Kỳ 2: Những “kiến trúc sư” của… bình yên

“Điểm chạm” kéo gần khoảng cách

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng hiện đại của Đà Nẵng – Thành số đáng sống, "anh cả" của miền Trung, câu chuyện “chuyển đổi số” không còn là khái niệm xa vời mà đã hiện hữu bằng những việc làm cụ thể, thiết thực hàng ngày từ lực lượng Công an cơ sở.

Với phương châm “gần dân, sát việc”, thời gian qua, Công an An Khê – phường vùng ven của trung tâm TP Đà Nẵng, đang tích cực đưa công nghệ vào phục vụ nhân dân, tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý địa bàn và cải cách hành chính.

Sáng nay 15/4, phấn khởi khi tập thể đơn vị vừa được Giấy khen của Cục Cảnh sát QLHC về TTXH trao tặng, Thượng tá Nguyễn Anh Dũng, Trưởng Công an phường An Khê chia sẻ với PV Báo CAND, công tác chuyển đổi số của đơn vị bắt đầu từ chính những “điểm chạm” rất nhỏ nhưng sát với nhu cầu thiết thực trong đời sống người dân.

Thường vào những buổi tối cuối tuần, trong những con hẻm nhỏ, người dân An Khê đã quen thuộc với hình ảnh các cán bộ Cảnh sát khu vực vẫn lặng lẽ “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Không còn những cuốn sổ dày cộp như trước, trên tay các anh chỉ là chiếc điện thoại thông minh và sự kiên nhẫn khi tiếp xúc với bà con, hướng dẫn. Người dân giờ cũng quen dần với cách thức quét mã QR, rối vài thao tác đơn giản để cập nhật vào nền tảng có nhiều dữ liệu cần thiết, hấp dẫn,…

Dù quy mô dân số đứng thứ 6, nhưng số lượng phương tiện ô tô, xe máy đang quản lý lên đến hơn 87.000, xếp thứ 3 toàn TP Đà Nẵng. Chính từ đặc thù này, Công an phường đã chủ động xây dựng hệ thống thu nhận dữ liệu điện tử, triển khai đồng bộ đến 262 tổ dân phố, qua đó thu nhận hơn 80.000 lượt thông tin, torng đó có dữ liệu liên quan giấy phép lái xe, phương tiện giao thông. Cách làm này không chỉ giúp người dân giảm thời gian kê khai, hạn chế giấy tờ, mà còn từng bước hình thành hệ thống dữ liệu tập trung, phục vụ công tác quản lý minh bạch, chính xác. Đặc biệt, việc số hóa không chỉ góp phần chuẩn hóa, “làm sạch” dữ liệu mà còn tạo cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh trật tự ngay từ cơ sở.

Khi xuống các khu dân cư ở phường An Khê, chúng tôi nghe người dân truyền tai nhau một câu chuyện thú vị: “Dạo này cứ thích xem facebook của Công an phường”. Thì ra, trên tài khoản của đơn vị, những clip tuyên truyền ứng dụng công nghệ AI được xây dựng ngắn gọn, dí dỏm nhưng giàu tính nhắc nhở thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi. Khi là tiểu phẩm nhẹ nhàng vận động người dân không mở loa karaoke quá giờ, tránh ảnh hưởng đến xóm giềng; khi lại là những tình huống giả định về thanh thiếu niên tụ tập, có biểu hiện vi phạm.

Không nặng tính áp đặt, thông điệp được truyền tải theo cách gần gũi, dễ tiếp nhận, để từ đó gia đình, cộng đồng cùng vào cuộc nhắc nhở, uốn nắn từ sớm. Cách “răn đe mềm” này bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong phòng ngừa vi phạm ngay từ cơ sở.

Nói thêm về sáng kiến mới, được đơn vị mạnh dạn triển khai và nhanh chóng nhận được sự đồng thuận, theo dõi của cộng đồng, Thượng tá Nguyễn Anh Dũng, Trưởng Công an phường An Khê hào hứng cho biết, đến nay tài khoản đã thu hút gần 170.000 lượt theo dõi với lượng tương tác cao. Phong trào "Ba Nhất" mà Công an phường nỗ lực triển khai đã phát huy hiệu quả rõ nét khi Fanpage của Công an phường trở thành điểm nhấn gần dân nhất.

Từ phía người dân, không chỉ dừng lại ở việc xử lý ô nhiễm tiếng ồn, bà con còn tích cực cung cấp thông tin, hình ảnh về các vi phạm liên quan đến an toàn giao thông, trật tự vỉa hè, mỹ quan đô thị… Nhờ đó, lực lượng Công an kịp thời xác minh, xử lý nhanh chóng, hiệu quả, củng cố niềm tin và sự đồng thuận trong nhân dân.

Fanpage của Công an phường An Khê giờ không chỉ là kênh tuyên truyền mà còn góp phần lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng; đã có nhiều trường hợp tài sản bị đánh rơi nhanh chóng được xác minh, trao trả cho người mất. Chỉ trong thời gian ngắn, hơn 20 trường hợp, gồm cả người Việt Nam và người nước ngoài, đã nhận lại tài sản từ giấy tờ, ví tiền đến các khoản có giá trị…

Xác lập “vành đai xanh”, tranh thủ già làng, trưởng bản,…

Nếu như nơi có điều kiện chuyển đổi số như An Khê, tranh thủ tương tác với người dân qua những “điểm chạm”, còn như ở vùng miền núi như Hòa Vang, lực lượng Công an xã xác định, phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất” phải được cụ thể hóa bằng hành động, mỗi cán bộ, chiến sĩ phải bám sát cơ sở, nắm chắc địa bàn, chủ động phòng ngừa, không để bị động, bất ngờ.

Cũng cần nói thêm, Hòa Vang là khu vực cửa ngõ phía Tây - Tây Nam của Đà Nẵng, gắn với nhiều dự án hạ tầng trọng điểm và tuyến cao tốc La Sơn – Túy Loan – mắt xích quan trọng kết nối trục Bắc – Nam, áp lực về an ninh trật tự ngày càng gia tăng. Sự gia tăng dân cư, phương tiện, hoạt động xây dựng, dịch vụ… đặt ra yêu cầu lực lượng Công an cơ sở phải chủ động nắm chắc tình hình, không để hình thành “khoảng trống” quản lý.

Thượng tá Mai Xuân Dương, Trưởng Công an xã Hòa Vang cho biết: “Trong thực hiện nhiệm vụ của mình gắn với địa bàn đặc thù, chúng tôi nhận thức sâu sắc yếu tố cốt lõi của công tác giữ gìn an ninh trật tự là phải dựa vào dân. Khi mỗi thôn xóm trở thành một “tai mắt”, mỗi gia đình là một “pháo đài” tự quản, thì công tác phòng ngừa tội phạm mới đi vào chiều sâu, phát huy hiệu quả bền vững”.

Điều khiến chúng tôi ấn tượng tại Hòa Vang là Công an xã chọn cách gìn giữ sự bình yên bằng việc duy trì thường xuyên tổ tuần tra khắp các thôn làng, xem sự hiện diện đều đặn ấy của mình là một trong những yếu tố tạo nên “vành đai an ninh”, cùng góp phần phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa. Tại các khu vực giáp ranh – nơi tiềm ẩn nguy cơ tội phạm lợi dụng địa hình hoạt động – công tác tuần tra, kiểm soát, quản lý cư trú, quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện được triển khai thường xuyên, liên tục, từng bước hình thành thế khép kín địa bàn, giữ vững an ninh từ sớm, từ xa.

Có một yếu tố góp vào tính đặc thù ở Hòa Vang, đó là địa bàn rộng, đan xen giữa khu dân cư, hoạt động du lịch và vùng có đông đồng bào dân tộc thiểu số Cơ Tu sinh sống. Để tìm lời giải cho bài toán giữ gìn an ninh trật tự trở luôn đa chiều, phức tạp, lực lượng Công an xã lựa chọn cách làm từ “gốc”: lấy phòng ngừa làm trọng tâm, lấy nhân dân làm nền tảng. Từ già làng, trưởng thôn đến những hộ dân gương mẫu, tất cả đều trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng Công an, cùng tham gia nắm tình hình, hòa giải mâu thuẫn ngay từ cơ sở, không để phát sinh điểm nóng.

Không chỉ trong không gian thực, “vành đai an ninh” còn được mở rộng sang không gian mạng. Các mô hình hội, nhóm trên nền tảng mạng xã hội được triển khai theo hướng thực chất, khi cán bộ trực tiếp tham gia các nhóm cộng đồng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn thông tin xấu độc, hành vi lừa đảo. “Không gian mạng giờ cũng là một ‘địa bàn’ cần giữ gìn an ninh”, một cán bộ Công an xã chia sẻ.

Song song đó, hệ thống mô hình tự quản tiếp tục được xây dựng sâu rộng, sát dân như “Nhóm liên gia tự quản về ANTT”, “Camera an ninh”, “Câu lạc bộ cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỡ hòa nhập cộng đồng”, “Tổ liên gia an toàn phòng cháy chữa cháy”… Không chỉ hỗ trợ lực lượng chức năng, các mô hình này còn góp phần gắn kết cộng đồng, nâng cao ý thức tự phòng, tự quản trong Nhân dân.

Tại các điểm du lịch lớn như Bà Nà Hills, khu du lịch Núi Thần Tài cùng hàng chục điểm du lịch sinh thái, cộng đồng lớn nhỏ khác  công tác bảo đảm an ninh được triển khai chủ động, bài bản. Công an xã phối hợp chặt chẽ, kịp thời với doanh nghiệp xây dựng nhiều phương án đảm bảo an ninh, an toàn cho du khách. 

Nhờ cách làm “đi trước một bước”, trong những tháng đầu năm 2026, người dân đã cung cấp hàng trăm nguồn tin, trong đó 15 tin có giá trị phục vụ công tác xử lý. Tình hình tội phạm, tệ nạn xã hội được kiềm chế, kéo giảm; không xảy ra trọng án; 99% thôn và 100% trường học đạt tiêu chí “an toàn về an ninh trật tự”;…

Còn ở vùng miền núi như Phước Năng (Đà Nẵng), để cùng thực hiện mục tiêu đảm bảo ANTT, phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, lực lượng Công an xã đã chủ động tham mưu UBND xã xây dựng, ra mắt các mô hình hay, trong đó phải kể đến 2 mô hình “Người có uy tín (NCUT) tham gia bảo đảm ANTT trên địa bàn xã Phước Năng” và “Vận động thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong đồng bào dân tộc thiểu số” vừa được đưa vào hoạt động vào đầu tháng 4/2026.

Trung tá Lê Minh Hải, Trưởng Công an xã Phước Năng, đánh giá NCUT là “cánh tay nối dài” vô cùng đắc lực của Công an xã. Họ không chỉ giúp lực lượng Công an nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của bà con mà còn là những người tiên phong trong việc xóa bỏ hủ tục, cảm hóa đối tượng lầm lỗi. Do đó, việc đưa vào hoạt động mô hình “NCUT tham gia bảo đảm ANTT trên địa bàn xã Phước Năng” nhằm tăng cường sức mạnh khối đại đoàn kết, phát huy hơn nữa vai trò của NCUT trong việc giữ vững bình yên thôn xóm.

Còn mô hình “Vận động thay đổi nếp nghĩ, cách làm trong đồng bào dân tộc thiểu số” trên địa bàn xã Phước Năng mang ý nghĩa thiết thực, góp phần từng bước thay đổi nhận thức, khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường trong nhân dân; đồng thời phát huy vai trò của lực lượng Công an và các tổ chức chính trị - xã hội trong công tác an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới, đảm bảo ANTT tại địa phương.

Trong khi đó, tại xã biên giới Avương (Đà Nẵng), Trung tá Ngô Văn Thìn, Trưởng Công an xã này, cho biết trên địa bàn xã đang duy trì nhiều mô hình hoạt động hiệu quả, như mô hình “Dòng họ tự quản về ANTT”, “Camera an ninh”.

Đáng chú ý, Công an xã Avương đã duy trì hoạt động hiệu quả của mô hình “Lá chắn vùng biên”. Tiếp nối những nỗ lực trong công tác đảm bảo ANTT, Công an xã Avương đang đẩy mạnh triển khai các giải pháp trọng tâm, lấy phòng ngừa làm điểm tựa và sức mạnh lòng dân làm then chốt để giữ vững địa bàn “sạch” tội phạm và tệ nạn ma túy.

“Nhận thức sâu sắc địa bàn không ma túy là nền tảng cốt lõi để phát triển kinh tế - xã hội, đẩy lùi các tội phạm và tệ nạn xã hội khác, Công an xã Avương đã chủ động tham mưu Đảng ủy xã ban hành Nghị quyết chuyên đề”, Trung tá Ngô Văn Thìn chia sẻ.

Trong công tác tuyên truyền pháp luật nói chung, phòng, chống ma túy nói riêng, lực lượng Công an xã Avương đã đưa nội dung pháp luật đến tận các cụm dân cư, trường học thông qua tuyên truyền miệng, hệ thống pano, áp phích trực quan và hình ảnh sinh động. Đặc biệt, việc lồng ghép kiến thức phòng, chống tội phạm, phòng, chống ma túy vào các buổi sinh hoạt văn hóa, nếp sống đặc trưng của đồng bào Cơ Tu đã giúp bà con dễ nghe, dễ hiểu và dễ làm theo. Kết quả ấn tượng nhất chính là việc 100% hộ gia đình, cơ quan, doanh nghiệp, học sinh… trên địa bàn được tuyên truyền pháp luật.

Gần dân nhất để lắng nghe, thấu hiểu, sẻ chia

Tây Sơn là một trong những xã miền núi ở phía Đông tỉnh Đắk Lắk được hình thành sau khi hợp nhất từ ba xã Sơn Hội, Phước Tân, Cà Lúi đều là vùng đặc biệt khó khăn, hơn 75% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, sinh sống bằng nghề trồng trọt nông – lâm nghiệp, nên vẫn còn nhiều hộ gia đình chưa thoát nghèo.

Trong bối cảnh đó, Công an xã Tây Sơn không chỉ đoàn kết, nỗ lực vượt khó, triển khai đồng bộ nhiều biện pháp nghiệp vụ kết hợp đẩy mạnh phong trào Toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc để giữ vững ổn định an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, mà còn chú trọng bám sát địa bàn thôn xóm, gắn bó thân thương với già làng, người có uy tín, tổ chức các hoạt động an sinh xã hội và xây dựng những mô hình ANTT hướng đến mục tiêu bảo vệ cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân.

Trung tá Trần Trung Tín, Phó trưởng Công an xã Tây Sơn cho biết, trên địa bàn xã có Nhà thờ Trà Kê xây dựng từ những năm 1940-1945, đến nay có hơn 730 giáo dân sinh hoạt tín ngưỡng Thiên chúa giáo. Từ nhiều năm qua, giáo dân luôn hướng đến phương châm “Sống tốt đời, đẹp đạo”, “Kính chúa, yêu nước”, đồng hành phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Để tiếp tục tạo sự lan tỏa giá trị nhân văn, bác ái, hòa đồng, đoàn kết dân tộc, nâng cao nhận thức pháp luật, trách nhiệm trong đấu tranh phòng chống các loại tội phạm và vi phạm pháp luật, Công an xã Tây Sơn tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng mô hình “Giáo xứ Trà Kê an toàn về ANTT” với sự phối hợp của Mặt trận cùng các ban, ngành, đoàn thể, ban nhân dân thôn và linh mục giáo xứ, tu sĩ, hội đồng giáo xứ. Cảnh sát khu vực hướng dẫn tạo nhóm zalo kết nối với các hộ gia đình trong mô hình để phổ biến pháp luật, tiếp nhận thông tin, cảnh báo những thủ đoạn hoạt động của tội phạm, định hướng tham gia bảo vệ ANTT, truy bắt tội phạm, cứu nạn – cứu hộ khi có tình huống xảy ra.

Mô hình “Cổng trường ATGT” cũng vừa được xây dựng với sự tham gia của 3 Trường TH&THCS Sơn Hội, Cà Lúi, Phước Tân và Đoàn Thanh niên xã Tây Sơn cùng Ban nhân dân các thôn có trường học. Với chức trách thường trực Ban chỉ đạo xây dựng mô hình, Công an xã Tây Sơn hỗ trợ các Tổ tự quản “Cổng trường ATGT” tuyên truyền giáo dục pháp luật về giao thông, hướng dẫn quy tắc giao thông, quy định đội mũ bảo hiểm, nồng độ cồn, tốc độ, phần đường, làn đường, biển báo và kỹ năng phòng tránh những tình huống dễ phát sinh tai nạn.

Ông Rơ Chăm Y Chứ, Tổ phó Tổ ANTT thôn Ma Lưng, cho biết, trên địa bàn thôn này, một số học sinh Trường TH&THCS Cà Lúi chưa nâng cao nhận thức pháp luật khi tham gia giao thông, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. “Do đó, việc xây dựng và tổ chức hoạt động mô hình ‘Cổng trường ATGT’ là rất cần thiết, bà con thôn Ma Lưng tin chắc sau khi triển khai, mô hình sẽ tạo hiệu quả tích cực đối với học sinh”, ông Rơ Chăm Y Chứ đánh giá.

Còn ông Nguyễn Thanh Châu, nguyên Chủ tịch Hội đồng giáo xứ Trà Kê, chia sẻ: “Đông đảo giáo dân ở đây đồng thuận với mô hình “Giáo xứ Trà Kê an toàn về ANTT”. Lâu nay giáo dân luôn chấp hành tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, bây giờ mô hình này ra đời sẽ giúp cho giáo dân nắm bắt kịp thời thông tin phòng chống tội phạm và vi phạm pháp luật, chủ động thực hiện tốt hơn các hoạt động bảo vệ ANTT để cuộc sống thêm bình yên”.

Ông Trần Minh Thân, Chủ tịch UBND xã Tây Sơn cho hay, hai mô hình ANTT nêu trên sẽ được triển khai trong tháng 4/2026 này với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng các tổ chức có liên quan ở địa phương bằng những hành động cụ thể, quyết liệt, trong đó Công an xã đảm nhiệm chủ công, nòng cốt xuyên suốt quá trình tổ chức, thực hiện, sơ kết rút kinh nghiệm, bổ sung những biện pháp cấp thiết để góp phần cùng các mô hình khác tạo nên thế trận ANTT vững chắc, góp phần phát triển kinh tế xã hội ở địa phương.

Ngược về phía Nam, chúng tôi đến xã Công Hải, tỉnh Khánh Hòa – nơi có 13 thôn với 3.470 hộ gia đình, gồm 14.790 người dân, trong đó có 74,47% là đồng bào dân tộc Raglai. Thời tiết nơi này biến động bất thường, đất đai cằn cõi, nên sản xuất nông nghiệp bấp bênh, đời sống nhiều gia đình vẫn còn không ít khó khăn.

Thiếu tá Nguyễn Thành Phú, Trưởng Công an xã Công Hải cho biết, ngoài việc triển khai các biện pháp nghiệp vụ phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, bảo đảm ổn định ANTT và cuộc sống bình yên của nhân dân, hơn 9 tháng qua kể từ khi triển khai thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Công an xã luôn đồng hành, chia sẻ khó khăn với người dân bằng các hoạt động xã hội – từ thiện, bám sát hoạt động xã hội – từ thiện, bám sát đời sống thực tế người dân.

Đáng ghi nhận khi chỉ hơn một tháng sau khi Bộ Công an phát động phong trào thi đua “Ba nhất”, Công an xã Công Hải đã xây dựng chương trình hành động gần dân, lắng nghe, thấu hiểu, chia sẻ khó khăn của người dân với phương châm “Lúc dân cần, lúc dân khó, có Công an”. Một trong những mô hình đã được Công an xã Công Hải chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện hiệu quả, góp phần bảo đảm an sinh xã hội ở địa phương là “Cửa hàng 0 đồng”.

Cùng với việc vận động CBCS trích tiền lương, Công an xã Công Hải vận động các doanh nghiệp, nhà hảo tâm hỗ trợ tiền và vật phẩm phục vụ nhu cầu đời sống người dân để “Cửa hàng 0 đồng” chính thức hoạt động từ cuối 2025. Nhìn trong sổ theo dõi của các anh, chúng tôi thật sự xúc động khi lúc đầu cửa hàng có 600kg gạo, 60kg đường, 120kg muối, 60 chai dầu ăn, 60 chai xì dầu, 60 bộ quần áo mới, 60 đôi giày dép mới và 300 chai nước uống, nhưng sau đó, liên tục được bổ sung.

 “Cửa hàng mở cửa mỗi tháng một lần vào ngày thứ Sáu trong tuần cuối tháng và được luân chuyển qua các thôn trong xã, cung cấp miễn phí lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng cho người nghèo khó, khuyết tật, neo đơn và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ giảm bớt một phần chi phí trong đời sống thường nhật. Sau ba tháng thực hiện, mô hình đã hỗ trợ 1.800 suất hàng 0 đồng có tổng trị giá gần 500 triệu đồng và đang tiếp tục vận hành, thu hút sự đồng hành hỗ trợ tích cực của nhiều nhà hảo tâm”, Thiếu tá Nguyễn Thành Phú kể thêm.

Ngoài “Cửa hàng 0 đồng”, hơn 9 tháng qua Công an xã Công Hải còn huy động nhiều nguồn xã hội hóa, trao tặng gần 2.000 suất quà cho người dân, 2.200 tập vở cho học sinh có tổng trị giá 540 triệu đồng, đồng thời nhận đỡ đầu 5 học sinh đều là người dân tộc Raglai mồ côi, nghèo khó, với mức hỗ trợ mỗi em 3,6 triệu đồng trong năm cho đến khi đủ 18 tuổi.