Chuyện truy lùng những kẻ trốn trại

Không để phạm nhân nào trốn thoát khỏi nơi giam, xây dựng lại phương án mẫu bảo vệ trại giam, xây dựng kế hoạch công tác và trực tiếp cử 117 lượt cán bộ tham gia 56 đoàn kiểm tra, hướng dẫn các mặt công tác trong lĩnh vực quản lí, giam giữ phạm nhân, nhằm phát hiện kịp thời những sơ hở, thiếu sót, đề xuất các biện pháp khắc phục, không để phạm nhân lợi dụng, chống phá, quấy rối, đảm bảo an toàn tuyệt đối trại giam, cơ sở giáo dục trong mọi tình huống - đó là những thành tích nổi bật của cán bộ, chiến sĩ Cục Quản lí phạm nhân, trại viên (Cục C85), Tổng cục Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp (TC VIII) - đơn vị được Chính phủ tặng Cờ thi đua xuất sắc năm 2013.

Không để phát sinh đối tượng truy nã mới, các đối tượng trốn khỏi nơi giam đều bắt được hết - đó là khẳng định của Thiếu tướng Phan Thanh Hà, Cục trưởng Cục C85. Đây là năm đầu tiên lập được thành tích này bởi do đặc thù nơi lao động của phạm nhân thường ở địa bàn rộng, cây cối um tùm nên  cán bộ quản giáo rất khó quản lí. Chính vì vậy, một số phạm nhân đã tìm cách trốn khỏi nơi giam. Nhưng dù “mưu cao, kế sâu”, tìm đủ mọi biện pháp để lẩn trốn nhưng cuối cùng chúng vẫn không thoát.

Một trong những phạm nhân luôn tìm mọi cách để trốn khỏi nơi giam đó là Nguyễn Văn Hòa, 33 tuổi, quê ở Xuân Khanh, thị xã Sơn Tây, Hà Nội. Hòa là đối tượng hình sự nguy hiểm, phạm nhiều tội từ nghiêm trọng đến đặc biệt nghiêm trọng, như: trộm cắp, cướp tài sản, tiêu hủy tài liệu của cơ quan Nhà nước, trốn khỏi nơi giam, với tổng hình phạt lên tới hơn 28 năm tù. Vào trại giam, Hòa luôn nuôi ý định trốn trại, tìm đủ mọi cách phá quấy. Chính vì vậy, Hòa bị kỉ luật liên tục, phải chuyển Hòa tới nhiều trại, từ Thanh Lâm, Xuân Nguyên, Vĩnh Quang... đến Trại giam số 5 nhưng Hòa vẫn không thôi nuôi ý định trốn. Đêm 18/9, Hòa phá nhà giam riêng để trốn. Chỉ chưa đầy 2 tiếng sau, Trại giam số 5 đã tổ chức truy bắt, báo cáo lãnh đạo Tổng cục VIII đề nghị hỗ trợ. Ngay sau khi nhận được tin, Cục C85 đã cử đồng chí Cao Xuân Diện, Phó trưởng phòng Công tác truy nã dẫn đầu tổ công tác về Trại giam số 5 phối hợp truy bắt.

Một đối tượng khiến cán bộ, chiến sỹ Cục C85 và Trại giam Cái Tàu mất không ít thời gian, công sức là đối tượng Trương Văn Me, 19 tuổi,  trú ở An Phúc, Đông Hải, Bạc Liêu, phạm tội cướp giật tài sản. Vốn là đối tượng lang thang từ nhỏ nên khi bị bắt, hắn luôn nuôi ý định trốn trại. Chính vì vậy, hắn mặc sẵn một bộ quần áo thường bên trong mỗi khi đi lao động, lợi dụng địa bàn rộng, cây cối um tùm, cán bộ quản giáo khó quản lí nên Me trốn thoát. Hắn cởi bỏ quần áo trại giấu vào bụi rồi đón xe ôm lên TP Cà  Mau. Tại đây, hắn liên lạc với bố đẻ và bạn gái xin tiền rồi đón xe khách về Bình Dương ngay trong hôm ấy.

Cán bộ hướng dẫn phạm nhân lao động.

Để nhanh chóng bắt giữ đối tượng, không để Me có điều kiện tiếp tục phạm tội nên Tổng cục VIII đã cử tổ công tác do đồng chí Cao Ngọc Diện, Phó trưởng Phòng 3 phụ trách, phối hợp với Trại giam Cái Tàu xác minh, truy bắt. Qua nghiên cứu, phân tích những thông tin, tài liệu, lực lượng chức năng xác định, Trương Văn Me rất xảo quyệt, có nhiều mối quan hệ phức tạp, lại từng làm lơ xe nên thông thuộc nhiều địa bàn và được những người thân trong gia đình, bạn bè ngoài xã hội bao che để đối phó với lực lượng truy bắt.

Đặc biệt, lực lượng chức năng phát hiện Me từng có thời gian sang Campuchia ở với 1 người dì họ. Trong quá trình chấp hành án ở trại giam, Me từng tâm sự với bạn tù là sẽ sang Campuchia sinh sống, làm ăn khi có cơ hội. Chính vì vậy, xác định công tác xác minh, truy bắt quyết liệt nhưng phải thận trọng, không để đối tượng trốn tiếp, gây khó khăn cho việc truy bắt sau này, vì vậy, yêu cầu đặt ra là vừa phải tích cực truy bắt vừa phải đảm bảo bí mật.

Theo đó, lực lượng chức năng phát hiện đối tượng Me đã trốn lên thị xã Phước Long và huyện Bù Gia Mập, Bình Dương để nhờ sự bao che của một số đối tượng quen. Lực lượng truy bắt một mặt gặp gỡ bố, mẹ và bạn gái của Me vận động, thuyết phục họ kêu gọi Me ra đầu thú để được hưởng khoan hồng, mặt khác phối hợp chặt chẽ với các đơn vị nghiệp vụ và Công an địa phương thực hiện đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ rà soát, xác minh tỉ mỉ từng mối quan hệ của Me.

Phát hiện Me xuất hiện ở địa bàn xã Đắk Ơ, huyện Bù Gia Mập, lực lượng chức năng không ngại đường sá xa xôi, núi rừng hiểm trở, địa bàn vùng biên giáp với Campuchia rất phức tạp về ANTT, đã phối hợp với Công an địa phương rà soát. Tuy nhiên, Me chỉ ở đây một thời gian ngắn rồi trốn về thị xã Phước Long, đi đóng trần nhà thuê cho một người tên là Khoa. Tổ công tác lại “theo” Me về Phước Long, rà soát các đối tượng làm nghề đóng trần nhà, phát động nhân dân tố giác tội phạm, phát hiện chính xác, tổ chức bắt giữ được Me khi hắn đang đi đóng trần nhà thuê.

Một trong những thành công trong công tác năm 2013 của Cục C85 nữa đó là đã tổ chức điều chỉnh lại công tác giam giữ. Cụ thể, đã sắp xếp khu vực giam riêng đối với phạm nhân nữ, phạm nhân vị thành niên, phạm nhân có quốc tịch nước ngoài… Thiếu tướng Phan Thanh Hà cho biết, việc tổ chức khu vực giam giữ riêng đem lại nhiều lợi ích cho phạm nhân, ví dụ khu vực phạm nhân nữ bố trí nơi ở thoáng mát, sạch sẽ, tiện lợi về nước, vệ sinh hơn để chị em dễ sinh hoạt, đồng thời tạo điều kiện cho họ trang trí phòng giam, trồng hoa… để làm đẹp; khu vực phạm nhân vị thành niên được bố trí thêm khu học tập, đọc sách...

Bên cạnh đó, Cục C85 đã xây dựng lại phương án mẫu bảo vệ các trại giam, hướng dẫn các trại giam sử dụng lực lượng tại chỗ để xử lí, giải quyết các tình huống xảy ra; tập huấn nghiệp vụ bảo vệ, tập huấn các phương án, tình huống có thể xảy ra để cán bộ, chiến sỹ các trại giam nắm chắc. Đặc biệt, Cục C85 đã chọn một số cán bộ có khả năng giao tiếp tốt, tổ chức tập huấn khả năng đối thoại, thuyết phục để những người này làm nòng cốt trong vận động, thuyết phục phạm nhân khi xảy ra gây rối, bắt cóc con tin để sớm ổn định tình hình hoặc để thêm thời gian chuẩn bị  phương án giải quyết tối ưu. Điều này rất quan trọng trong công tác quản lí phạm nhân với điều kiện giam giữ hiện nay…