn bó mật thiết với mọi hoạt động sinh hoạt, lao động và tinh thần của đồng bào. Những hình ảnh thân thuộc về những chú ngựa trong cuộc sống của các dân tộc thiểu số như H’mông, Tày, Nùng… được khắc hoạ sinh động và đa dạng qua các tác phẩm của nhiều hoạ sĩ nổi tiếng như “Cho ngựa ăn”, “Chuẩn bị đi chợ” của danh họa Tô Ngọc Vân; “Bé cưỡi ngựa” của danh họa Bùi Xuân Phái, “Bản Sám Mấn’ của danh họa Phạm Văn Đôn…
Trong giai đoạn kháng chiến, hình tượng ngựa được các hoạ sĩ thể hiện chân thực sinh động, là con vật đồng hành với các chiến sĩ khi băng rừng vượt suối, khi tiếp tế lương thảo. Ngựa trở thành một phần quan trọng, phương tiện hữu ích trong những ngày đầu kháng chiến gian khổ như Thồ hàng quân sự” của họa sĩ Nguyễn Sỹ Tốt, “Bộ đội và ngựa” của họa sĩ Nguyễn Tiến Chung. Đặc biệt, hình ảnh những chú ngựa bên cạnh Bác Hồ qua các tác phẩm “Rời lều cỏ Bác tiếp tục hành quân” của hoạ sĩ Nguyễn Trọng Kiệm, “Bác Hồ đi công tác” của họa sĩ Nguyễn Thụ, “Việt Bắc mùa xuân” của họa sĩ Giang Tô, “Xuân chiến khu” của họa sĩ Trần Chắt. Ngựa trở thành hình ảnh gần gũi thân quen cùng Bác Hồ trong kháng chiến.
Ngày nay, trong đời sống đương đại hình tượng ngựa đã trở thành biểu trưng cho sức mạnh, sự trung thành, ý chí vươn lên, là con vật mang lại may mắn và thành công, được thể hiện phong phú về ngôn ngữ tạo hình như bộ tranh đồ họa “Ngựa” của họa sĩ Lê Bá Đảng, “Mr Ngọ” trong bộ 12 con giáp của nhà điêu khắc Nguyễn Thăng Long…
Tai triển lãm “Ngựa trong nghệ thuật tạo hình”, hình ảnh con ngựa không chỉ được nhìn nhận như một vật nuôi thân thuộc, có ích trong lao động và chiến đấu mà còn là một biểu tượng nghệ thuật mang nhiều cung bậc cảm xúc. Triển lãm diễn ra đến ngày 1/3/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, Hà Nội.