Cảnh giác với những cuộc điện thoại "không nói gì"
Thời gian gần đây, nhiều người dùng phản ánh đã nhận được cuộc gọi từ số lạ nhưng chỉ là nháy máy rồi tắt hoặc khi nghe máy, đầu dây bên kia không nói gì. Theo nhận định của các chuyên gia, cùng với nguy cơ bị tính phí viễn thông cao, những cuộc gọi "mồi" này có thể còn hướng tới việc thu thập dữ liệu người dùng để "mở đường" cho các hình thức lừa đảo tinh vi hơn.
Để phòng tránh rủi ro, khi nhận được các cuộc gọi này, người dân không nên nghe máy, không nên gọi lại.
Chị Nguyễn Mỹ Phương ở Hà Đông (Hà Nội) cho biết, gần đây chị thường nhận được các cuộc điện thoại nhưng không nghe phía người gọi nói gì. Chờ khoảng mấy giây nếu không thấy phản hồi, chị mới tắt máy. Theo chị Phương, dù biết rằng tình trạng lừa đảo qua điện thoại hiện nay rất phức tạp nhưng do thói quen mua hàng qua mạng nên hàng ngày chị vẫn phải nghe điện thoại từ các số máy lạ vì sợ bỏ lỡ cuộc gọi của shipper.
Anh Trần Văn Đạt ở quận Hoàng Mai (Hà Nội) cũng chia sẻ rằng, do tính chất công việc làm dịch vụ nên khi có bất cứ cuộc gọi nhỡ nào, anh cũng đều phải gọi lại để kiểm tra xem khách hàng có nhu cầu gì, có cần hỗ trợ gì không? Tuy nhiên, sau vài lần gọi lại thấy tài khoản điện thoại rất nhanh hết tiền nên gần đây anh cũng phải tập thói quen hạn chế gọi lại khi thấy có cuộc gọi nhỡ hoặc nhanh chóng tắt máy khi người gọi không nói gì.
Theo nhận định của các chuyên gia thuộc Trung tâm giám sát an toàn không gian mạng quốc gia, nguyên nhân của những cuộc gọi "không nói gì" có thể do lỗi kỹ thuật hoặc kẻ gian cố tình thực hiện cuộc gọi "mồi" nhằm khơi gợi sự tò mò khiến khách hàng gọi lại. Khi đó, khách hàng có thể bị tính phí viễn thông cao bất thường dù không nhận được thông tin gì từ đầu dây bên kia.
Chiêu trò này từng phổ biến ở Mỹ và các nước châu Âu từ thập kỷ trước, đang quay lại và xuất hiện tại Việt Nam. Những kẻ lừa đảo sẽ sử dụng một thiết bị để tự động thực hiện các cuộc gọi đến hàng triệu số điện thoại di động ngẫu nhiên trên toàn cầu.
Với xu hướng giao tiếp qua điện thoại ngày càng phổ biến, đặc biệt người mua hàng online thường không muốn bỏ lỡ số lạ gọi đến, người nhận cuộc gọi có thể trở thành nạn nhân mà không biết. Những cuộc gọi này không chỉ gây phiền khiến người dùng hoang mang mà còn khiến họ có nguy cơ mất tiền trong tài khoản điện thoại.
Ngoài ra, kẻ gian sử dụng các đầu số giả mạo khiến người dùng hiểu lầm là cuộc gọi trong nước thông thường với mức phí thấp nhưng thực tế lại là cuộc gọi đến các đầu số tính phí từ vài nghìn đến hàng chục nghìn đồng. Hầu hết số điện thoại đều rất khó nhận diện vì hao hao như mã vùng điện thoại tại một số nơi ở Việt Nam.
Ông Đỗ Văn Thịnh, Giám đốc Trung tâm Điều hành An ninh mạng CMC, Tập đoàn Công nghệ CMC cũng cho rằng: Mục tiêu chính của những cuộc gọi này là xác thực dữ liệu (data) mà các đối tượng lừa đảo thu thập được, từ đó phân loại người dùng và phục vụ các kịch bản lừa đảo sau này. Kẻ xấu có thể sử dụng phương pháp này nhằm để xác minh số điện thoại đang hoạt động hay không, từ đó bổ sung vào danh sách dữ liệu có giá trị để bán hoặc khai thác sử dụng.
Cũng theo ông Thịnh, các cuộc gọi này không thể trực tiếp đánh cắp thông tin cá nhân hay tài chính, nhưng chúng có thể mở đường cho những hình thức lừa đảo tinh vi hơn như bán dữ liệu số điện thoại hoạt động cho các bên thứ ba, phục vụ quảng cáo hoặc các cuộc gọi làm phiền khác; dựng kịch bản lừa đảo phù hợp dựa trên nhóm đối tượng tiềm năng. Ngoài ra, các đối tượng cũng có thể dụ người dùng gọi lại vào số điện thoại tính cước phí cao, đặc biệt với những số quốc tế; lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo (AI) để giả giọng nói. Nếu người dùng tiếp tục trả lời, kẻ gian có thể thu thập giọng nói để phục vụ mục đích giả danh trong các cuộc gọi lừa đảo.
Các chuyên gia của Cục Viễn thông, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng lưu ý, cuộc gọi, tin nhắn từ quốc tế về sẽ hiển thị dấu cộng (+) hoặc 00 ở đầu và hai số tiếp theo không phải là 84 (mã nước Việt Nam). Riêng đối với các cuộc gọi nháy máy từ số quốc tế, người dùng không nên gọi lại, chỉ nên gọi lại khi biết chắc chắn đó là số điện thoại của người thân ở nước ngoài. Người dùng cần cảnh giác ở mức tối đa đối với cuộc gọi đến từ số điện thoại lạ, đặc biệt là các số quốc tế không rõ nguồn gốc.
Lý do là kẻ lừa đảo có thể sử dụng số điện thoại quốc tế tính cước cao từ những nước có mức phí viễn thông đắt đỏ hoặc các số dịch vụ tính phí đặc biệt. Khi người dùng gọi lại, cuộc gọi sẽ bị chuyển qua các tuyến viễn thông quốc tế dẫn đến phí kết nối cao ngay từ giây đầu tiên. Do đó, người dùng tuyệt đối không gọi lại số lạ hoặc số liên tục nháy máy 1-2 giây để tránh nguy cơ bị trừ tiền trong tài khoản. Trong trường hợp người dùng không có nhu cầu thì liên hệ nhà mạng để khóa các cuộc gọi, nhận quốc tế.