Nhức nhối tình trạng ùn tắc mà không xả trạm thu phí

• Phải xả trạm thu phí khi ùn tắc kéo dài dịp nghỉ lễ 30/4
• Chủ động xả trạm thu phí tránh ùn tắc dịp lễ 30-4 và 1-5

Kẹt xe hàng cây số, trạm thu phí vẫn cố thu tiền

Từ chiều 29/4, thậm chí đến sáng 30/4, khi người dân bắt đầu đổ về quê nghỉ lễ 30/4 và 1/5, trên nhiều tuyến quốc lộ và cao tốc xảy ra ùn tắc. Nhiều người phản ánh, dù ùn tắc kéo dài nhiều km trước trạm thu phí, nhưng nhà đầu tư vẫn không xả trạm để giải tỏa. Đỉnh điểm nhất tại khu vực Trạm thu phí Long Phước thuộc  tuyến cao tốc TP Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây, ùn tắc xảy ra từ km3 đến km11+115. 

Sau nhiều lần nhắc nhở, yêu cầu cán bộ quản lý Trạm thu phí Long Phước và lãnh đạo Công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật đường cao tốc Việt Nam (VECE) cho xả trạm để giảm thiểu ùn tắc, đều không nhận được phản hồi, Đội tuần tra kiểm soát giao thông đường bộ cao tốc số 6, Đội 6, Cục Cảnh sát giao thông đã phải lập biên bản xử lý. Tuy nhiên, ngay cả khi lực lượng cảnh sát giao thông lập biên bản, cán bộ có trách nhiệm tại trạm thu phí này vẫn không hợp tác, không ký biên bản và kiên quyết không xả trạm.

Tương tự, tại phía Bắc, không ít người dân phản án tình trạng ùn tắc trước và sau khu vực thu phí của tuyến cao tốc Pháp Vân-Cầu Gĩe. Thế nhưng, lãnh đạo tại các nơi này cho rằng, chưa đến mức phải xả trạm. 

Ông Vũ Ngọc Oánh, Phó Tổng giám đốc Công ty CP BOT Pháp Vân - Cầu Giẽ thừa nhận, những ngày đầu của kỳ nghỉ lễ có tình trạng ùn ứ trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, diễn ra ở trước và sau khu vực trạm BOT. Song vị này lại cho rằng, khu vực trạm thu phí hiện có 6 làn xe nên phương tiện có gia tăng nhưng vẫn lưu thông được. Nguyên nhân ùn ứ không phải do quá trình thu phí và không xuất hiện tại trạm thu phí (Km188), mà do lưu lượng trên toàn tuyến tăng nhanh, tốc độ giải phóng phương tiện trên một số đoạn tuyến bị chậm lại. Vì vậy, phương án xả trạm chưa được triển khai. 

Còn ông Đỗ Văn Thuần, Giám đốc Công ty TNHH MTV quản lý và khai thác đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng thì thông tin, rút kinh nghiệm từ ùn tắc dịp Tết Thanh minh vừa qua, đơn vị đã chuẩn bị nhiều phương án để đảm bảo ATGT như: mở thêm nhiều làn phụ và làn kép để giải tỏa ùn tắc. Tuy nhiên, do lượng phương tiện dán thẻ đi vào làn thu phí không dừng thấp, đơn vị đã linh hoạt cho phương tiện đi vào; đồng thời mở thêm cửa để giải tỏa ùn tắc. 

“Hiện hệ thống thu phí không dừng vẫn còn một số lỗi, như: không đọc được thẻ, khiến cho chủ phương tiện lùi xe. Chúng tôi buộc phải có giải pháp cho đi trả tiền sau, hoặc trả ngay bằng tiền mặt”, ông Thuần cho biết. 

Đề cập đến việc khi có ùn tắc kéo dài có xả trạm hay không, ông Thuần cho hay: "Xả trạm hay không phải do cấp có thẩm quyền là cơ quan quản lý quyết định. Nguyên tắc là chỉ khi tắc cứng, phương tiện không đi được có nguyên nhân là do đơn vị quản lý không thực hiện phương án tổ chức giao thông, xe không đi được nữa mới xả trạm. Nếu xe chỉ dồn cục bộ trong thời gian ngắn thì không phải xả trạm. Khi đã làm hết các giải pháp tổ chức giao thông đã được phê duyệt mà vẫn di chuyển bình thường thì không phải xả trạm".

Người dân có thể trông chờ sự công bằng?

Từ giữa tháng 4, Bộ Giao thông Vận tải đã có Văn bản số 3368/BGTVT-ATGT về việc tăng cường các giải pháp nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông trong dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5 và bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XV, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026. Trong đó, nêu rõ Tổng cục Đường bộ Việt Nam tăng cường kiểm tra, rà soát, chỉ đạo các trạm thu phí đường bộ chủ động xả trạm (mở barie) để giải toả phương tiện khi ùn tắc kéo dài. 

Chánh Văn phòng Ủy ban ATGT Quốc gia Trần Hữu Minh cho biết, Nghị định 100/2019 quy định rõ việc này với nhiều mức xử phạt khác nhau. Đáng chú ý, phạt tiền từ 50-70 triệu đồng nếu đơn vị quản lý không chấp hành yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về việc triển khai các giải pháp để khắc phục ùn tắc giao thông tại khu vực trạm thu phí. Hoặc không thực hiện việc kết nối, chia sẻ dữ liệu từ trạm thu phí cho cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định. 

Cụ thể hơn, việc ùn tắc được tính trong trường hợp để số lượng xe ô tô xếp hàng chờ trước trạm thu phí trên một làn xe chờ dài nhất lớn hơn 200 xe hoặc để chiều dài dòng xe xếp hàng chờ trước trạm thu phí, tính từ cabin thu phí đến xe cuối cùng của hàng xe chờ, lớn hơn 2.000m. Hoặc không thực hiện đúng quy trình quản lý, vận hành theo quy định để thời gian đi qua trạm thu phí của một xe ôtô bất kỳ kể từ lúc dừng xe chờ thu phí đến lúc ra khỏi trạm thu phí lớn hơn 30 phút.

Trước tình hình ùn tắc trong ngày 29 và 30/4, ông Nguyễn Văn Huyện, Tổng cục trưởng Đường bộ Việt Nam cho rằng, chỉ xảy ra ùn ứ kéo dài tại các trạm thu phí. Nguyên nhân là lưu lượng phương tiện năm nay vượt so với năm ngoái khoảng 15%. Đơn cử, tuyến Pháp Vân - Cầu Giẽ vượt 2.000 xe mỗi ngày đêm trên mặt cắt lưu lượng. Tổng cục trưởng Đường bộ Việt Nam nhấn mạnh thêm, nếu chỉ là ùn ứ, phương tiện vẫn di chuyển thì không phải xả trạm. Chỉ khi nào tắc không lưu thông được mới phải xả. Trong các ngày người dân trở lại thành phố tới đây, nếu xảy ra ùn tắc kéo dài quá quy định, Tổng cục sẽ chỉ đạo nhà đầu tư xả trạm.

Thiết nghĩ, quy định thì đã rõ, song trong câu chuyện mất tiền để được sử dụng dịch vụ tốt, cụ thể ở đây người dân phải bỏ một khoản tiền không nhỏ để được lưu thông trên những tuyến cao tốc với mong muốn chuyến đi nhanh hơn, thuận tiện hơn, nhưng lại gặp tình cảnh “chôn chân”, trong khi đơn vị thu phí chỉ chăm chăm thu tiền, khiến chuyến đi mất thêm rất nhiều thời gian, thì ai là người chịu trách nhiệm? Ở đây liệu có tình trạng cơ quan chức năng “lơ” đi sự công bằng giữa người mua dịch vụ và đơn vị cung cấp dịch vụ?!