Cá nhân mua bán vàng không có hóa đơn có bị tịch thu không?
Hỏi: Gần đây tôi thấy có lan truyền thông tin khi mua bán vàng phải có hóa đơn, nếu cá nhân mua vàng không có chứng từ hóa đơn thì khi bán vàng sẽ bị tịch thu. Xin tòa soạn cho biết như vậy có đúng không? (Nguyễn Thị Hạnh, phường Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh)
Trả lời:
Luật sư Nguyễn Thị Hảo – Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội cho biết: Ngày 25/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 340/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực kể từ ngày 9/2/2026. Nghị định này thay thế Nghị định 88/2019/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 143/2021/NĐ-CP.
Theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP thì tịch thu vàng là một trong các hình thức xử phạt bổ sung. Tuy nhiên, tịch thu vàng chỉ áp dụng trong một số trường hợp nhất định. Tại khoản 9 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt bổ sung như sau: Tịch thu số vàng đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 8 Điều này.
Các hành vi vi phạm bị áp dụng biện pháp xử phạt bổ sung tịch thu vàng quy định tại khoản 8 Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP bao gồm:
- Sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng nhưng không có giấy phép sản xuất, kinh doanh mua, bán vàng miếng;
- Thực hiện xuất khẩu hoặc nhập khẩu vàng nguyên liệu, vàng miếng không có giấy phép do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật;
- Hoạt động kinh doanh vàng khác khi chưa được cấp có thẩm quyền cấp giấy phép theo quy định của pháp luật.
Như vậy, việc dư luận đang lan truyền thông tin cho rằng việc cá nhân sử dụng (đeo, cất giữ, mang theo) hoặc giao dịch vàng phải có hóa đơn chứng từ, nếu không sẽ bị tịch thu là thông tin không chính xác.
Pháp luật hiện nay không cấm và cũng không quy định xử phạt hay tịch thu vàng đối với cá nhân mua bán vàng phục vụ nhu cầu tích trữ, không nhằm mục đích kinh doanh bởi quyền sở hữu vàng hợp pháp của cá nhân được nhà nước công nhận và bảo vệ. Khi giao dịch, mua bán vàng cá nhân cũng không cần phải xuất trình các giấy tờ chứng minh quyền sở hữu vàng. Việc có các giấy tờ này chỉ có ý nghĩa dễ dàng chứng minh nguồn gốc sở hữu vàng hợp pháp, tránh các rủi ro pháp lý.
Tuy nhiên, khi giao dịch vàng, cá nhân cần lưu ý hoạt động mua, bán vàng miếng của các tổ chức, cá nhân chỉ được thực hiện tại các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép kinh doanh mua, bán vàng miếng (Điều 10 Nghị định 24/2012/NĐ-CP). Cá nhân không được sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán hoặc giao dịch với tổ chức tín dụng hoặc doanh nghiệp không có giấy phép kinh doanh, mua bán vàng miếng. Nếu vi phạm sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần.
Trước khi thực hiện các giao dịch vàng, công dân nên tìm hiểu kỹ các quy định của pháp luật liên quan để tránh các rủi ro pháp lý cũng như bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình trong việc giao dịch mặt hàng đặc biệt này.