Đường ven biển Thanh Hoá: Vì sao “lỗi hẹn” thông toàn tuyến?

Tuyến đường bộ ven biển qua tỉnh Thanh Hoá có chiều dài khoảng 96,2km, điểm đầu giáp tỉnh Ninh Bình, điểm cuối kết nối với tỉnh Nghệ An. Dự án được quy hoạch với kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược, mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế biển, du lịch, logistics và thu hút đầu tư dọc tuyến ven biển xứ Thanh.

Theo thiết kế, tuyến đường được đầu tư xây dựng mới với nền đường rộng tối thiểu 12m; các đoạn qua đô thị được đầu tư phù hợp quy hoạch. Toàn tuyến được chia thành 5 đoạn gồm: Nga Sơn - Hoằng Hóa; Hoằng Hóa - Sầm Sơn; Sầm Sơn - Quảng Xương; Ninh Hải - đường Bắc Nam 2 và đoạn qua Khu kinh tế Nghi Sơn.

Đến nay, đã có 3/5 đoạn tuyến được triển khai xây dựng, trong đó nhiều đoạn hoàn thành và đưa vào khai thác, góp phần giảm tải cho Quốc lộ 1A, tạo thuận lợi cho giao thương, đi lại của người dân.

Cụ thể, đoạn qua Khu kinh tế Nghi Sơn dài khoảng 20,1km, tổng mức đầu tư 2.000 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2019. Đoạn Sầm Sơn - Quảng Xương dài 12,74km, tổng vốn đầu tư 1.480 tỷ đồng, được đưa vào khai thác từ tháng 4/2021. Trong khi đó, đoạn Ninh Hải - đường Bắc Nam 2 dài khoảng 10km, thuộc Tiểu dự án đô thị Tĩnh Gia trong Dự án phát triển tổng hợp các đô thị động lực tỉnh Thanh Hóa, có tổng mức đầu tư hơn 2.314 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành cuối năm 2026.

Tương tự, đoạn Nga Sơn - Hoằng Hóa dài 23,7km, tổng vốn đầu tư hơn 2.242 tỷ đồng cũng đang được các nhà thầu khẩn trương thi công, dự kiến hoàn thành vào tháng 8/2026.

Tuy nhiên, “nút thắt” lớn nhất của toàn tuyến hiện nay nằm ở 2 đoạn Hoằng Hóa - Sầm Sơn và Quảng Xương - Nghi Sơn với tổng chiều dài khoảng 29,9km. Đây cũng là nguyên nhân khiến tuyến đường ven biển Thanh Hoá đến nay vẫn chưa thể nối thông.

Ban đầu, hai đoạn tuyến này được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT. Dự án do Liên danh Công ty cổ phần Tập đoàn xây dựng Miền Trung - Công ty cổ phần Đầu tư và thương mại Hoàng Thành trúng thầu thực hiện, với tổng mức đầu tư hơn 3.372 tỷ đồng.

Theo thiết kế, tuyến đường đạt tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, vận tốc thiết kế 80km/h, nền đường rộng 12m. Riêng đoạn từ đại lộ Nam sông Mã đến Quốc lộ 47 dài 1,8km được mở rộng nền đường lên 48m theo quy hoạch đô thị.

Trong tổng mức đầu tư của dự án, phần vốn Nhà nước tham gia để hỗ trợ xây dựng công trình, bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư lên tới hơn 2.358 tỷ đồng. Theo hợp đồng ký kết, dự án phải hoàn thành trước ngày 31/12/2024.

Thế nhưng, sau nhiều năm triển khai, tiến độ dự án gần như “đóng băng”. Khi đến hạn hoàn thành, nhà đầu tư mới chỉ đắp được khoảng 0,6km nền đường trên tổng chiều dài gần 30km; giá trị thực hiện khoảng 1,1 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,06% tổng giá trị hợp đồng.

Một dự án giao thông trọng điểm với kỳ vọng mở ra động lực phát triển mới cho khu vực ven biển, song tiến độ thực hiện lại quá chậm đã gây nhiều băn khoăn trong dư luận. Không chỉ làm ảnh hưởng tới mục tiêu kết nối hạ tầng liên vùng, việc chậm tiến độ còn kéo theo nguy cơ đội vốn, lãng phí nguồn lực đầu tư và ảnh hưởng đến đời sống người dân trong vùng dự án. Trước thực trạng trên, UBND tỉnh Thanh Hoá đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ cho chấm dứt hợp đồng BOT trước thời hạn và chuyển sang đầu tư công.

Theo ông Đoàn Khả Phú, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa, nguyên nhân chính là do nhà đầu tư không thu xếp được nguồn vốn vay từ ngân hàng nên không thể triển khai thi công theo cam kết. Nhà đầu tư sau đó bị tịch thu tiền bảo lãnh, đồng thời các phần việc đã thực hiện cũng không được thanh toán do vi phạm hợp đồng.

Sau khi được Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương chuyển đổi hình thức đầu tư, dự án được điều chỉnh và đổi tên thành đoạn Hoằng Thanh - Sầm Sơn và đoạn Tiên Trang - Khu kinh tế Nghi Sơn, với tổng mức đầu tư hơn 3.339 tỷ đồng.

Trong đó, dự án thành phần 1 từ xã Hoằng Thanh đến phường Sầm Sơn có chiều dài gần 12km, gồm cầu Cửa Hới và cầu Đông Lưu, tổng mức đầu tư hơn 1.827 tỷ đồng. Dự án thành phần 2 từ xã Tiên Trang đến Khu kinh tế Nghi Sơn dài khoảng 17,9km, gồm cầu Thạch Châu, tổng mức đầu tư hơn 1.512 tỷ đồng.

Nguồn vốn thực hiện các dự án được bố trí từ ngân sách Trung ương hỗ trợ, nguồn tăng thu ngân sách Trung ương theo Nghị quyết số 37/2021/QH15 của Quốc hội và ngân sách tỉnh Thanh Hoá.

Theo đại diện Ban Quản lý dự án đầu tư công trình giao thông Thanh Hóa, hiện dự án thành phần 2 đã hoàn tất thiết kế bản vẽ thi công, đang trình thẩm định để triển khai đấu thầu theo quy định. Đối với dự án thành phần 1, đơn vị chức năng đang thực hiện các bước lựa chọn tư vấn thiết kế bản vẽ thi công và dự toán. Theo kế hoạch, cả hai dự án sẽ hoàn thành vào năm 2029, qua đó nối thông toàn tuyến đường ven biển Thanh Hoá.

Việc chuyển từ hình thức BOT sang đầu tư công được xem là giải pháp cần thiết nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho dự án trọng điểm này. Tuy nhiên, điều mà dư luận quan tâm lúc này không chỉ là việc hoàn thiện các thủ tục đầu tư, mà còn là trách nhiệm của các bên liên quan trong việc để một dự án nghìn tỷ rơi vào tình trạng ì ạch suốt thời gian dài.

Tuyến đường ven biển hoàn chỉnh không chỉ mang ý nghĩa về hạ tầng giao thông, mà còn mở ra dư địa phát triển lớn cho kinh tế biển, du lịch, dịch vụ và thu hút đầu tư của tỉnh Thanh Hoá. Bởi vậy, việc sớm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các đoạn còn lại đang là yêu cầu cấp thiết để tuyến đường chiến lược này không tiếp tục “lỗi hẹn”.