Ghi âm cho vay tiền có được coi là chứng cứ trong tố tụng dân sự?
Hỏi: Tôi cho em họ vay tiền, do tin tưởng nên chúng tôi không viết giấy vay nợ. Trong lúc gặp trao đổi việc cho vay tiền, tôi có ghi âm cuộc nói chuyện về số tiền vay, thời hạn vay. Sau đó, tôi chuyển khoản tiền cho em họ ghi rõ cho vay tiền. Đến hạn trả nợ em họ tôi nói rằng không vay tôi và không có giấy tờ vay tiền làm chứng.
Xin hỏi bản ghi âm việc cho vay tiền có được coi là chứng cứ để chứng minh giao dịch vay nợ giữa các bên hay không? (Phạm Văn Tuấn, tỉnh Phú Thọ).
Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo - Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh cho biết: Theo quy định tại Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 thì giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.
Tại Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định”. Như vậy, pháp luật không quy định hợp đồng vay tài sản bắt buộc phải được lập thành văn bản.
Trường hợp của bạn, các bên đã gặp gỡ, thỏa thuận về nội dung vay tiền, bạn đã chuyển khoản tiền vay cho em họ. Căn cứ khoản 3 Điều 400 Bộ luật Dân sự 2015 quy định thời điểm giao kết hợp đồng bằng lời nói là thời điểm các bên đã thỏa thuận về nội dung của hợp đồng. Như vậy, hợp đồng vay tiền giữa các bên đã được giao kết và có hiệu lực theo quy định tại Điều 401 Bộ luật Dân sự 2015. Do đó, em họ bạn phải thực hiện nghĩa vụ trả tiền vay cho bạn khi đến hạn theo thỏa thuận của các bên.
Nếu em họ bạn lấy lý do không có giấy vay tiền nên không trả nợ, bạn có quyền khởi kiện tới Tòa án nhân dân có thẩm quyền để đòi lại tài sản theo quy định tại Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015. Để có căn cứ cho yêu cầu khởi kiện, bạn cần có chứng cứ chứng minh giao dịch vay tiền giữa các bên.
Chứng cứ được thu thập từ các nguồn theo quy định tại Điều 94 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 gồm: “1. Tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, dữ liệu điện tử; 2. Vật chứng; 3. Lời khai của đương sự; 4. Lời khai của người làm chứng; 5. Kết luận giám định; 6. Biên bản ghi kết quả thẩm định tại chỗ; 7. Kết quả định giá tài sản, thẩm định giá tài sản; 8. Văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lý do người có chức năng lập; 9. Văn bản công chứng, chứng thực; 10. Các nguồn khác mà pháp luật có quy định”.
Trong vụ việc này, bạn có ghi âm việc thỏa thuận cho vay tiền với em họ và đã chuyển khoản tiền vay nên đoạn ghi âm của bạn có thể được coi là chứng cứ theo quy định của pháp luật. Bạn nên lập vi bằng đoạn ghi âm này và thực hiện sao kê tài khoản ngân hàng nộp kèm với đơn khởi kiện để kiện đòi lại khoản tiền đã cho em họ vay.