Vi phạm trong phòng, chống COVID-19 sẽ được xác định tội danh như thế nào?

15:37 05/04/2020
Trong khi cả nước đang chung sức, đồng lòng cho công tác phòng chống dịch COVID-19, thì đâu đó vẫn còn một số cá nhân không thực hiện, hoặc thực hiện không nghiêm chỉnh. Thậm chí còn có trường hợp lợi dụng tình hình dịch bệnh để có những hành vi chống đối, thu lợi bất chính,...

Để góp phần ngăn chặn sự gia tăng phức tạp của dịch bệnh COVID-19, cần thiết phải có hướng dẫn áp dụng pháp luật và xét xử đối với một số hành vi vi phạm pháp luật phổ biến có đủ yếu tố cấu thành tội phạm trong phòng, chống dịch bệnh. Trước tình hình đó TAND tối cao đã ban hành Công văn 45/TANDTC-PC về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Theo đó, Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao đã hướng dẫn việc xác định các tội danh liên quan đến phòng, chống COVID-19 theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015 như sau:

- Đối với người được thông báo mắc bệnh, nghi ngờ mắc bệnh hoặc từ vùng dịch trở về đã được cơ quan có thẩm quyền thông báo cách ly nhưng thực hiện một trong các hành vi như: Trốn khỏi nơi cách ly. Không tuân thủ quy định về cách ly, từ chối việc áp dụng cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây truyền dịch bệnh cho người khác thì bị coi là " hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 204 Bộ luật hình sự 2015.

- Đối với người chưa bị xác định mắc bệnh nhưng sống trong khu vực đã có quyết định cách ly, phong tỏa thực hiện hành vi như: Trốn khỏi khu vực bị cách ly, phong tỏa. Không tuân thủ quy định cách ly. Từ chối, trốn tránh việc áp dụng bệnh pháp cách ly, cưỡng chế cách ly. Không khai báo y tế, khai báo không đầy đủ hoặc khai báo gian dối gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định về an toàn ở nơi đông người theo tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Chủ cơ sở, người quản lý cơ sở kinh doanh thực hiện hoạt động kinh doanh khi đã có quyết định tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh để phòng chống dịch của cơ quan có thẩm quyền, gây thiệt hại từ 100 triệu đồng trở lên do phát sinh chi phí phòng, chống dịch bệnh thì bị xử lý về tội vi phạm quy định tại Điều 295 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa lên mạng máy tính, mạng viễn thông thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc về tình hình dịch bệnh, gây dư luận xuất thì bị xử lý về tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đưa thông tin trái phép, thông tin cá nhân, bí mật đời tư xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của nhân viên y tế, người tham gia phòng chống dịch, người mắc bệnh thì bị xử lý về tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật hình sự 2015.

- Người lợi dụng dịch bệnh đưa ra thông tin không đúng sự thật về công dụng của thuốc, vật tư y tế phòng, chống dịch nhằm chiếm đoạt tài sản của người khác thì bị xử lý về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi đã, đang hoặc nhằm đưa trái phép thuốc, vật tư y tế dùng vào việc phòng chống dịch ra khỏi biên giới nhằm thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội buôn lậu theo Điều 188 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi lợi dụng sự khan hiếm hoặc tạo sự khan hiếm giả tạo trong tình hình dịch để mua vét hàng hóa đã được cơ quan nhà nước công bố là mặt hàng bình ổn giá hoặc hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thì bị xử lý về tội đầu cơ theo Điều 196 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn cản trở người thi hành công vụ trong phòng chống dịch thì bị xử lý về tội chống người thi hành công vụ theo Điều 330 Bộ luật hình sự 2015.

- Người có trách nhiệm trong phòng chống dịch nhưng không triển khai hoặc triển khai không kịp thời, không đầy đủ các biện pháp phòng chống dịch theo quy định gây hậu quả nghiêm trọng thì bị xử lý về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trong theo Điều 360 Bộ luật hình sự 2015.

Người phụ nữ trốn đo thân nhiệt, giật khẩu trang và tát Công an ở Hải Phòng đã bị khởi tố về hành vi Chống người thi hành công vụ.

Bên cạnh đó, Công văn còn hướng dẫn về việc áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp và việc tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến các tội danh trên.

Hướng dẫn về áp dụng hình phạt, biện pháp tư pháp

- Áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với trường hợp phạm tội gây hậu quả nghiêm trọng (như làm lây lan dịch bệnh cho từ 02 người trở lên, làm chết người...).

- Áp dụng hình phạt chính là hình phạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù nhưng cho hưởng án treo theo đúng quy định của pháp luật đối với trường hợp phạm tội chưa gây ra hậu quả hoặc gây hậu quả ít nghiêm trọng (như chưa làm lây lan dịch bệnh).

- Ngoài việc áp dụng hình phạt chính, Tòa án xem xét áp dụng hình phạt bổ sung và biện pháp tư pháp theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Hướng dẫn tổ chức xét xử đối với vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19

- Chủ động phối hợp với Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát cùng cấp để áp dụng thủ tục rút gọn đối với vụ án có đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 456 của Bộ luật Tố tụng hình sự; đối với vụ án không đủ điều kiện áp dụng thủ tục rút gọn thì đưa ra xét xử trong thời hạn không quá ½ thời hạn theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự;

- Trong thời gian có dịch bệnh COVID-19, phải đưa các vụ án liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19 ra xét xử nhưng bảo đảm quy định về phòng, chống dịch (như: phòng xử án bố trí tối đa không quá 10 người; trường hợp phải triệu tập người tham gia phiên tòa vượt quá số lượng này thì phải bố trí cho họ ngồi ở phòng khác và sử dụng các thiết bị điện tử (micro, loa, ti vi, camera...) để họ tham gia phiên tòa hoặc xét xử lần lượt từng bị cáo, người tham gia tố tụng; bố trí khoảng cách giữa những người tham gia phiên tòa tối thiểu là 02 mét...).

- Chỉ cho người được Tòa án triệu tập vào phòng xử án để tham dự phiên tòa;

- Trong quá trình xét xử cần có phương án tuyên truyền phù hợp (như đưa thông tin, hình ảnh, bài viết, phóng sự... về việc xét xử vụ án trên các phương tiện thông tin đại chúng) để bảo đảm công tác giáo dục, phòng ngừa chung.

V.Cường

Chào mừng thành công Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời kỷ niệm 76 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Trung Quốc, tối 7/2, tại Nhà hát Hồ Gươm đã diễn ra chương trình nghệ thuật “Hoà nhạc mừng xuân 2026 Việt Nam – Trung Quốc: Láng giềng hữu nghị”.

Ngày 7/2, tại Hà Nội, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã tổ chức "Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng". Báo CAND trân trọng giới thiệu toàn văn chuyên đề "Nhận thức, tư duy mới về an ninh trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng" do Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công an trình bày tại hội nghị. 

Trong không khí rộn ràng của những ngày chuẩn bị đón xuân mới, chương trình Xuân Quê hương 2026 đã chứng kiến một cuộc gặp gỡ đặc biệt, giàu ý nghĩa giữa hai gương mặt tiêu biểu của trí tuệ và khát vọng Việt Nam: Trung tướng Phạm Tuân, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân – người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ, và chị Amanda Nguyễn, nữ phi hành gia người Mỹ gốc Việt.

Giữa nhịp xuân đang về, trên những bốt gác thầm lặng, cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát cơ động vẫn bền bỉ làm nhiệm vụ, giữ trọn bình yên cho đất nước, để mỗi gia đình yên tâm sum họp, đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ trong an lành, trọn vẹn.

Cụ thể hóa phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất - Trung thành nhất - Gần dân nhất”, trong những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng Công an cấp xã trên địa bàn TP Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi đã tổ chức nhiều hoạt động mang ý nghĩa thiết thực, thể hiện tính nhân văn sâu sắc hướng đến gia đình chính sách, hộ nghèo, qua đó giúp bà con có cái Tết đủ đầy, ấm áp hơn.

Tại hội nghị về đảm bảo TTATGT trên địa bàn vào ngày 29/1 vừa qua, Công an TP Hồ Chí Minh đã đề nghị tăng cường kiểm tra, chấn chỉnh hoạt động kinh doanh vận tải; tiếp tục duy trì, nâng cao hiệu quả hoạt động của các đoàn kiểm tra liên ngành đối với doanh nghiệp kinh doanh vận tải. Trong đó tập trung kiểm tra điều kiện kinh doanh, hồ sơ pháp lý, công tác quản lý ATGT nội bộ của doanh nghiệp vận tải.

Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Tuyên Quang vừa khởi tố 9 đối tượng trú tại Hà Nội và Hưng Yên về hành vi làm, mua bán căn cước công dân, giấy phép lái xe, passport, thẻ an sinh xã hội của Việt Nam và nhiều nước trên thế giới; giả mạo Facebook nhằm chiếm đoạt tài khoản của nhiều người sử dụng trong và ngoài nước.

Trưa 6/2, Phòng Cảnh sát kinh tế (CSKT) Công an TP Cần Thơ cho biết vừa triệt phá nhóm đối tượng có hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng là phân bón, do Nguyễn Văn Thiệt (ngụ phường Đông Thành, tỉnh Vĩnh Long), cầm đầu. 

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文