"Anh tôi còn nợ mẹ 99 roi"

Kính gửi các anh các chị trong Tòa soạn Báo ANTG Cuối tháng,

Tôi tên là Phạm Thế Khang. Năm nay tôi vừa bước sang tuổi 70. Tôi là một bạn đọc không bỏ sót số báo ANTG Cuối tháng nào kể từ khi báo ra đời đến nay. Mục đầu tiên tôi đọc khi mở tờ báo ra là mục nói về những chuyện khó tin có thật. Hôm nay tôi mạnh dạn viết thư cho Tòa soạn kể về câu chuyện của chính anh ruột tôi. Anh tôi tên là Phạm Thế An. Tôi không biết đây có phải là chuyện khó tin đối với Tòa soạn và bạn đọc không, nhưng đối với tôi thì đúng là một câu chuyện khó tin.

Mẹ tôi sinh được ba người con trai và hai người con gái. Năm mẹ tôi bốn mươi tuổi thì cha tôi mất. Mẹ đã ở vậy và nuôi chúng tôi khôn lớn thành người. Thuở bé, mấy anh em trai chúng tôi hay nghịch ngợm làm phiền lòng mẹ. Mỗi lần anh em chúng tôi có lỗi không nghe lời, mẹ đều bắt nằm sấp trên giường, tay cầm chiếc roi và hỏi: “Tội này đáng đánh mấy roi hở?”. Lúc nào cũng vậy, anh em chúng tôi cũng vừa mếu máo vừa trả lời: “Đáng đánh ba roi ạ”. Mẹ tôi bảo: “Hôm nay mẹ chỉ đánh một roi. Còn hai roi mẹ cho nợ. Nếu lần sau còn mắc lỗi, mẹ sẽ đánh nốt”. Nói xong, cầm roi đánh vào mông chúng tôi một roi. Mặc dù bị đánh rất nhẹ, nhưng lúc nào chúng tôi cũng òa khóc nức nở rất lâu. Riêng anh An là người bị đánh đòn nhiều nhất vì anh là đứa bé hiếu động và nghịch ngợm nhất trong mấy anh em.

Một lần, anh An rủ mấy đứa bạn đang đêm lấy bùi nhùi đốt cây rơm của một hàng xóm. Mẹ tôi biết chuyện buồn lắm. Mẹ bắt anh nằm sấp trên giường và hỏi: “An, tội này đáng đánh mấy roi?”. Anh An thưa: “Ba roi ạ”. Mẹ tôi đánh một roi và bảo: “Hôm nay mẹ chỉ đánh một roi. Mẹ cho nợ hai roi. Nếu còn làm thế, mẹ sẽ đánh”.

Nhưng lần nào mẹ cũng chỉ đánh chúng tôi một roi còn thì cho chúng tôi nợ. Tôi cũng không nhớ trong cuộc đời, chúng tôi đã nợ mẹ bao nhiêu roi nữa. Tuổi thơ với chúng tôi là những sự dạy bảo nghiêm khắc nhưng đầy bao dung của mẹ.

Chúng tôi dần lớn lên theo năm tháng, một chuyện đau lòng đã xảy ra trong gia đình chúng tôi. Anh An bỏ nhà ra thị xã làm ăn mà không thấy trở về. Mẹ buồn lắm và thường sai tôi ra thị xã hỏi thăm tin tức, nhưng tôi cũng chẳng có được tin tức gì về anh.

5 năm sau ngày bỏ nhà đi, anh An đột ngột xuất hiện. Anh đã đăng lính cho Pháp. Khi nhìn thấy anh An xuất hiện với bộ quân phục lính Pháp, mẹ tôi bàng hoàng. Bà đánh rơi cái tích nước vối vừa mang từ dưới bếp lên. Chiếc tích vỡ tan tành. Bà ngồi bệt xuống hiên nhà và khóc. Vừa khóc vừa kêu lên: “An ơi, mày làm nhục nhã cả gia đình này rồi”. Anh An vội chạy đến ôm lấy mẹ và nói: “Con có lỗi đã bỏ nhà đi, con xin lỗi Mủ”. Bà ngồi khóc như thế rất lâu, rồi đứng dậy bước đến rút chiếc roi vẫn gài dưới mái gianh nghiêm giọng nói: “Nằm lên giường cho mẹ hỏi tội”. Anh An nhìn mẹ lưỡng lự. Đã lâu lắm rồi, bà không bắt chúng tôi nằm lên giường để hỏi tội và đánh roi nữa. Có lẽ vì thế mà anh lưỡng lự. “Nằm lên, còn đứng đấy được à?”. Anh đành bước đến bên giường và nằm lên. “An, tội bỏ nhà đi không nói gì với mẹ đáng mấy roi ?”. “Ba roi ạ”. Mẹ tôi giơ roi quất anh An một cái, rồi nói: “Mẹ đánh một roi cho nhớ. Lần sau tái phạm, mẹ sẽ đánh nốt hai roi”. Nghe nói vậy, anh An đáp “dạ” và định ngồi dậy thì bà cầm chiếc roi gõ gõ vào đầu anh nói tiếp: “Nằm xuống, đã hết tội đâu mà đứng dậy”. Mẹ nghiêm mặt hỏi: “An…”. Nói đến đó, giọng bà nghẹn lại. Tôi chưa bao giờ thấy bà như thế. “An, tội đi lính cho Pháp đáng đánh mấy roi?”. Nghe thế, anh An vội xoay người nhìn lại. Bà quát: “Nằm sấp mặt xuống và trả lời, tội đi lính cho Pháp đáng đánh mấy roi?”. Anh An nằm úp mặt xuống giường không nói được câu nào. "Nói". Tôi nghe thấy giọng mẹ lạc hẳn đi. Anh An vội đáp: “Ba roi ạ”. Mẹ tôi lại quát: “Hỗn, tội tầy trời như thế mà mày bảo ba roi à? Mấy roi hở An?”. Anh nói như khóc: “Dạ, 100 roi ạ”. Anh vừa dứt lời thì mẹ tôi như qụy xuống và khóc. Bà hờ cha tôi và nói có tội với ông vì đã không nuôi dạy được con để con ấy đi theo giặc.

Mãi lâu sau mới từ từ đứng dậy và nói: “Hôm nay mẹ chỉ đánh con một roi để con nhớ tội tầy trời này của con mà hối cải. Mẹ cho con nợ. Nếu con không từ bỏ làm lính cho giặc Pháp thì mẹ không tha một roi nào”. Rồi đánh anh An một roi. Khi bà gài chiếc roi lại dưới mái gianh, anh tôi vẫn nằm sấp mặt xuống giường. Tôi thấy người anh rung lên. Tôi đứng nhìn và cũng khóc theo. Sau đó, anh cởi bộ quần áo lính giấu vào một cái bị cói. Anh ở nhà với mẹ tôi đến đêm hôm sau thì lại trốn đi. Năm ấy, anh tròn 20 tuổi. Bà không ngờ rằng phải hơn bốn mươi năm sau, mới gặp lại đứa con tội lỗi của mình.

Bốn anh em tôi sau đó đều tham gia cách mạng. Bà rất vui. Nhưng hễ khi anh em tôi tề tựu đông đủ bên bà thì lại khóc nhớ đến anh An. Bà luôn trăn trở với cảm giác là mình có lỗi đã không dạy bảo được anh. Mặc dù theo lính Pháp nhưng bà vẫn thương anh, vẫn luôn ngóng chờ tin tức của đứa con lầm lạc. Trong thâm tâm anh em tôi, tất cả đều nghĩ anh đã mất trong chiến tranh.

Ngôi nhà của chúng tôi ở quê đã được xây dựng lại khang trang. Mẹ tôi vẫn ở trong ngôi nhà ấy chứ không theo chúng tôi ra thành phố. Bà muốn ở đó để đợi anh An về. Trong tâm trí bà, anh An đang tìm đường về nhà và còn vì anh ấy còn nợ 99 roi nữa nên bà vẫn giữ lại chiếc roi. Bây giờ nhà không có mái gianh, bà để roi dưới chiếu trên chiếc giường đang nằm. Lúc đó tôi nghĩ bà đã lẫn vì tuổi già và vì thương nhớ con quá.

Một lần tôi cho cả gia đình về nghỉ hè ở quê, các con tôi nhìn thấy và hỏi chuyện về chiếc roi đó. Ngày ấy, chúng chỉ nghe vậy chứ tôi biết chúng chưa thể hiểu hết câu chuyện về chiếc roi.--PageBreak--

Anh An đã trở về thật. Anh theo người Pháp vào Nam. Sau đó anh tìm cách trốn lính, đổi tên họ và trở thành một ông giáo. Năm 1975, nghe chính quyền Sài Gòn tuyên truyền về những gì sẽ xảy ra khi Cộng sản vào thành phố, anh sợ quá lên tàu vượt biên và định cư ở Mỹ. Có những hôm nhớ mẹ, nhớ quê hương da diết muốn viết thư về cho gia đình nhưng lại không dám viết. Anh hổ thẹn với mẹ, với quê hương, tự coi như mình đã chết, để bà đỡ đau lòng hơn. Nhưng càng già, anh tôi càng đau khổ và ân hận vì đã không nghe lời dạy năm xưa mà bỏ nhà đi theo giặc. Và cuối cùng anh quyết định trở về quê hương sau mấy chục năm xa cách.

Khi nhìn thấy mẹ, anh chỉ kêu được hai tiếng “Mẹ ơi!” rồi đổ gục vào lòng bà và khóc nức nở. Lúc đó, mắt mẹ tôi đã mờ nhưng không thể nào quên được đứa con tha hương của mình. Bà đã nhận ra: “Sao con bỏ nhà đi lâu thế, hở An” giọng mẹ nghẹ ngào. Anh càng khóc to hơn như một đứa trẻ và xin tha thứ. Anh rất muốn về từ lâu, lâu lắm rồi để trả nợ roi cho mẹ và anh nghĩ còn bị phạt thêm nhiều roi nữa. Nghe vậy, mẹ tôi cười trong làn nước mắt đã cạn khô và bảo: “Còn nợ mẹ 99 roi. Nhưng mẹ lại cho con nợ. Nếu con mắc lỗi lần nữa, mẹ sẽ đánh đủ không tha một roi”. Nói xong bà cười, nụ cười rạng rỡ hơn bao giờ hết.

Một năm sau ngày gặp lại đứa con trở về, bà qua đời. Từ ngày mẹ mất, anh An thường xuyên về thăm quê hương. Đến năm 70 tuổi thì anh về hẳn và sống ở trong ngôi nhà tuổi thơ của chúng tôi.

Ba năm sau thì anh mất. Trước khi mất, anh dặn đi dặn lại chúng tôi là khi anh mất thì bỏ chiếc roi vào áo quan để anh mang xuống suối vàng cho mẹ, vì anh vẫn còn nợ 99 roi. Chúng tôi đã thực hiện mong ước cuối đời của anh. Nhưng tôi biết, mẹ tôi sẽ chẳng bao giờ đánh anh cả 100 roi. Mẹ chỉ đánh chúng tôi một roi để nhớ lỗi mà tu sửa cái đức khi sống trên cõi đời này.

Phạm Thế Khang

Thư của Báo ANTGCT:

Kính thư ông Phạm Thế Khang,

Chúng tôi chẳng còn nghi ngờ gì nữa về câu chuyện ông viết thư kể cho chúng tôi. Nhưng câu chuyện ấy có lẽ đang trở thành câu chuyện khó tin với nhiều người trong thời đại này. Chúng ta đang đánh mất đi quá nhiều những điều thiêng liêng trong đời sống hiện đại. Đấy chính là nỗi đau lòng của các bậc cha  mẹ. Tình thương yêu bao la, lòng nhân ái thẳm sâu và kỷ cương nghiêm minh của người mẹ luôn luôn là con đường duy nhất cho những đứa con lầm lạc trở về đúng ngôi nhà chân chính của cuộc đời mình. Khi đọc xong câu chuyện của ông chúng tôi đã không kìm được những giọt nước mắt.

Thật buồn thay khi những “chiếc roi” của nhân ái và nghiêm minh trong xã hội chúng ta ngày một ít đi. Thay vào đó là một sự giáo dục hết sức sai lầm của không ít các bậc cha mẹ. Hậu quả của sự giáo dục đó chúng ta đã và đang được chứng kiến thông qua các phương tiện thông tin đại chúng ngày nay. Chúng tôi hy vọng chiếc roi trong câu chuyện của ông sẽ quất xuống nhiều người đang sống hiện nay ít nhất là một lần. Chúng tôi vô cùng cảm ơn về câu chuyện ông đã  kể cho chúng tôi và bạn đọc ANTGCT. Chúng tôi xin được thắp một nén hương trong tâm khảm để dâng lên một người mẹ nhân từ và vĩ đại của chúng ta và một nén hương cắm trên mộ ông Phạm Thế An, một người con lầm lạc nay đã trở về.

Kính thư