Nhớ chuyến bảo vệ Quốc trưởng N.Sihanouk và phu nhân năm 1973
Theo nguyện vọng và lời đề nghị của Quốc trưởng Sihanouk, Chính phủ ta quyết định thành lập một đoàn công tác đặc biệt giao cho Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Bộ Ngoại giao phối hợp thực hiện nhằm bảo vệ đoàn Quốc trưởng về thăm Campuchia bằng đường bộ.
Thành phần đoàn, về phía Campuchia có Quốc trưởng Sihanouk, phu nhân của Quốc trưởng, bà hoàng Monique... và phiên dịch. Về phía Việt
Đoàn được chia thành nhiều tổ: Tổ cảnh vệ, tổ điện đài, tổ phục vụ... và 50 cán bộ, chiến sĩ Đoàn 559. Tổng số đoàn gồm có 89 người. Đoàn mang mật danh "Đoàn Thắng lợi".
Riêng tổ Cảnh vệ gồm 6 người do đồng chí Nguyễn Quang Chiêm, Trưởng phòng bảo vệ khách quốc tế, mít tinh Hội nghị - Cục Cảnh vệ (nay là BTL Cảnh vệ) phụ trách và bảo vệ tiếp cận Quốc trưởng Sihanouk. Đồng chí Nguyễn Thanh Minh và đồng chí Trương Thị Hiên bảo vệ tiếp cận bà hoàng Monique, có sự tham gia của đồng chí Nguyễn Trọng Giáp. Đồng chí Nguyễn Hữu Nói và đồng chí Nguyễn Văn Mão bảo vệ xe sau và hành lý. Đoàn hành quân bằng ôtô gồm 11 chiếc, có xe đi đầu là xe dẫn đường của Đoàn 559, tiếp là xe của lễ tân, xe Quốc trưởng và phu nhân, xe nhà bếp, xe thông tin, xe y tế…
 |
| Bác Tôn Đức Thắng, Ngài Samdec Norodom Sihanouk cùng Thủ tướng Phạm Văn Đồng (năm 1973). |
Trước khi lên đường, Thủ tướng Phạm Văn Đồng và Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến tiễn đoàn. Thủ tướng căn dặn: "Chuyến đi này phải hết sức giữ bí mật, kế hoạch bảo vệ phải đảm bảo tuyệt đối an toàn, không để xảy ra bất cứ điều gì đáng tiếc". Sau này, đồng chí Nguyễn Quang Chiêm kể lại: "Đây là mệnh lệnh của Đảng giao cho, do vậy mỗi người chiến sĩ chúng tôi ai ai cũng nêu cao tinh thần trách nhiệm trong công tác và chiến đấu, bằng mọi giá, kể cả phải xả thân hy sinh cũng phải làm tròn nhiệm vụ".
Thủ tướng chỉ thị: "Quốc trưởng Sihanouk là người có tinh thần yêu nước, là người bạn quý của nhân dân Việt
Trước tầm quan trọng của chuyến bảo vệ, ngày 24/2/1973, đồng chí Trần Quốc Hoàn, Bộ trưởng Bộ Công an có cuộc gặp mặt và chúc anh em đi làm nhiệm vụ vẻ vang, lập thành tích xuất sắc, giành thắng lợi và trở về an toàn. Đồng chí Nguyễn Quang Chiêm đã hứa với Bộ trưởng quyết tâm thực hiện nhiệm vụ mà Bộ trưởng giao cho với thành tích cao nhất.
Ngày hôm sau, Quốc trưởng Sihanouk và bà hoàng Monique tiếp xúc với các đồng chí trong tổ cảnh vệ. Đồng chí Đại tá Nguyễn Quang Chiêm, nguyên Cục phó Cục Cảnh vệ (nay là BTL Cảnh vệ) kể lại: "Hôm tiếp xúc với Quốc trưởng Sihanouk và phu nhân, ngài hỏi chuyện, chúng tôi trả lời bằng tiếng Pháp. Vì tôi và đồng chí Nguyễn Thanh Minh vừa đi bảo vệ Hội nghị
Ngày 27/2/1973, đoàn ôtô vào Quảng Trị trước. Ngày hôm sau Quốc trưởng và bà hoàng Monique đi tàu bay vào Đồng Hới. Ngồi trên tàu bay, Quốc trưởng rất vui, hỏi chuyện mọi người xung quanh. Sau hơn một giờ đồng hồ, đoàn hạ cánh xuống sân bay Đồng Hới. Đoàn xe ôtô đưa Quốc trưởng và bà hoàng Monique về nghỉ tại trạm Hiền Linh (tỉnh Quảng Bình).
 |
| Tổ cảnh vệ bảo vệ Quốc trưởng Norodom Sihanouk và bà hoàng Monique (thứ 3, thứ 4 từ trái sang) vượt Trường Sơn thăm Campuchia năm 1973. |
Đồng chí Trương Thị Hiên không rời bà hoàng Monique nửa bước, sau này kể lại: "Mặc dù đoàn tiền trạm đã lo rất chu đáo nhưng với chúng tôi đêm đó ít người ngủ trọn giấc. Có lẽ phần lo trách nhiệm bảo vệ, phần vì cảnh hùng vĩ của núi rừng Trường Sơn đẹp quá. Lần đầu tiên mới đến, chúng tôi muốn tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên hùng vĩ Tổ quốc mình".
Ngày 29/2/1973, đoàn rời trạm Hiền Linh đi Lao Bảo và những ngày sau đó theo hành trình qua đường 9 (Nam Lào) đến Khe Sanh, Bản Đông, Sê Pôn, Se Non, Sê Lê Nông, K4 và F471, F472, F473, F470… dọc theo Tây Trường Sơn qua 14 binh trạm của Đoàn 559. Một hôm trời vừa xẩm tối, đoàn xe dừng lại bên một con sông mênh mông sóng nước, nhưng chỉ ít phút sau, như có phép mầu, bộ đội công binh đã bắc xong chiếc cầu phao để đưa đoàn qua sông an toàn. Sáng hôm sau chiếc cầu đó đã biến mất!
Đi trên đường Trường Sơn nhiều trạm, nhiều ngày, nhưng Đoàn 559 đã chuẩn bị nhà ở, chỗ ăn nghỉ chu đáo. Một ấn tượng mà mọi người trong đoàn không thể nào quên, đó là lần đoàn nghỉ lại ở Binh trạm 537 ở gần ngã ba Suối Cạn - Suối Sâu nằm trong một khu rừng già có nhiều cổ thụ, vách đá cheo leo.
Nhà nghỉ mà binh trạm dành cho khách là nhà nửa chìm nửa nổi. Bộ đội Trường Sơn đã kiếm những giò phong lan để tặng Quốc trưởng Sihanouk và phu nhân. Ngài cho treo xung quanh nơi nghỉ. Hoa phong lan rừng Trường Sơn thật quyến rũ. Ngài ngắm phong lan có cả tiếng suối róc rách, tiếng chim hót véo von, Quốc trưởng và phu nhân không khỏi xúc động trước cảnh đẹp của thiên nhiên. Quốc trưởng đã nhận xét: "Phong lan đẹp hơn tất cả các loại hoa, nhất là hoa phong lan Trường Sơn. Nhưng dù đẹp mấy, hoa nào rồi cũng đến lúc phải tàn. Chỉ có tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước chúng ta là bất diệt và tình cảm đó - thứ hoa phong lan đó mới thật là quý, không gì có thể so sánh được".
Trước cảnh đẹp của núi rừng Trường Sơn, Quốc trưởng đã say sưa làm thơ, sáng tác nhạc. Có một buổi trưa, ngài không ngủ, cho gọi các đồng chí cảnh vệ và phục vụ đến nghe Ngài vừa đàn, vừa hát bài dân ca Campuchia mà tự ngài sáng tác:
"Hỡi các bạn Việt Nam,
Các bạn đã đưa tôi đến biên giới Campuchia.
Qua con đường Hồ Chí Minh,
Con đường chiến thắng,
Mang tên rất vinh quang,
Người anh hùng nhân dân vĩ đại".
Theo thỏa thuận, khi đoàn đến trạm cuối cùng ở một khu rừng cạnh sông Mê Kông (F470), đoàn Việt Nam bàn giao công tác bảo vệ cho Khmer Đỏ đảm nhiệm. Quốc trưởng thăm vùng giải phóng xong sẽ trở về điểm hẹn. Chiều 18/3/1973, đoàn phục vụ và bảo vệ lại đến cánh rừng hôm trước để đón Quốc vương và dự chiêu đãi.
Sau khi nhận bàn giao xong, đoàn nghỉ tại Trạm 470 rồi hôm sau đi tiếp. Lúc Quốc vương gặp lại đoàn, không thể kể xiết được niềm vui, ai cũng xúc động. Trên đường về tuy vất vả nhưng không khí rất vui vẻ làm cho các chiến sĩ Cảnh vệ càng cảm động và gắng sức phục vụ đoàn hơn.
Ngày 17/4/1973, Quốc trưởng và đoàn đã về Hà Nội an toàn, kết thúc 50 ngày hành quân gian khổ về thăm quê hương. Sau chuyến đi thành công, ngài Quốc trưởng đã chân thành cảm ơn các nhà lãnh đạo, cán bộ và nhân dân Việt
|
Nụ cười và những cái bắt tay nồng ấm Tôi đã gặp những cán bộ tiếp cận bảo vệ cựu Quốc vương Norodom Sihanouk, Hoàng thái hậu khi họ vừa từ sân bay tiễn đoàn trở về.
Thượng tá Vũ Minh Thản, Phó trưởng Phòng Bảo vệ khách quốc tế và mít tinh hội nghị (Phòng 7) kể rằng, trong chuyến tiếp cận này đã để lại trong anh những ấn tượng khó phai mờ. Đây là một chuyến thăm đặc biệt, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, phu nhân và Đoàn cán bộ cấp cao nước ta đã ra tận sân bay đón Đoàn. Nhận được thông báo, lãnh đạo Phòng 7 đã nhanh chóng bố trí sĩ quan tiếp cận là những cán bộ rất có trách nhiệm, đã được thử thách, sâu sắc công tác tiếp cận và đã từng có thời gian công tác ở Campuchia. “Chúng tôi phân công: Trung tá Lê Bá Hằng, tiếp cận Quốc vương; Trung tá Phùng Văn Lợi, tiếp cận cựu Quốc vương; Thượng úy Lê Thị Hiền, tiếp cận Hoàng thái hậu…”. Theo kế hoạch đúng 10h sáng 22/6/2010, máy bay hạ cánh xuống sân bay quốc tế Nội Bài, chúng tôi có mặt trước đó 2 tiếng đồng hồ. Khi thấy cựu Quốc vương và Hoàng thái hậu từ máy bay bước xuống với nụ cười rạng rỡ và phấn chấn sau nhiều năm trở lại Việt Trung tá Phùng Văn Lợi kể lại, khi ngồi trên xe từ sân bay quốc tế Nội Bài về Phủ Chủ tịch, cựu Quốc vương và Hoàng thái hậu quan sát hai bên đường và trò chuyện với nhau rất vui vẻ… Cựu Quốc vương nay tuổi đã cao, nên Trung tá Phùng Văn Lợi phải dìu và đỡ lên xe. Xung quanh khu nhà nghỉ của cựu Quốc vương và Hoàng thái hậu luôn thường trực công tác đảm bảo an ninh, đảm bảo an toàn cho Cựu Quốc vương và Hoàng thái hậu. Kết thúc chuyến thăm hữu nghị nước ta, sáng 25/6, Đoàn lên đường về nước; Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan tiễn đoàn ra sân bay đã dừng lại trò chuyện rất lâu, lưu luyến hẹn ngày gặp lại. Trước khi lên máy bay, cựu Quốc vương đã đi bắt tay từng người kể cả anh em cảnh vệ… K.Q. |
