An ninh Đắk Lắk trong cuộc tiến công giải phóng Buôn Ma Thuột
Từ ngày 8/12/1974 đến ngày 7/1/1975, Hội nghị Bộ Chính trị (lần 2) thông qua kế hoạch giải phóng miền Nam trong 2 năm 1975-1976 nêu rõ: cần phải có kế hoạch, nếu có thời cơ vào đầu năm hoặc cuối năm 1975 thì lập tức giải phóng miền Nam ngay trong năm 1975. Bộ Chính trị chủ trương bước đầu của kế hoạch năm 1975 sẽ mở chiến dịch Tây Nguyên, hướng chính là Nam Tây Nguyên, mục tiêu là giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột.
Thực hiện quyết tâm chiến lược của Bộ Chính trị, tiến hành trận đánh then chốt vào Buôn Ma Thuột cùng với toàn dân, toàn quân, Ban An ninh Đắk Lắk đã khẩn trương rà soát, bố trí cán bộ bám sát các mục tiêu trọng điểm, tập trung xây dựng cơ sở nội tuyến để nắm chính xác hệ thống bố phòng và những mục tiêu quan trọng như: Sở chỉ huy Sư đoàn 23 ngụy, nhà máy điện, sân bay, các đồn bốt cảnh sát… giúp cho Bộ chỉ huy mặt trận bổ sung phương án bảo vệ và tiến công địch, đồng thời xây dựng hoàn chỉnh kế hoạch tham gia tiến công, đánh chiếm các mục tiêu, bố trí đường dây liên lạc hợp pháp và bất hợp pháp ở thị xã Buôn Ma Thuột, các quận Buôn Hồ, M'Đrăk…
Lực lượng trinh sát An ninh đã khẩn trương lên danh sách số đối tượng làm việc trong chính quyền, quân đội, cảnh sát Sài Gòn cần trấn áp, gấp rút chuẩn bị địa bàn, hình thành các trại giam dã chiến ở Đức Lập (Đăk Mil), Quảng Phú (Cư M'Gar), Khánh Dương (M'Đrăk). Một bộ phận của Ban An ninh tỉnh đã kết hợp với quần chúng và cơ sở nội thị, vận động 32 linh mục, tu sĩ, chức sắc tôn giáo từ thị xã ra ngoài, trước khi chiến sự diễn ra.
Với chủ trương "an ninh đi trước một bước", các đội công tác An ninh ở các quận, huyện đã tiến hành điều tra nghiên cứu nắm tình hình địch, gấp rút vẽ sơ đồ từng điểm, khu căn cứ, phối hợp cùng các lực lượng diệt ác, phá kìm giải phóng xã ấp, bảo vệ việc vận chuyển vũ khí, lương thực trên các tuyến hành lang. Ban An ninh tỉnh là cơ quan tiên phong, thành lập các đội công tác võ trang, trinh sát, phân công phục vụ bám sát địa bàn, chuẩn bị lực lượng để tiếp quản các cơ quan quan trọng như Ty Cảnh sát, trụ sở CIA, nhà tù Buôn Ma Thuột, thu giữ, bảo quản hồ sơ tài liệu, tham gia bắt tàn quân lẩn trốn, tổ chức đăng ký cho số quan chức, sĩ quan, binh lính chính quyền Sài Gòn ra hàng trình diện. Lực lượng An ninh tỉnh còn in hàng vạn truyền đơn, áp phích khẩu hiệu kêu gọi binh sĩ địch bỏ súng trở về với nhân dân.
Riêng An ninh Đức Lập (Đăk Mil) đã xác định chính xác lực lượng và bố phòng của địch trên địa bàn, dẫn đường Sư đoàn 10 tấn công tiêu diệt các căn cứ núi lửa, Đăk Song, Đăk Sak, phá vỡ hoàn toàn tuyến phòng thủ quan trọng của địch ở Đức Lập vào ngày 10/3/1975, tạo bàn đạp cho lực lượng chủ lực cơ động mở hướng tấn công đánh vào Buôn Ma Thuột. Trước đó, một đội công tác của Ban An ninh đã vào thị xã, vận động quần chúng diệt ác, phá kìm chuẩn bị cho các mũi tiến công giải phóng Buôn Ma Thuột.
2h30' ngày 10/3/1975, các lực lượng của ta đồng loạt nổ súng tấn công Buôn Ma Thuột. Đến sáng 11/3/1975, ta làm chủ phần lớn thị xã, bắt sống nhiều sĩ quan quân đội Sài Gòn, trong đó có tên Đại tá tỉnh trưởng Nguyễn Trọng Luật và Đại tá Sư đoàn trưởng 23 Vũ Thế Quang. Phối hợp với tiến công quân sự, An ninh Đắk Lắk đã thành lập tổ công tác đi các nơi trong thị xã truy bắt bọn tề điệp đang lẩn trốn, phá các ổ đề kháng, thu gom vũ khí đạn dược, tài liệu, vận động thanh niên vào các đội công tác giữ gìn trật tự trong thị xã, kêu gọi nhân dân tham gia các ban tự quản, thu gom vũ khí, tài liệu, lập 2 trụ sở đăng ký trình diện cho viên chức, binh sĩ chính quyền Sài Gòn. Ngày 19/3/1975, Ủy ban quân quản thị xã Buôn Ma Thuột tổ chức lễ ra mắt, lực lượng An ninh tổ chức bảo vệ an toàn buổi lễ.
Là lực lượng nòng cốt trong công tác bảo vệ Đảng, bảo vệ nhân dân, trong chiến dịch giải phóng Tây Nguyên, An ninh Đắk Lắk đã tham mưu cho cấp uỷ, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác tham gia chiến đấu góp phần giải phóng thị xã Buôn Ma Thuột và giải phóng toàn tỉnh, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó