Bài 4: Những điểm đến nổi tiếng của thế giới không tiếng động cơ

Hội An hút khách du lịch nhờ chuẩn bị tốt nền tảng phát triển xanh

Cư dân phố cổ Hội An (Đà Nẵng) đã quen với “nhịp giờ vàng”, bắt đầu từ khoảng 15h–16h mỗi ngày, khi dòng du khách tham quan đổ về đông nhất. Trong dòng người ấy có du khách phương Tây, khách Hàn Quốc, Ấn Độ, cùng lượng lớn khách nội địa từ Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và nhiều tỉnh thành khác của cả nước…, tất cả hòa vào nhau tạo nên một bức tranh du lịch sôi động.

Điều dễ nhận thấy là Hội An không có tiếng động cơ ồn ào, không khói bụi dày đặc; thay vào đó là những hình ảnh rất đỗi quen thuộc: Xe đạp lướt nhẹ trên phố, rồi len lỏi vào từng con phố nhỏ; xe điện tấp nập đưa đón du khách đến các điểm tham quan và đặc biệt là nhiều đoàn khách lựa chọn đi bộ để cảm nhận trọn vẹn không gian di sản. Chính sự “giảm tải” phương tiện cơ giới truyền thống đã góp phần giữ cho Hội An một nhịp điệu riêng – chậm rãi, thanh bình nhưng vẫn đầy sức sống.

Một chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ xe máy điện trên đường Phan Châu Trinh, phường Hội An chia sẻ, nhờ chuyển sang xe điện từ sớm nên chi phí vận hành được kiểm soát tốt hơn, không bị tác động lớn khi giá nhiên liệu biến động. Chủ cơ sở này còn cho biết, các dòng xe máy điện mà cửa hàng đưa vào khai thác cho thuê hiện rất được du khách ưa chuộng và thường xuyên rơi vào tình trạng… “cháy hàng”. Tôi nhìn vào bảng giá, nếu thuê xe máy điện dạo quanh phố cổ, du khách chỉ mất khoảng 80.000 – 120.000 đồng/ngày, tùy dòng xe và thời điểm. Không khói, không tiếng ồn, phương tiện này đặc biệt phù hợp với không gian di sản và cả những cung đường làng quê yên bình ven đô.

Không chỉ xe máy điện, dịch vụ xe điện 4 bánh phục vụ khách theo đoàn tại Hội An cũng duy trì mức giá ổn định. Các đơn vị vận tải du lịch xanh công khai bảng giá theo quãng đường, dao động từ dưới 2km đến trên 8km, với mức từ 10.000 – 50.000 đồng/khách, tùy hành trình và số điểm tham quan.

“Không tăng giá, không xáo trộn, Hội An giữ được điều quý giá nhất: Sự bình yên. Và chính sự bình yên ấy đang trở thành "đặc sản" níu chân du khách trong bối cảnh du lịch nhiều biến động do tác động từ giá nhiên liệu”, ông Nguyễn Sự (nguyên Bí thư Thành ủy Hội An cũ), nhấn mạnh. Là người có hơn hai thập kỷ gắn bó với Hội An, ông Sự được biết đến với tư duy nhất quán về bảo tồn di sản và phát triển bền vững. Trong thời gian giữ cương vị lãnh đạo, ông là một trong những người tiên phong định hình hướng đi xây dựng Hội An theo mô hình đô thị sinh thái, hạn chế phương tiện cơ giới, hướng tới không gian “không tiếng động cơ”.

Thực tiễn tại Hội An cho thấy, giao thông xanh không chỉ là lựa chọn môi trường mà còn là đòn bẩy giữ ổn định kinh tế du lịch. Việc phát triển xe điện, xe đạp, mở rộng phố đi bộ giúp chi phí vận hành ít biến động, qua đó duy trì mặt bằng giá dịch vụ, nâng cao sức cạnh tranh điểm đến. Ông Trần Tấn Dũng, Chủ tịch UBND phường Hội An Đông, TP Đà Nẵng khẳng định, “lá chắn xanh” của Hội An không đến từ những chủ trương xa vời, mà được hình thành từ sự chủ động của chính quyền và sự đồng thuận của người dân trong từng lựa chọn đi lại hằng ngày.

Còn nhớ, từ cách đây gần 10 năm, chính quyền Hội An đã chủ động triển khai mô hình xe điện trung chuyển, từng bước tổ chức lại giao thông theo hướng thân thiện môi trường, giảm áp lực phương tiện cơ giới. Chính nền tảng giao thông xanh được chuẩn bị từ sớm đã giúp Hội An giữ vững sự ổn định trước những biến động của thị trường năng lượng.

Ông Moonie Bruce Christopher (quốc tịch Australia) chia sẻ, hơn 20 năm sinh sống tại Tổ dân phố An Bằng, phường Hội An Tây, ông không chỉ gắn bó với vẻ đẹp cổ kính của phố Hội mà còn đặc biệt trân trọng không gian “không động cơ” – nét đặc trưng hiếm có của đô thị di sản.

“Điều khiến chúng tôi ấn tượng sâu sắc nhất vẫn là hệ thống giao thông xanh, đặc biệt là xe điện được tổ chức vận hành bài bản, trật tự, nghiêm túc. Trong bối cảnh giá nguyên liệu thế giới biến động, việc Hội An vẫn giữ được nhịp sống yên bình là một lợi thế đặc biệt, góp phần tạo nên sức hút riêng có của điểm đến”, ông Moonie Bruce Christopher bộc bạch.

Theo lãnh đạo UBND phường Hội An Đông, giá xăng dầu đã trở thành một “chỉ số nhạy cảm” buộc toàn xã hội phải thích ứng linh hoạt – từ cá nhân đến doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Thực tế tại Hội An cho thấy, khi giao thông xanh trở thành nền tảng, đô thị không chỉ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu mà còn nâng cao chất lượng sống, bảo vệ môi trường và gia tăng sức hút du lịch. Đó không chỉ là giải pháp ứng phó trước “bão giá”, mà còn là hướng đi bền vững cho tương lai.

Bảo tồn chủ động, Huế hướng đến thành phố di sản xanh

Là một trong những điểm đến nổi tiếng được rất nhiều du khách quốc tế lựa chọn, tìm đến, TP Huế không chỉ là nơi lưu giữ hệ thống di tích cung đình triều Nguyễn – Di sản Văn hóa Thế giới được UNESCO công nhận, mà còn là địa phương duy nhất ở Việt Nam có một không gian văn hóa sống động, nơi kết tinh giữa chiều sâu văn hóa truyền thống và nhịp sống hiện đại. Với 8 di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được UNESCO vinh danh, Huế là đô thị di sản đặc thù của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á.

Đối với phát triển giao thông xanh - xu thế tất yếu của đô thị văn minh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích (BTDT) Cố đô Huế Lê Công Sơn cho rằng, trong dòng chảy hiện đại hóa, di sản không thể đứng ngoài tiến trình phát triển. “Với Huế, câu hỏi đặt ra không chỉ là "bảo tồn để gìn giữ?’ mà là "bảo tồn để phát triển như thế nào?’”, ông Sơn nói. Ông cũng cho biết, trả lời câu hỏi này, Huế đã và đang tiên phong theo đuổi một định hướng đặc thù, đó là phát triển thành phố di sản xanh – thông minh – bền vững.

Sự kiện “Huế – tiên phong phát triển Du lịch di sản xanh và thành phố xe đạp” là bước đi tiên phong định hình cách làm du lịch di sản thế hệ mới - phát triển du lịch di sản xanh – nơi mỗi hoạt động đều mang theo thông điệp gìn giữ văn hóa, bảo vệ môi trường và truyền cảm hứng tới cộng đồng. Mô hình tham quan bằng xe đạp điện công nghệ tại lăng Gia Long và Đại Nội Huế, bước đầu tạo hiệu ứng tích cực, phục vụ tốt cho du khách và góp phần bảo vệ môi trường khu di sản Huế.

Theo lãnh đạo Trung tâm BTDT Cố đô Huế, với định hướng phát triển hệ thống giao thông công cộng theo hướng giao thông xanh, Trung tâm đang tiếp tục xây dựng tuyến du lịch bằng xe đạp – phương tiện không khí thải. Cụ thể đó là thí điểm tuyến xe đạp điện kết nối đến các điểm di tích, tại các tuyến đường chính, tuyến đường đạp xe dọc bờ sông Hương thơ mộng, góp phần xây dựng hình ảnh “thành phố xe đạp” – hướng đi mang tính biểu tượng cho chuyển đổi xanh đô thị.

“Khi du khách tiếp cận các công trình di tích bằng xe đạp điện, đi bộ, trải nghiệm không gian văn hóa chậm rãi, tĩnh lặng – đó không chỉ là một hành trình tham quan, mà là sự kết nối sâu sắc với lịch sử, với thiên nhiên và với một Huế giàu bản sắc văn hóa và đáng sống. Nếu chúng ta biết cách gìn giữ di sản bằng sự tôn trọng và đổi mới có chọn lọc, thì di sản sẽ không chỉ tồn tại – mà sẽ sống và lan tỏa lâu dài”, ông Sơn bày tỏ quan điểm.

Thực tế TP Huế đã từng bước chuyển từ mô hình “bảo tồn bị động” sang “bảo tồn chủ động”, gắn kết với thị trường và đổi mới sáng tạo. Để đa dạng hoá trải nghiệm du lịch xanh, thành phố quy hoạch hệ thống tuyến du lịch bằng thuyền điện kết nối các điểm di tích, cùng mạng lưới dịch vụ trải nghiệm bằng xe đạp điện quanh khu vực Hoàng thành như Ngọ Môn, Thượng Thành, Eo Bầu Nam Xương, Eo Bầu Nam Thắng, cùng các tuyến đường Đoàn Thị Điểm, Lê Huân, Đặng Thái Thân... Với lợi thế sở hữu các di sản văn hóa thế giới cùng nhiều cảnh đẹp, nhiều làng nghề, các sản phẩm đặc sản; việc dùng xe đạp làm phương tiện đi du lịch trải nghiệm là giải pháp lý tưởng cho du khách khi đến Huế. Không những thế, những chiếc xe buýt 2 tầng, xe điện cũng dần xuất hiện ở Cố đô Huế.

Trao đổi với PV Báo CAND, lãnh đạo UBND TP Huế cho biết, thời gian qua, địa phương đã không ngừng nỗ lực khẳng định vai trò là trung tâm văn hóa và du lịch đặc sắc của cả nước, với những thương hiệu đã định hình rõ nét, như: “Huế – điểm đến di sản”; “Thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam”; “Thành phố văn hóa, du lịch ASEAN”; “Thành phố du lịch sạch ASEAN”, “Thành phố xanh quốc gia”…

Đáng chú ý, cùng với chính quyền, người dân Huế đóng vai trò chủ thể trong bảo vệ và phát huy giá trị di sản, đồng thời là lực lượng tiên phong trong thay đổi thói quen sống, tự nguyện sử dụng phương tiện giao thông xanh như xe đạp, xe điện, hạn chế rác thải nhựa, bảo vệ các công trình nhà vườn truyền thống… chính là minh chứng rõ ràng cho tinh thần trách nhiệm cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa địa phương.

“Việc phát triển Huế theo hướng xanh và thông minh không chỉ gìn giữ linh hồn Việt, mà còn là đóng góp thiết thực vào nỗ lực toàn cầu trong ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo vệ đa dạng văn hóa và thúc đẩy phát triển bền vững”, lãnh đạo Trung tâm BTDT Cố đô Huế bày tỏ thêm.