Đất đã có quyết định thu hồi có được cấp sổ đỏ không?
Hỏi: Thửa đất gia đình tôi đang sử dụng được hình thành từ những năm 1980 và chưa được cấp sổ đỏ. Năm 2010, thửa đất trên nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhưng đến nay quyết định thu hồi đất vẫn chưa được thực hiện, gia đình tôi vẫn đang quản lý, sử dụng ổn định. Vậy gia đình tôi muốn xin cấp sổ lần đầu thì có đủ điều kiện để được cấp không? (Lê Văn Hà, phường Thanh Vinh, tỉnh Nghệ An)
Trả lời: Luật sư Nguyễn Xuân Nghĩa – Công ty Luật TNHH CENFIP Law cho biết: Để xác định gia đình bạn có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu đối với thửa đất nêu trên hay không, cần phải xem xét và đối chiếu hồ sơ, quá trình quản lý, sử dụng đất của gia đình bạn với các quy định pháp luật đất đai, đặc biệt là các quy định tại Điều 137, Điều 138, Điều 139 và Điều 140 Luật Đất đai năm 2024.
Trường hợp của gia đình bạn, thửa đất đã nằm trong quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền từ năm 2010. Tuy nhiên, quyết định thu hồi đất này cho đến nay vẫn chưa được thực hiện và thửa đất vẫn do gia đình bạn trực tiếp quản lý, sử dụng ổn định trong thời gian dài. Như vậy, việc xem xét khả năng được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cần căn cứ điểm đ khoản 1 Điều 151 Luật Đất đai năm 2024 quy định các trường hợp không cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất: “…đ) Đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp đã quá 03 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện”.
Từ quy định trên có thể hiểu rằng, về nguyên tắc đối với thửa đất đã có quyết định thu hồi đất thì người đang sử dụng đất sẽ không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, nếu quá 3 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà không thực hiện việc thu hồi đất trên thực tế thì đất đó không thuộc trường hợp không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Do đó, trường hợp của gia đình bạn, mặc dù thửa đất đã có quyết định thu hồi đất từ năm 2010 nhưng đến nay cơ quan nhà nước có thẩm quyền vẫn chưa triển khai thực hiện việc thu hồi, đồng thời gia đình bạn vẫn đang quản lý, sử dụng đất ổn định thì theo quy định không thuộc trường hợp bị từ chối cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo Điều 151 Luật Đất đai năm 2024.
Quy định này là một điểm mới quan trọng của Luật Đất đai năm 2024, nhằm tháo gỡ những vướng mắc tồn tại trong thực tiễn quản lý đất đai, đặc biệt là đối với các trường hợp dự án treo hoặc quyết định thu hồi đất đã được ban hành nhưng không được triển khai trong thời gian dài. Với những trường hợp như vậy, pháp luật vẫn cho phép Nhà nước xem xét ghi nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất của người dân, qua đó bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người đang sử dụng đất ổn định trên thực tế.