Nỗ lực vươn mình trên vùng đất dữ

Phường 8 ngày trước, bây giờ…

Quận 4 là một cù lao hình tam giác có diện tích nhỏ nhất (hơn 4 km²) trong các quận nội thành TP HCM, được bao bọc bởi 3 tuyến sông Sài Gòn, Kênh Tẻ và rạch Bến Nghé.

Sau ngày giải phóng, phần lớn diện tích đất ở quận 4 là vùng đầm lầy, ruộng lúa. Tuy nhiên, do địa thế giáp ranh với trung tâm TP nên nơi đây được xem như một bến tàu cho giang hồ tứ chiếng và dân nghèo khắp nơi cập bến. Từ đó hình thành nhiều khu ổ chuột nổi tiếng về tệ nạn và tội phạm như khu Tôn Đản, Khánh Hội, Tôn Thất Thuyết, Xóm Chiếu, Đoàn Văn Bơ…

Trong đó phường 8, quận 4 được xem là "thủ phủ" của giới giang hồ vì nơi đây tên tội phạm khét tiếng Năm Cam từng một thời trú ngụ và tổ chức hoạt động phạm tội. Sau khi Năm Cam và đồng bọn bị bắt, tình hình an ninh trật tự ở quận 4 nói chung và phường 8 nói riêng vẫn chưa được chuyển biến vì đám giang hồ choai choai nổi lên mạnh mẽ để tranh giành lãnh địa hoạt động và ngôi thứ trong thế giới ngầm, trong đó đáng chú ý là 3 băng nhóm manh động: Ba Kiệm, "Lũng đầu bò" và Bò Lục với đàn em hơn 100 đối tượng.

Từ đó mà năm 2001, Quận ủy quận 4 đã đề ra chương trình 6 giảm (tội phạm, ma túy, mại dâm, thất học, đói nghèo và lang thang ăn xin) và quyết tâm thực hiện cho bằng được. Tuy nhiên khi bước vào thực tế thì chẳng dễ dàng gì.

Thiếu tá Nguyễn Thành Trương, Trưởng Công an phường 8 xuống địa bàn để nắm tình hình.

Bởi lẽ, do sự ảnh hưởng tiêu cực từ Năm Cam quá lớn nên sau khi y bị bắt, nhiều hộ dân trước đây ở 3 con hẻm 122,148 và 226 Tôn Đản (thuộc khu phố 4), từng nhận tiền tháng của Năm Cam (để mua sự yên lặng) đâm ra mất phương hướng, chẳng biết làm gì để sống.

Không nghề nghiệp, không vốn liếng lại ít chữ nghĩa nên họ nhanh chóng sa chân vào con đường tệ nạn, tội phạm (ma túy, bài bạc, mại dâm, đâm thuê chém mướn…) một cách công khai mà lực lượng Công an rất khó khăn ngăn chặn, triệt xóa.

Bởi lẽ, các khu ổ chuột trong 3 con hẻm 122, 148, 226 Tôn Đản được hình thành bởi những nhánh nhỏ hình bàn cờ, tạo thành một "ma hồn trận" rất thuận tiện cho hoạt động mua bán ma túy cũng như tẩu thoát của bọn tội phạm.

Vào thời điểm năm 2002, khi Trung tá Trần Văn Đức, lúc đó là Phó trưởng Công an phường 8 dẫn chúng tôi thâm nhập vào "ma hồn trận" thì mới cảm nhận hết sự phức tạp ở đây. Tuy thời gian chúng tôi đi là giờ làm việc, thế nhưng trong các con hẻm người ở nhà đông như kiến: chỗ tụ năm tụm bảy để đánh bài, chỗ thì say sưa với men rượu, chỗ khác đang đá gà ăn tiền, buôn bán ma túy công khai.

Đám thanh niên choai choai xăm mình vằn vện như muốn "ăn tươi nuốt sống" người lạ mặt, nếu như không có Trung tá Đức đi cùng thì tôi sẽ bị cướp chiếc xe gắn máy là chuyện rất có thể xảy ra. Địa bàn phức tạp đến nỗi Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng ban điều hành khu phố 4 lúc này là ông Trần Đình Bảy đã đệ đơn xin từ chức vì ông thấy vực dậy, chuyển hóa địa bàn mình quản lý còn khó hơn chuyện lấp cạn biển Đông. Thế nhưng…

Trở lại địa bàn phường 8, quận 4 vào những ngày đầu tháng 6/2009, chúng tôi tìm đến ngay các ngõ ngách của con đường Tôn Đản đã chứng kiến một sự đổi thay thấy rõ. Sự ồn ào, náo động ngày xưa giờ nhường chỗ cho hoạt động kinh doanh với những cửa hàng tạp hóa, cơ sở may thêu, quán nước nhỏ hiền hòa.

Những người đàn ông khỏe mạnh xuất thân từ giang hồ giờ cũng đã có việc làm chân chính ở các chợ cá, bến cảng, con cái của họ cũng được đến trường từ sự chăm lo ân cần của chính quyền sở tại. N.T.B., H.T.H. trước đây từng là gái mại dâm nay đã là chủ của cơ sở may gia công từ nguồn vốn vay ưu đãi; T.V.Q. - một con nghiện nặng từng có tiền án cướp giật nay đã là một tài xế lái xe cần mẫn; N.T.G. xưa buôn ma túy giờ là chủ của một quán cóc ở ngã ba hẻm…

Tuy cuộc sống còn nghèo nhưng họ cảm thấy lòng thanh thản, không còn cái cảnh phải lén lút mưu sinh, lo sợ phải tra tay vào còng.

Thành quả ấy là cả một quá trình miệt mài chuyển hóa của một tập thể đầy quyết tâm (trong đó Công an phường đóng vai trò nòng cốt), thực thiện tốt chỉ đạo cuả Quận ủy, UBND quận 4 cũng như Ban chỉ huy Công an quận. Theo Thượng tá Bùi Trung Tính, Quyền Trưởng Công an quận 4, kết quả chuyển hóa địa bàn phường 8 có được như hôm nay là nhờ nơi này có nhiều cách làm, mô hình khá hay và hiệu quả.

Thành công nhờ những mô hình hay

Sau khi băng nhóm tội phạm của Năm Cam bị xóa sổ, quận 4 có nhiều cán bộ, chiến sĩ Công an bị kỷ luật vì đã tiếp tay cho Năm Cam. Do vậy mà tinh thần của những người mới được giao nhiệm vụ tại phường 8 rất dao động bởi sức ép khá nặng nề từ một địa bàn phức tạp.

Trong giai đoạn rối ren ấy, Đảng ủy, UBND phường 8 đã có nhiều cuộc họp bàn để đưa ra giải pháp hữu hiệu và đã thống nhất muốn chuyển hóa địa bàn, trước hết, phải làm tốt công tác tư tưởng cho cán bộ, công nhân viên tất cả các ban, ngành, đoàn thể vì nhiệm vụ này không phải của chỉ riêng ngành Công an. Tư tưởng ấy chính là không đặt nặng vấn đề thành tích rồi báo cáo không trung thực với cấp trên mà phải làm một cách trung thực, quyết liệt.

Thiếu tá Nguyễn Thành Trương, Trưởng Công an phường 8 nhớ lại: "Từ điểm năm 2002, khu vực các con hẻm ở đường Tôn Đản, tình trạng mua bán ma túy công khai diễn ra ào ạt với 18 điểm mua bán và hơn 40 đối tượng nghiện tại chỗ. Do đó để giải quyết vấn nạn này, phường đã lập hồ sơ tất cả các đối tượng mua bán, sử dụng rồi tổ chức vận động, tuyên truyền về pháp luật, tác hại của ma túy đến mọi thành phần trong phường. Đồng thời tổ chức tuần tra, chốt chặn và truy bắt không chỉ đối tượng phạm tội liên quan đến ma túy mà còn nhiều loại tội phạm khác phát sinh từ đây. Mỗi Cảnh sát khu vực, kể cả chỉ huy được giao nhiệm vụ theo dõi, triệt xóa vài tụ điểm cụ thể và chịu trách nhiệm trước Đảng ủy, UBND".

Với cách làm như vậy, trong năm 2003 đã có 8 điểm bị triệt xóa… và cho đến nay địa bàn phường 8 cơ bản không còn tụ điểm bán ma túy. Song song với xóa ma túy thì công tác phòng chống, trấn áp các băng nhóm tội phạm, cảm hóa trẻ em hư cũng được phường đẩy mạnh bằng biện pháp răn đe, giáo dục đến từng hộ gia đình có con cái, người thân hư hỏng theo phương châm "mưa dầm thấm lâu".

Từ quyết tâm đó mà trong 6 tháng đầu năm 2009, phường 8 chỉ xảy ra 5 vụ phạm pháp hình sự, chủ yếu là trộm vặt. Trong khi đó trước năm 2002, mỗi năm phường có hàng trăm vụ phạm pháp hình sự mà hầu hết là trọng án.

Để giữ được thành quả đạt được, những năm qua phường luôn duy trì công tác tuần tra hàng đêm với thành phần tổ tuần tra không chỉ có Công an, dân phòng mà còn có 1 đồng chí trong Đảng ủy (hiện có 9 đồng chí thay phiên nhau tuần tra), 1 đại diện phường đội và 1 đại diện cho đoàn thể. Việc tuần tra như thế rất hiệu quả, vì có đi thì lãnh đạo mới hiểu địa bàn mà có những chỉ đạo sâu sát, phù hợp.

Riêng Đoàn thanh niên thì có mô hình "24/24h", tức bất kỳ lúc nào Công an phường cần hỗ trợ nhân lực trong việc tuần tra, mai phục, truy bắt thì Bí thư Đoàn Thanh niên phường sẽ cử người đi ngay.

Đặc biệt hơn hết là từ năm 2006 đến nay, đều đặn mỗi tháng phường 8, quận 4 cho ra đời tờ tin của phường với số lượng là 3.800 tờ, phát không cho 3.800 hộ dân (gần 19.000 nhân khẩu) trên toàn phường.

Nội dung của tờ tin bao gồm thông tin về hoạt động của phường, các văn bản pháp luật mới, các chính sách hỗ trợ vay vốn, học hành… và tình hình an ninh trật tự trên địa bàn.

Qua tờ tin này người dân không chỉ được mở mang kiến thức mà qua đó còn giúp cho phường dễ dàng thực hiện các chủ trương, chính sách cũng như huy động toàn dân trong phường tham gia giữ gìn an ninh trật tự địa phương