Đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực cho Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam

Nếu không triển khai ngay công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành đường sắt, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ rất khó tham gia sâu vào quá trình xây dựng, nhận chuyển giao công tác vận hành, khai thác các tuyến đường sắt công nghệ cao.

Thông tin từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) cho biết, Trường Cao đẳng Đường sắt (trực thuộc VNR) vừa khai giảng khóa đào tạo đầu tiên về đường sắt tốc độ cao với sự tham gia của khoảng 200 công nhân, kỹ thuật viên đang làm việc tại các công ty bảo trì cầu đường, thông tin tín hiệu đường sắt thuộc VNR. Chương trình được chia thành hai giai đoạn, trong đó giai đoạn 1 đào tạo lý thuyết kéo dài 3-4 tháng tại Trường Cao đẳng Đường sắt do các giảng viên, chuyên gia Trung Quốc trực tiếp giảng dạy, với sự hỗ trợ của đội ngũ giảng viên nhà trường.

Giai đoạn 2, học viên sẽ được đào tạo thực hành và thực tập thực tế tại Trung Quốc trong khoảng 3 tháng. Theo ông Trương Trọng Vương, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đường sắt, việc chuẩn bị nguồn nhân lực hiện hữu và đáp ứng nhu cầu nhân sự cho đường sắt tốc độ cao trong giai đoạn xây dựng, vận hành là hết sức cấp thiết. Sau hai chuyên ngành đào tạo hiện tại, nhà trường sẽ tiếp tục triển khai các khóa đào tạo về lái tàu, điều độ chạy tàu...

Về phía cơ quan quản lý Nhà nước, ông Lê Thắng, Giám đốc Ban Quản lý dự án 2 cũng thông tin, thời gian tới, Nhà nước sẽ đầu tư các Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, đường sắt Hà Nội-Hải Phòng-Lào Cai hay các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh nên cần số lượng lớn về nhân lực quản lý dự án hay tư vấn. Xác định được nhu cầu cấp thiết này, theo ông Thắng, Ban Quản lý dự án 2 đã cử nhân sự từ các phòng của đơn vị để đi đào tạo, học hỏi về kiến thức thi công, kinh nghiệm quản lý dự án nhằm chuẩn bị “đón đầu” khi được tham gia các dự án đường sắt rất lớn của nước ta trong thời gian tới có thể tự tin “bắt tay ngay” vào việc.

Theo tính toán của Cục Đường sắt Việt Nam, ngay trong giai đoạn 2025-2030, ngành đường sắt cần khoảng 338.000 lao động. Trong đó, trước mắt cần ngay 9.200 nhân sự quản lý dự án, gần 13.000 nhân sự tư vấn quản lý dự án… Với tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam và tuyến đường sắt Hà Nội - Lào Cai - Hải Phòng, nhu cầu nhân lực cho giai đoạn vận hành ước tính khoảng 20.000 người. Riêng giai đoạn thi công, có thể cần tới 70.000-80.000 lao động, mang lại tác động tích cực tới thị trường lao động và an sinh xã hội. VNR hiện đã xây dựng kế hoạch đào tạo riêng cho “đại dự án" này, từ việc nâng cấp nhân lực hiện hữu đến đào tạo mới, cập nhật kỹ thuật tiên tiến. VNR đã ký kết hợp tác đào tạo với Học viện Đường sắt Liễu Châu (Trung Quốc) và đang xúc tiến các chương trình tương tự với Nhật Bản, Hàn Quốc cùng các trường đại học uy tín trong nước.

Nhìn “thấu” cơ hội này, nhiều doanh nghiệp Việt đã quyết đón cơ hội. Ông Phạm Văn Khôi, Chủ tịch Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành cho biết, các dự án đường sắt sẽ là cơ hội rất lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam.

Để giải quyết bài toán nhân sự đường sắt, Bộ Xây dựng đang xin ý kiến các bộ, ngành liên quan, trước khi trình Chính phủ thông qua Đề án phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, với tổng kinh phí đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực xây dựng, vận hành đường sắt lên tới 40.564 tỷ đồng, cùng nhiều chính sách đặc biệt khác. Đề án cũng xác định, các doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân Việt Nam được giao, đặt hàng hoặc tuyển chọn tham gia tư vấn, xây lắp, chế tạo, công nghiệp, công nghệ theo cơ chế đặc thù của Chính phủ phải chủ động chuẩn bị nhân lực có đủ năng lực, trình độ ở tất cả các vị trí then chốt để tiếp nhận chuyển giao và làm chủ công nghệ.

Trước đó, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, thực hiện nhiệm vụ được phân công, Bộ GD&ĐT đã ban hành kế hoạch hành động và đã chỉ đạo các trường đại học, trong đó có 5 trường trọng điểm sẽ tham gia vào việc chuẩn bị nguồn nhân lực. Đến nay, các trường đã bắt tay vào xây dựng chương trình đào tạo mới, rà soát chương trình đào tạo hiện có, củng cố các nguồn học liệu và trang thiết bị thực hành, xây dựng Đề án đào tạo nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ cao và đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Một số trường dự kiến bắt đầu tuyển sinh ngay vào mùa tuyển sinh năm 2025 này.

Cũng theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, Bộ GD&ĐT đã trao đổi với Bộ Xây dựng các nhóm gửi đi nước ngoài học tập. Trong tháng 6 này, Bộ Xây dựng sẽ chuyển cho Bộ GD&ĐT số lượng đào tạo về ngành nghề, chủng loại, tiến độ.