Chuyện ghi ở một đơn vị Công an cấp cơ sở (bài 1)
Dưới sự chỉ đạo sát sao của Ban giám đốc Công an tỉnh Lào Cai, các đơn vị nghiệp vụ thuộc Công an tỉnh đã triển khai đồng bộ, hiệu quả nhiều biện pháp, cách làm phù hợp với đặc điểm tâm lý người dân tại địa phương; “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng hộ” vận động nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ (VK, VLN, CCHT) và pháo với phương châm “tuyên truyền tới đâu, vận động thu hồi triệt để tới đó và tổ chức ký cam kết chấp hành quy định pháp luật về VL, VLN, CCHT”; từ tuyên truyền rộng rãi kết hợp với tuyên truyền vận động cá biệt.
Đồng thời, tổ chức các hoạt động an sinh, xã hội, hỗ trợ, hướng dẫn người dân làm ăn, phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống lâu dài.
Với những cách làm hay, sáng tạo, năm 2025, toàn tỉnh Lào Cai đã vận động thu hồi hơn 15.353 VK, VLN, CCHT và pháo (chủ yếu là súng tự chế), tăng 275% so với năm 2024. Đến nay số VK, VLN, CCHT tồn đọng trong dân cơ bản đã được thu hồi, nhiều thôn, tổ dân phố đã đăng ký thôn, bản không tàng trữ VK, VLN, CCHT trái phép.
Khi ở dưới xuôi trời vẫn còn hửng nắng thì ở vùng cao sương mù đã giăng khắp lối… Giữa trưa, trời vẫn u ám, tầm nhìn hạn chế, chúng tôi theo chân tổ công tác của Công an xã Hợp Thành và Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an tỉnh Lào Cai đến các thôn, bản.
“Sau kết quả nổi bật của đợt cao điểm thu hồi VK, VLN, CCHT, cán bộ Phòng Cảnh sát QLHC về TTXH Công an tỉnh Lào Cai phối hợp với Công an các xã vẫn tiếp tục triển khai và thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh Lào Cai, nhằm tiếp tục thu hồi triệt để số VK, VLN, CCHT và pháo tồn đọng trong nhân dân. Qua đó, tiếp tục rà soát, phát hiện đối tượng mua bán, tàng trữ, vận chuyển trái phép VK, VLN, CCHT và pháo phát sinh mới để đấu tranh, xử lý nghiêm, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 và bảo vệ tuyệt đối an toàn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng”- Thiếu tá Lương Đình Chuyên, cán bộ Công an xã Hợp Thành chia sẻ trong khi đưa chúng tôi xuống địa bàn.
Trong làn sương mờ mỏng, ngày càng nhạt đi, những xóm làng yên bình dần hiện ra đẹp như một bức tranh thuỷ mặc. “Chào cán bộ…”, những câu chào, những lời thăm hỏi giúp chúng tôi cảm nhận được sự gắn bó giữa cán bộ Công an cơ sở với người dân vùng cao.
Ngoài tuổi 50, những vất vả của cuộc sống mưu sinh khiến vẻ ngoài của Chảo Ông Lài (SN 1972, thôn Ú Xì Sung, xã Hợp Thành) già hơn so với tuổi tác. Thấy chúng tôi, anh buông chiếc rìu trên tay, mặc vội chiếc áo mỏng rồi đon đả mời khách vào trong nhà… Cũng như nhiều người đàn ông sinh sống ở vùng cao, anh Lài có thói quen dùng súng kíp để săn thú rừng, sau đó cất trên lán nương rẫy. Theo thời gian, thói quen ấy đã dần ăn sâu vào nếp nghĩ. Trong đợt vận động trên, cán bộ Công an xã Hợp Thành phối hợp với Bí thư chi bộ, trưởng thôn Ú Xì Sung đã trực tiếp gặp gỡ; kiên trì vận động… Sau khi hiểu rõ các quy định của pháp luật và những nguy cơ mất an toàn khi tàng trữ, sử dụng vũ khí tự chế, anh Lài đã tự giác giao nộp 1 khẩu súng kíp tự chế…
Xã Hợp Thành được sáp nhập từ xã Hợp Thành và xã Tả Phời thuộc TP Lào Cai (cũ), có diện tích rộng, giao thông đi lại khó khăn, có nhiều dân tộc cùng sinh sống, đời sống nhân dân chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, một bộ phận không nhỏ nhân dân đời sống vẫn còn khó khăn; nhận thức pháp luật chưa đồng đều. Từ đó, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tội phạm và vi phạm pháp luật, nhất là tình trạng tàng trữ trái phép vũ khí, súng săn và VLN, CCHT và pháo.
“Để thay đổi nếp nghĩ, thói quen…, phải bắt đầu từ công tác vận động, tuyên truyền để người dân hiểu rõ được quy định của pháp luật, tự giác chấp hành. Muốn vậy, phải có sự đồng tình, ủng hộ của chính quyền, sự vào cuộc của các ban, ngành đoàn thể”, Thiếu tá Chuyên nói với chúng tôi. Trong quá trình triển khai nhiệm vụ, cùng với thuận lợi là sự phối hợp chặt chẽ của các ban, ngành, đoàn thể, cán bộ Công an xã Hợp Thành cũng phải đối mặt với không ít khó khăn. Thực tế cho thấy, một số người dân còn thiếu nhận thức đầy đủ về trách nhiệm pháp luật liên quan đến tàng trữ, sử dụng trái phép VK, VLN, CCHT… Từ đó, nảy sinh tâm lý lo sợ bị xử lý vi phạm khi giao nộp. Trong khi đó, địa bàn xã rộng, dân cư phân tán, trình độ tiếp cận thông tin pháp luật của người dân không đồng đều, đặc biệt là đối với người dân tộc vùng thiểu số, số lao động phổ thông gây khó khăn trong việc truyền tải.
Song với việc tuyên truyền rõ ràng, gần gũi và liên tục, các bộ Công an cơ sở phối hợp với cấp uỷ, chính quyền địa phương đã giải thích mục đích, lợi ích bằng ngôn ngữ đơn giản, cụ thể, dùng nhiều kênh tuyên truyền. Cùng với đó, là việc huy động và phối hợp với các lực lượng; phân công rõ vai trò, trách nhiệm, khen thưởng động viên kịp thời. “Mưa dầm thấm lâu”, người dân dần nhận rõ những nguy cơ tiềm ẩn của việc sử dụng vũ khí tự chế rồi tự nguyện giao nộp lại cho cơ quan chức năng. Bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, những nỗ lực của CBCS Công an xã Hợp Thành đã được thể hiện bằng những con số ấn tượng. Trong đợt cao điểm, Công an xã Hợp Thành đã vận động, thu hồi 123 vũ khí, công cụ hỗ trợ các loại; đạt 123/30 so với chỉ tiêu đề ra, vượt 410 %. Trong đó, thu giữ 52 súng các loại, chủ yếu là súng săn, súng kíp…
Chia sẻ với chúng tôi về kinh nghiệm thành công, Công an xã Hợp Thành cho hay, đơn vị đã có nhiều giải pháp căn cơ, thiết thực, mang lại những hiệu quả ngoài mong đợi. Cụ thể, đã tham mưu với Đảng uỷ, HĐND, UBND xã ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện mô hình “Xã Hợp Thành thực hiện tốt công tác vận động thu hồi và đấu tranh, phòng, chống tội phạm liên quan đến VK, VLN, CCHT và pháo”. Mô hình đi vào hoạt động và ra mắt từ tháng 10/2025. Đồng thời, thành lập 30 tổ công tác thực hiện mô hình trên 30 thôn tại địa bàn xã Hợp Thành. Công tác tuyên truyền được triển khai với nhiều hình thức phong phú, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Công an xã đã phối hợp với UBND xã, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể tổ chức các buổi họp dân, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể, lồng ghép nội dung tuyên truyền về tác hại, hậu quả của việc tàng trữ, sử dụng, buôn bán, vận chuyển trái phép VK, VLN, CCHT và pháo thu hút hơn 5.000 người tham gia; tuyên truyền trên hệ loa truyền thông tin, bài được 75 lượt…
Phối hợp tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền cụ thể như sử dụng nhóm zalo các thôn, các trang fanpage địa phương để thường xuyên đăng tải thông tin, hướng dẫn pháp luật, nội dung tuyên truyền. Tổ chức ký cam kết 30/30 thôn với 2.757 hộ gia đình; vận động 100% hộ gia đình, cơ quan, trường học… ký cam kết không tàng trữ, sử dụng, đồng thời giao nộp VK, VLN, CCHT và pháo. Những hình thức linh hoạt này đã giúp đưa nội dung pháp luật đến gần hơn với người dân; tăng cường tương tác, hiệu quả tuyên truyền. Từ đó, tác động tích cực đến công tác vận động, thu hồi VK, VLN, CCHT trên toàn địa bàn.
Trong quá trình vận động nhân dân giao nộp VK, VLN, CCHT và pháo, Công an xã trao tặng nhân dân 40 phần quà, hoạt động vừa mang tính hỗ trợ; đồng thời khuyến khích nhân dân tích cực giao nộp VK, VLN, CCHT và pháo. Qua đó, lan toả những hình ảnh đẹp của lực lượng Công an xã.