Điều tra viên kể chuyện đấu trí với tội phạm “cổ cồn trắng”

Đó là những thành tích đáng nể của Thiếu tá Trần Hoàng Giang, cán bộ Đội 5, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (Công an TP Hà Nội) - một trong 10 gương mặt thanh niên Công an Thủ đô tiêu biểu năm 2020 đã đạt được.

1. Cuộc trò chuyện giữa tôi và Thiếu tá Trần Hoàng Giang diễn ra vào một buổi chiều muộn, khi thành phố đã lên đèn. Lúc chúng tôi đến, Thiếu tá Trần Hoàng Giang đang vẫn đang “ngập” trong những chồng hồ sơ cao ngút.

2. Mỗi vụ án lại có những khó khăn riêng. Đối với hàng cấm thì bắt buộc phải thu hàng hoá. Các đối tượng ngụy trang rất kỹ, thuốc lá nguỵ trang trong hộp bánh hoặc các gói mỳ tôm. Nhiều vụ án phải theo dõi hàng tháng trời. Vụ Nguyễn Thị Kim Thao và Nguyễn Hữu Tuấn là một điển hình. Qua công tác trinh sát, Thiếu tá Giang phát hiện một số đối tượng có biểu hiện hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng cấm là thuốc lá (ngoại nhập lậu) từ miền Nam ra miền Bắc để tiêu thụ trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nổi lên trong số đó là đối tượng Nguyễn Thị Kim Thao (SN 1989, HKTT, chỗ ở tại: Phú Hội – Đức Trọng – Lâm Đồng) và Nguyễn Hữu Tuấn (SN 1978,  ở Hạ Giáp, Phù Ninh, Phú Thọ).

Qua quá trình trinh sát, theo dõi đối tượng, anh cùng đồng đội đã báo cáo Ban chỉ huy Phòng và Ban chỉ huy Đội phê duyệt kế hoạch xác minh, điều tra khám phá vụ án. Vào hồi 19h 30 phút ngày 13/2/2020, Tổ công tác Đội 5 trong lúc làm nhiệm vụ tại khu vực xã Tiền Phong, huyện Mê Linh, TP Hà Nội phát hiện Nguyễn Hữu Tuấn cùng một nam thanh niên lái xe taxi mang BKS 30A - 790.XX đang dỡ 10 thùng cát tông xuống vị trí trước cổng nhà hàng Sen Mê Linh có biểu hiện nghi vấn. Tổ công tác đã tiến hành kiểm tra, phát hiện 3.000 bao thuốc lá nhãn hiệu 555 ghi chữ nước ngoài trên bao bì, không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc. Tổ công tác đã tiến hành tạm giữ toàn bộ tang vật và đưa Nguyễn Hữu Tuấn về trụ sở cơ quan Công an để tiến hành xác minh, làm rõ. Quá trình điều tra xác định, Nguyễn Hữu Tuấn là anh ruột Nguyễn Thị Kim Thao. Thao ở nhà nội trợ và buôn bán nhiều mặt hàng trên mạng xã hội như: thuốc lá, mật ong, hạt điều... Thời điểm trước dịp tết Nguyên đán 2020, có một người phụ nữ tên Hằng liên hệ với với Thao để mua thuốc lá nhãn hiệu 555 với số lượng lớn. Thao đã tìm trên mạng Internet mua thuốc lá 555 theo yêu cầu của Hằng và tìm được một nam thanh niên tên Thành đặt mua 300 cây thuốc (3.000 bao thuốc) lá nhãn hiệu 555 do nước ngoài sản xuất.

Để giao hàng từ miền Nam ra miền Bắc cho Hằng, Thao đã nhờ anh trai là Nguyễn Hữu Tuấn, khi đó có nhu cầu về nhà tại xã Hạ Giáp để sau đó chuyển hàng cho Hằng… Tất cả số thuốc lá trên không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ, trị giá ước tính khoảng 200 triệu đồng. Căn cứ thông tin, tài liệu thu thập được, ngày 24/2/2020, Cơ quan CSĐT – CATP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Kim Thao, Nguyễn Hữu Tuấn về tội Buôn bán hàng cấm.

Có lẽ chỉ tên gọi thôi cũng phần nào nói lên tính chất công việc mà Thiếu tá Trần Hoàng Giang và đồng đội phải đối mặt - Đội đấu tranh, phòng ngừa tội phạm trong lĩnh vực giao thông, bưu chính viễn thông. Công việc của Đội là tập trung đấu tranh với tội phạm và phòng ngừa tội phạm liên quan đến công tác điều tra cơ bản đối với công tác xây dựng cơ bản các công trình giao thông, giao thông công ích và lĩnh vực bưu chính viễn thông …

Mỗi lĩnh vực anh và đồng đội phụ trách lại có những khó khăn riêng.

Trong lĩnh vực giao thông, thủ đoạn của các đối tượng thường là rút ruột công trình; thi công một đằng nhưng thanh toán một nẻo, vi phạm trong áp dụng biện pháp thi công; lập khống hồ sơ để thanh toán hiện trạng công trình (thực tế không có nhưng lại thanh toán). Rồi kế đó là các vi phạm trong việc đổ chất thải xây dựng. Quy định của thành phố đã có nhưng nhiều trường hợp không đổ đúng nơi quy định mà mang bán cho các công trình muốn san lấp, thu lợi “hai mang”.

Một phần nữa là lĩnh vực bưu chính viễn thông gồm: bưu chính, chuyển phát thư. Nghe tưởng chừng đơn thuần là vận chuyển hàng hoá, song trong lĩnh vực này cũng dễ xảy ra các vi phạm liên quan đến ký kết, thực hiện các hợp đồng nhất là  vi phạm trong quá trình giao hàng thu tiền; xây dựng công trình bưu điện …

Mảng việc Thiếu tá Trần Hoàng Giang được giao chủ yếu liên quan đến lĩnh vực bưu chính, viễn thông trên địa bàn của TP Hà Nội. Công tác phòng ngừa, điều tra tội phạm trong lĩnh vực này còn gặp nhiều khó khăn, bởi đây là lĩnh vực rộng, dàn trải trên địa bàn Hà Nội nói riêng và toàn quốc nói chung. Các đối tác, đối tượng trong công tác điều tra cơ bản, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm đều là những người hiểu biết, có trình độ. Do vậy, đòi hỏi cán bộ điều tra phải tập trung cao độ trước mỗi vụ việc, hành vi vi phạm.

“Đối tượng vi phạm cũng chia làm hai loại: Đối tượng thứ nhất có trình độ, hiểu biết, có nhiều mối quan hệ, can thiệp để ảnh hưởng đến công tác điều tra. Đối tượng thứ hai là các trường hợp buôn bán hàng giả, hàng cấm, manh động và đặc biệt có những hành vi chống đối cơ quan điều tra khi bị phát hiện vi phạm... Do vậy, đối với cả hai hệ loại đối tượng: cả nội bộ và ngoài xã hội, cán bộ điều tra cần phải tinh thông về nghiệp vụ, thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện bản thân nâng cao trình độ nghiệp vụ, trình độ chuyên môn, cập nhật các công nghệ hiện đại mới”, Thiếu tá Trần Hoàng Giang chia sẻ.

Cho đến bây giờ, Thiếu tá Trần Hoàng Giang và đồng đội vẫn không quên lần điều tra vụ án xảy ra tại Đông Anh (Hà Nội) ngày đó. Thông qua công tác nghiệp vụ và các biện pháp trinh sát, trinh sát đã phát hiện sự việc có dấu hiệu phạm tội tham nhũng của một số lãnh đạo thôn Bầu, Hợp tác xã nông nghiệp thuộc xã Kim Chung vào các năm: 2004, 2005, 2006, trong việc quản lý, sử dụng trái phép tổng số 2.400 m2 đất.

Cụ thể: 500m2 đất mặt nước chuyên dùng khu Hồ Đình, xóm Đông Bầu cho gia đình ông Nguyễn Mậu Thu (người dân của thôn); 1.500m2 đất mặt nước chuyên dùng cho 9 hộ dân của thôn; 200m2 đất bờ mương đội 7 cho hộ gia đình ông Lê Văn Cải (người dân của thôn) và hộ gia đình ông Lê Văn Toản (người dân của thôn) và 200m2 đất sân bóng cũ của thôn Bầu cho hộ ông Hà Văn Đạo (người dân của thôn). Qua điều tra được biết, Công an huyện Đông Anh cũng đang xác minh một số nội dung có liên quan đến vụ việc nêu trên. Nên ngày 14/9/2016, Phòng Cảnh sát kinh tế đã thống nhất và bàn giao toàn bộ thông tin, tài liệu liên quan đến vụ việc để Công an huyện Đông Anh xử lý vụ việc theo thẩm quyền.

Ngày 13/4/ 2017, cơ quan CSĐT Công an huyện Đông Anh – CATP Hà Nội đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự liên quan đến hành vi Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ xảy ra năm 2004 đến năm 2006 tại thôn Bầu, Kim Chung, Đông Anh, Hà Nội.

Ngày 20/9/2017, Cơ quan CSĐT Công an huyện Đông Anh đã ra quyết định khởi tố bị can đối với Lê Văn Chẩn (SN  1964, HKTT tại: thôn Bầu, Kim Chung, Đụng Anh, Hà Nội); Chủ tịch MTTQ xã Kim Chung (nguyên trưởng thôn Bầu) về hành vi Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Đồng thời, tiến hành kiến nghị UBND huyện Đông Anh thu hồi 2400 m2 đất cho nhà nước theo đúng quy định của pháp luật, giá trị khoảng 30 tỷ đồng.

Một trong những vụ án mà đến giờ Thiếu tá Giang vẫn còn nhớ như in, đó chính là vụ án Lê Hữu Thường lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mà anh trực tiếp tham gia “đánh án”. Trước đó, lợi dụng mối quan hệ quen biết, Thường có vay của anh Nguyễn Quốc Việt 880 triệu đồng để “chuộc” lại xe ô tô Mercedes đã cầm cố tại Bắc Ninh. Sau đó, Thường viết giấy mượn lại xe đang thế chấp cho anh Việt với lý do để đi đăng ký, đăng kiểm. Thời gian sau, không những không trả lại tiền, Thường cũng trả lại xe cho anh Việt; đồng thời bỏ trốn ở nhiều nơi… “Nhận được đơn trình báo vụ việc, thực hiện ý kiến chỉ đạo Ban chỉ huy Đội, lãnh đạo Phòng, tôi cùng đồng nghiệp quyết không để lọt tội phạm, tích cực truy tìm cũng như tuyên truyền, vận động người thân thuyết phục Thường ra đầu thú”, Thiếu tá Giang nhớ lại. Kết quả, sau một thời gian tích cực vận động, ngày 8/8/2019, Thường đã đến cơ quan điều tra đầu thú và khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội phù hợp với tài liệu và chứng cứ Thiếu tá Giang cùng đồng đội thu thập được trước đó.

Trong những năm qua, Thiếu tá Trần Hoàng Giang cùng đồng đội đã tham gia khám phá hơn 50 vụ án; trực tiếp xử lý hành chính hơn 70 vụ; thu nộp ngân sách Nhà nước và cơ quan, người bị hại: hơn 50 tỷ đồng; bắt và vận động đầu thú 6 đối tượng truy nã.

3. Chia sẻ những bí quyết thành công, Thiếu tá Trần Hoàng Giang cho biết, trong công tác điều tra, khám phá các vụ án, bằng kinh nghiệm trinh sát, điều tra lâu năm và sự nhạy cảm của một trinh sát viên, bản thân anh đã luôn bám sát sự chỉ đạo của Ban chỉ huy Đội, lãnh đạo Phòng. Từ đó khám phá thành công nhiều vụ án có tính chất đặc biệt nghiêm trọng; đồng thời đưa ra nhận định chính xác các hướng điều tra, tránh lãng phí thời gian, lực lượng. Bên cạnh đó, chủ động nghiên cứu, đề ra các phương án, giải pháp tham gia giải quyết vụ án đạt hiệu quả. Đặc biệt, anh còn sử dụng linh hoạt, sáng tạo các biện pháp nghiệp vụ, phát động phong trào quần chúng tham gia tố giác tội phạm. Với thành tích đã đạt được, tháng 6/2021, anh đã được Bộ Công an thăng hàm trước niên hạn từ Đại uý lên Thiếu tá.