Khấu trừ lương để cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính
Hỏi: Khi bị xử phạt vi phạm hành chính, người bị xử phạt phải thực hiện quyết định của cơ quan có thẩm quyền trong thời hạn yêu cầu. Xin hỏi, theo quy định từ ngày 1/1/2026, những ai bị cưỡng chế khấu trừ tiền lương để thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính? (Đỗ Văn Tú, phường Hà Đông, Hà Nội).
Trả lời: Luật sư Nguyễn Thị Hảo - Trưởng Văn phòng Luật sư Hảo Anh cho biết: Theo quy định tại Điều 73 Luật Xử lý vi phạm hành chính, người bị xử phạt vi phạm hành chính phải chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày nhận quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc trong thời hạn ghi trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính. Nếu quá thời hạn nêu trên, người bị xử phạt vi phạm hành chính không tự nguyện chấp hành thì bị cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định tại Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính.
Đối với hình thức xử phạt vi phạm hành chính là phạt tiền, một trong những biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt là “khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, khấu trừ tiền từ tài khoản của cá nhân, tổ chức vi phạm”. Từ ngày 1/1/2026, theo Nghị định 296/2025/NĐ-CP mở rộng phạm vi đối tượng bị khấu trừ lương. Căn cứ Điều 10 Nghị định 296/2025/NĐ-CP ngày 16/11/2025 quy định về cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính thì đối tượng bị áp dụng biện pháp khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập, bao gồm:
- Cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế là cán bộ, công chức, viên chức, người thuộc lực lượng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, người làm việc trong tổ chức Cơ yếu; cá nhân đang làm việc được hưởng tiền lương hoặc thu nhập tại một cơ quan, đơn vị, tổ chức hoặc có thu nhập theo mùa vụ ngắn hạn do hộ gia đình, hộ kinh doanh, người sử dụng lao động thuê.
- Cá nhân bị áp dụng biện pháp cưỡng chế đang được hưởng chế độ hưu trí theo quy định của pháp luật bảo hiểm xã hội.
Khi bị áp dụng biện pháp cưỡng chế này thì người vi phạm, cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động đang quản lý lương phải cung cấp thông tin về tiền lương, phần thu nhập, mức lương hưu hằng tháng của người vi phạm. Theo quy định tại Điều 13 Nghị định 296/2025/NĐ-CP việc khấu trừ một phần tiền lương, thu nhập có thể được thực hiện nhiều lần cho đến khi thu đủ tiền phạt. Tỷ lệ khấu trừ như sau:
- Đối với tiền lương, lương hưu tỷ lệ khấu trừ mỗi lần không quá 30% tổng số tiền lương, lương hưu thực trả hằng tháng được hưởng sau khi trích nộp các khoản bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và phải đảm bảo điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người đó và người được nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
- Đối với những khoản thu nhập khác, tỷ lệ khấu trừ mỗi lần không quá 50% tổng số thu nhập hằng tháng, nhưng phải đảm bảo điều kiện sinh hoạt tối thiểu của người đó và người được nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật.
Như vậy, từ ngày 1/1/2026, nếu cá nhân bị xử phạt vi phạm hành chính là phạt tiền mà không tự nguyện chấp hành trong thời hạn quy định thì bị cưỡng chế khấu trừ một phần lương hoặc một phần thu nhập. Ngoài hình thức cưỡng chế nêu trên, người vi phạm có thể bị cưỡng chế khấu trừ tiền từ tài khoản hoặc kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền phạt để bán đấu giá theo quy định tại Điều 86 Luật Xử lý vi phạm hành chính, Mục 2, Mục 3 Chương II Nghị định 296/2025/NĐ-CP.