Tàu thăm dò của Nhật tìm kiếm Sao Kim

08:42 05/02/2016
Sau khi đã “bắt hụt” sao Kim vào năm 2010, lần này tàu thăm dò Akatsuki của Nhật đã đi vào quỹ đạo thành công và trở thành vệ tinh động duy nhất quay quanh hành tinh thứ nhì của Thái dương hệ.


Trong không gian không phải ngày nào người ta cũng có một cơ hội thứ nhì. Khi một tàu thăm dò “bắt hụt” mục tiêu, nó có thể rơi vỡ hay mất hút mãi mãi trong vũ trụ. Tàu thăm dò Akatsuki (tiếng Nhật có nghĩa là “bình minh”) đã chọn một giải pháp thứ ba: chờ đợi để nắm bắt cơ hội khác. Với mã là Planet-C, tàu Akatsuki do Cơ quan Vũ trụ Nhật phóng đi ngày 21-5-2010 và đã đến gần sao Kim ngày 8-12 năm đó. Nhưng hôm ấy một cái van đã đóng bất thường, gây hỏng hóc một phần của một động cơ đẩy. Việc đi vào quỹ đạo sao Kim đã thất bại, và tàu tiếp tục hành trình trên quỹ đạo… quanh Mặt trời.

Đây không phải là lần đầu tiên một sứ mệnh thăm dò sao Kim bị thất bại. Từ sứ mệnh Sputnik 7 của Nga năm 1961 thậm chí không thoát khỏi quỹ đạo Trái đất cho đến phi thuyền Shin’en do các trường đại học của Nhật phóng lên vào năm 2010 mà người ta đã mất liên lạc chỉ ít lâu sau khi phóng lên, những tàu thăm dò nhắm đến hành tinh thứ 2 này đã không được may mắn. Nhưng các chuyên gia của Nhật đã phân tích nguyên nhân của sự hỏng hóc và quyết định cho tàu thăm dò “ngủ đông”, hy vọng sẽ cho nó cơ hội cuối cùng khi nó đến gần sao Kim trong 5 năm tới.

Thế là đúng 5 năm sau, Akatsuki đã khởi động các động cơ đẩy để thay đổi quỹ đạo vào đêm 7-12-2015. Nếu thất bại nó có thể tiếp tục hành trình quanh Mặt trời hoặc đi theo một lộ trình bất định hơn. Còn thành công sẽ đưa nó đến nơi lẽ ra nó phải đến vào năm 2010: quỹ đạo quanh sao Kim.

Không dám khoe khoang chiến thắng nhưng các viên chức trong Cơ quan Vũ trụ Nhật dường như rất lạc quan. Họ cho biết rằng phải cần thêm 2 ngày nữa để phân tích mọi dữ liệu và xác nhận rằng Akatsuki đã đi quanh sao Kim, nhưng các thông tin thu thập được khiến người ta nghĩ rằng mọi việc đã thành công.

Sao Kim có gì đáng quan tâm? Hiện nay người ta có khuynh hướng chú ý đến sao Hỏa nhiều hơn. Hiện có 5 tàu thăm dò đang bay quanh quỹ đạo sao Hỏa và 2 xe tự hành trên bề mặt cùng nhiều dự án cho các sứ mệnh có người. Còn Akatsuki là vệ tinh động duy nhất bay quanh sao Kim. Trong nhiều lĩnh vực, sao Kim tương tự như Trái đất đến mức đôi khi người ta gọi nó là chị em sinh đôi với hành tinh xanh. Một người em song sinh giả vì tuy cả 2 đều có cùng kích thước và khối lượng, lực hấp dẫn giống nhau và bầu khí quyển dày đặc. Nhưng những sự tương đồng chỉ có thế thôi.

Trên sao Kim, 1 ngày dài bằng 117 ngày trên Trái đất và 1 năm có 225 ngày. Hành tinh này xoay quanh trục theo chiều ngược với Trái đất: Mặt trời mọc ở hướng tây và lặn ở hướng đông. Hơn thế nữa, nhiệt độ trên bề mặt sao Kim rất nóng, khoảng 460oC. Bầu khí quyển đậm đặc gấp 92 lần trên Trái đất và phải ở độ cao 50km người ta mới có được áp suất bằng với áp suất trên bề mặt Trái đất. Nghỉ hè trên đó chẳng thú vị gì!

Chính khí quyển sao Kim là nguyên nhân của sự khác biệt. Có cấu tạo phần lớn là khí carbonic với các đám mây acid sulfuric và những cơn gió có thể đạt đến vận tốc 100m/giây, sao Kim là ví dụ cho một sự biến động mạnh mẽ của hiệu ứng nhà kính. Và chính các hiện tượng khí quyển đó là trọng tâm các đo đạc của Akatsuki.

Tàu thăm dò Venus Express của châu Âu đã khởi đầu công việc theo chiều hướng đó bằng cách nghiên cứu cơn lốc xoáy khổng lồ bên trên cực nam của sao Kim. Nhưng tàu Venus Express, có sứ mệnh 8 năm và đã kết thúc vào năm 2015, không chỉ tập trung vào các hiện tượng khí hậu: nó cũng phân tích thành phần khí quyển cũng như các hiện tượng trên bề mặt như núi lửa hay cấu tạo của đất. 

Akatsuki được giới thiệu như là “hỗ trợ” cho Venus Express. Tàu thăm dò của Nhật với chi phí 24,4 tỉ yen (tương đương 181 triệu euro) đã được chỉ định để trở thành “bà khí tượng” của sao Kim khi nghiên cứu về gió và hành vi của khí quyển hành tinh. “Akatsuki là tàu thăm dò liên hành tinh đầu tiên xứng đáng được gọi là vệ tinh khí tượng” - nhà khoa học Takeshi Imamura của dự án cho biết. Akatsuki sẽ lập bản đồ các đám mây và mang lại những yếu tố giúp tạo mô hình 3D tốt hơn về các hiện tượng khí tượng trên hành tinh. Nó cũng cố gắng tìm sự hiện diện của những tia chớp trên mây, điều mà cho đến nay người ta vẫn chưa xác nhận.

Việc nghiên cứu khí quyển sao Kim để biết rõ hơn về các hiện tượng trên Trái đất. “Tại sao những gì xảy ra trên sao Kim hiện nay lại khác với trên Trái đất? Một khi có thể giải thích được cấu trúc của sao Kim, chúng tôi có thể thấu hiểu Trái đất rõ hơn. Chẳng hạn chúng tôi có thể khám phá ra lý do vì sao chỉ Trái đất mới có đại dương và vì sao chỉ Trái đất mới có sự sống phong phú. Chúng tôi cũng có thể hiểu được những thay đổi trong khối lượng khí quyển và vận tốc quay ảnh hưởng đến các hiện tượng khí tượng. Chúng tôi cần hiểu sao Kim để hiểu Trái đất hơn” – nhà khoa học Imamura nhận định.

Mê Linh (tổng hợp)

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文