Giảm thiểu tai nạn giao thông do sử dụng rượu bia nhìn từ một cuộc tọa đàm

• Giao lưu trực tuyến: Vấn nạn sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông – Hậu quả và xử lý1

Qua phần giải đáp của mình, các vị khách mời đã góp phần vẽ nên bức tranh tổng quát về tình hình TNGT liên quan đến tài xế sử dụng rượu bia, đồng thời “hiến kế” để giúp giảm thiểu thực trạng trên.

Ðại tá Ðỗ Thanh Bình Phó Cục trưởng Cục CSGT – Bộ Công an: “Thẩm quyền phải đủ mạnh để bảo vệ người dân và cưỡng chế người vi phạm”

Theo số liệu của Bộ Công an, trực tiếp là của Cục CSGT, TNGT liên quan đến người điều khiển phương tiện sử dụng rượu bia trái phép còn diễn biến phức tạp. Có nhiều nguyên nhân, nhưng xét trên góc độ của CSGT thì đầu tiên là vấn đề ý thức. Dù người tham gia giao thông nhận biết việc sử dụng rượu bia là nguy hiểm khi tham gia giao thông, sẽ gây nguy hiểm cho xã hội nhưng hành động cụ thể để chấp hành thì chưa tốt… Vấn đề này cần sự chung tay của xã hội để giảm thiểu sự mất mát về sức khoẻ, tính mạng cũng như tài sản của nhân dân.

Từ đầu năm 2019 đến nay, lãnh đạo Bộ Công an đã chỉ đạo lực lượng CSGT thực hiện nhiều chuyên đề xử phạt lái xe sử dụng rượu bia, đến nay đã xử lý 55.000 tài xế vi phạm (chiếm 70% so với năm 2018). Quá trình xử lý, chúng tôi cũng gặp những khó khăn về quy định của pháp luật. Ngoài chế tài, quyền lực giao CSGT phải bảo vệ người dân thì chế tài để cưỡng chế người vi phạm là rất yếu.

Vừa qua, một cán bộ CSGT ở Ðội CSGT số 14, Phòng CSGT Công an TP Hà Nội trong quá trình xử lý người vi phạm nồng độ cồn thì đã bị người đàn ông đi cùng lăng mạ, đạp đổ xe máy và đánh để giải cứu cho bạn nhậu. Ðiều đó cho thấy, mặc dù rất quyết liệt nhưng để xử lý một trường hợp vi phạm nồng độ cồn là không dễ dàng, có khi mất tới 30 phút, thậm chí là cả tiếng đồng hồ nếu họ còn có hành vi chống đối.

Lãnh đạo Cục CSGT đang báo cáo lãnh đạo Bộ Công an đề xuất sửa Luật Giao thông đường bộ, đồng thời ban hành luật về trật tự an toàn giao thông, trong đó thể hiện thẩm quyền của các cơ quan chức năng. Ðây là yếu tố quan trọng để bảo vệ người dân nhưng đồng thời cũng nhằm kiểm soát, cưỡng chế người vi phạm.

Ông Khuất Việt Hùng, Phó Chủ tịch Thường trực ủy ban An toàn giao thông quốc gia: “Nên tham khảo hình phạt “3 bên” ở Nhật Bản”

Các quốc gia có văn hoá Á Ðông như Nhật Bản, Trung Quốc thì chế tài xử phạt tài xế sử dụng rượu bia lái xe rất mạnh, rất nghiêm và rất rõ ràng, cụ thể để những người thực thi pháp luật có đủ thẩm quyền phát hiện, ngăn chặn, xử phạt; khi cần thiết thì cưỡng chế, trừng phạt những đối tượng cố tình vi phạm. Tôi hay lấy ví dụ ở Nhật Bản, nếu người vi phạm bỏ chạy, chống người thi hành công vụ thì người ta đủ thẩm quyền cưỡng chế ngay. 

Tôi rất thích hình thức phạt 3 bên như ở Nhật Bản. Phạt người vi phạm nồng độ cồn (phạt tiền hoặc phạt tù); phạt người cung cấp cồn cho người vi phạm và phạt người ngồi bên cạnh trên ô-tô, việc xử phạt là tương đương. Ví dụ, chồng uống rượu mà vợ vẫn cứ ngồi cạnh thì vợ cũng bị xử phạt. Nếu chúng ta quy định được như thế thì sẽ giảm được rất nhiều hành vi vi phạm.

Chúng tôi rất mong muốn Luật Phòng chống tác hại của rượu bia sắp tới Quốc hội sẽ bấm nút thông qua sẽ quy định chặt chẽ, nghiêm minh trách nhiệm của người kinh doanh rượu bia. Ví dụ bán rượu bia cho người dưới 18 tuổi bị xử lý như thế nào; thậm chí nếu người dưới 18 tuổi bị ảnh hưởng sức khoẻ bởi rượu bia thì còn bị xử lý hình sự… Riêng xử phạt vi phạm hành chính, chúng ta cũng có thể đưa vào việc xử phạt người ngồi cạnh người uống rượu bia trên phương tiện giao thông. Những quy định cần cụ thể trong luật thì mới giúp kéo giảm tác hại của rượu bia nói chung, trong đó có tác hại của rượu bia dẫn đến TNGT…

Ðồng thời, đề nghị cơ quan truyền thông tăng cường tuyên truyền tác hại của rượu bia và nỗi đau do lạm dụng rượu bia. Ðặc biệt, các cơ quan truyền thông cần tuyên truyền, nhấn mạnh tính nhân văn trong việc thực thi nhiệm vụ của lực lượng bảo vệ pháp luật, đặc biệt là lực lượng CSGT. Theo tôi, càng nghiêm thì càng nhân văn, làm sao phát hiện và ngăn chặn càng nhiều hành vi vi phạm về rượu bia thì đấy cũng chính là giúp cho giao thông, cho xã hội trở nên an toàn, thân thiện hơn.

TS Ðỗ Mạnh Hùng, Khoa Phẫu thuật cột sống, Bệnh viện Việt – Ðức “Tiếng khóc của người nhà bệnh nhân ám ảnh chúng tôi”

Năm 2018, Bệnh viện Việt Ðức tiếp nhận hơn 16.000 trường hợp tử vong, qua thống kê có tới 617 trường hợp liên quan rượu bia. Ðây là những con số mang lát cắt ngang, trong đó số thương vong không hề nhỏ. Bệnh nhân đến bệnh viện với nhiều tổn thương khác nhau, trong đó nhiều nhất là chấn thương sọ não, chảy máu, tụ máu ngoài màng cứng, hôn mê. Tiếp đến là những tổn thương về tạng trong cơ thể, như chấn thương gan, chấn thương lách, gãy chi; chấn thương cột sống cổ, thắt lưng…

Cái làm chúng tôi day dứt nhất là tiếng khóc của người nhà bệnh nhân. Có những trường hợp ngành y cũng phải bó tay, không thể cứu chữa được, từ đó để lại trong chúng tôi sự dằn vặt, ám ảnh. Chỉ vì những niềm vui nhất thời, vô thức của mình mà không kiểm soát được hành động, họ đã sang trạng thái khác, để lại nỗi đau đớn khôn nguôi cho người thân.

Về giải pháp, theo tôi, thứ nhất nên chăng xem xét việc quảng cáo rượu bia trên các phương tiện thông tin đại chúng hay ở trên các sản phẩm rượu bia. Thứ hai, có thể xem xét việc tăng thuế các sản phẩm về rượu bia, góp phần giảm thiểu việc sử dụng đồ uống có cồn, giảm thiểu nguy cơ gây TNGT. Thứ ba, cần quản lý chặt chẽ việc sản xuất bia rượu, đặc biệt là các sản phẩm rượu bia thủ công để tránh những sản phẩm này có nồng độ cồn quá cao, gây ngộ độc. Cuối cùng, Bộ Giao thông Vận tải cần có những phương án đề xuất khuyến khích người dân sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, giảm thiểu nguy cơ tai nạn.