Giải pháp nào để khắc phục gần 1.000 điểm tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT đường sắt?

Xoá bỏ được 326 vị trí lối đi tự mở

Theo báo cáo về ATGT được Chính phủ gửi tới Quốc hội, trong 9 tháng đầu năm 2025, cả nước xảy ra 78 vụ tai nạn liên quan đến đường sắt, làm chết 53 người, bị thương 20 người. So với cùng kỳ năm 2024, giảm 27 vụ, giảm 18 người chết, giảm 5 người bị thương.

Cùng với đó, liên ngành đã thực hiện các biện pháp nâng cao điều kiện ATGT tại các vị trí giao cắt đồng mức giữa đường bộ - đường sắt như rào đóng, xóa bỏ 326 vị trí lối đi tự mở nguy hiểm trên các tuyến đường sắt; rào thu hẹp tại 1.110/1.479 vị trí lối đi tự mở cần thu hẹp (đạt 75%); cắm biển “Chú ý tàu hoả” tại 2.604/2.718 vị trí lối đi tự mở (đạt 95,8%); tổ chức cảnh giới ATGT tại 342/481 vị trí giao cắt (71%); cắm biển hạn chế phương tiện cơ giới tại các lối đi tự mở công cộng có chiều rộng hơn 3m là 166/743 vị trí (22,3%). 

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam và Sở Xây dựng các địa phương đã sửa chữa, bổ sung lắp đặt 2.054/3.226 biển hiệu W210, 163/171 biển hiệu W211, 468/1440 biển hiệu 243a, b, c tại các đường ngang; xây dựng gồ, gờ giảm tốc tại 740/1.365 vị trí giao cắt đường sắt với đường bộ; đã kết nối, duy trì tín hiệu đường bộ-đường sắt tại 55 vị trí đường ngang. Tuy nhiên, tính đến nay, trên các tuyến đường sắt hiện còn tồn tại 5 điểm đen, 988 điểm tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT.

Năm 2025 lĩnh vực đường sắt đang triển khai sửa chữa, bổ sung đầy đủ hệ thống thông tin, tín hiệu tại 184 đường ngang còn lại. Đến nay đã hoàn thành công tác chuẩn bị đầu tư, lựa chọn nhà thầu và đang triển khai thi công xây dựng, tiến độ hoàn thành dự kiến trong tháng 11/2025.

Sau khi hoàn thành việc nâng cấp, cải tạo, sửa chữa, các đường ngang đưa vào khai thác sử dụng bảo đảm giao thông êm thuận và tăng khả năng lưu thoát qua đường ngang; người và phương tiện tham gia giao thông qua đường ngang được cung cấp đầy đủ, kịp thời thông tin cảnh báo tàu đến đường ngang, góp phần tăng cường ATGT, giảm thiểu và ngăn ngừa TNGT tại đường ngang.

Địa phương cần chủ động bố trí ngân sách xử lý, giải tỏa vi phạm

Thông tin từ Cục Đường sắt Việt Nam cho biết thêm, vừa qua Cục đã tổ chức các đoàn kiểm tra tình hình công tác bảo đảm ATGT đường sắt trên địa bàn các tỉnh tuyến Bắc - Nam nhằm đánh giá kết quả thực hiện công tác quản lý hành lang ATGT và biện pháp bảo đảm an toàn tại các lối đi tự mở qua đường sắt. Qua kiểm tra hiện trường cho thấy, hiện còn tồn tại nhiều vị trí vi phạm đất, hành lang, phạm vi bảo vệ công trình đường sắt, cần phải giải tỏa, xóa bỏ theo Nghị định 65/2018 và Nghị định 56/2018.

Điển hình, tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua địa phận TP Đà Nẵng có chiều dài hơn 131km, qua 26 xã/phường. Thực hiện Quyết định 358/2020 của Thủ tướng Chính phủ, tính đến hết tháng 8/2025, trên địa bàn thành phố đã xóa bỏ được 20 lối đi tự mở; duy trì cảnh giới ATGT tại 18 vị trí lối đi tự mở nguy hiểm, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông đường sắt. Tám tháng 2025 xảy ra 5 vụ, giảm 3 vụ, tương đương giảm 38% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, kết quả xóa bỏ lối đi tự mở còn thấp khi mới xóa được 20/79 lối đi tự mở, chỉ đạt 25,3% so với yêu cầu. Tình trạng lấn chiếm, sử dụng đất trái phép đất dành cho đường sắt trên địa bàn diễn biến phức tạp, phát sinh nhiều vụ trong năm 2025: Xảy ra vi phạm phạm vi bảo vệ, hành lang ATGT đường sắt là 1.319/1.278 vị trí, tăng 41 vụ so thời điểm tháng 12/2024; vi phạm phạm vi bảo vệ công trình thông tin tín hiệu đường sắt là 1.139/1.131 vị trí, tăng 8 vụ. Tại địa bàn tỉnh Khánh Hòa thực trạng cũng tương tự. Tuyến Bắc - Nam qua địa phận tỉnh có chiều dài hơn 210km, qua 30 xã/phường.

Năm năm qua, dù đã triển khai các biện pháp nhưng cũng chỉ xóa bỏ được 50/192 lối đi tự mở nguy hiểm, đạt tỷ lệ thấp (26%) so với yêu cầu. Đáng báo động là thực trạng này không chỉ tại một số địa phương tuyến Bắc - Nam mà trên toàn mạng lưới đường sắt quốc gia.

Đánh giá công tác đảm bảo trật tự, ATGT đường sắt nói chung, ông Uông Đình Hùng, Phó Trưởng phòng Pháp chế - Thanh tra, Cục Đường sắt Việt Nam cho biết, mặc dù còn nhiều tồn tại nhưng thời gian qua, các địa phương đã chủ động hơn trong phối hợp với Cục, với các doanh nghiệp đường sắt triển khai thực hiện các giải pháp.

Trong đó, chú trọng tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật về TTATGT đường sắt trên các phương tiện thông tin đại chúng; tăng cường hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm trật tự hành lang ATGT đường sắt trên địa bàn. Bên cạnh đó, ông Uông Đình Hùng cũng cho rằng, địa phương cần chủ động vào cuộc hơn nữa.

Cụ thể, UBND các tỉnh/thành phố có đường sắt đi qua cần tiếp tục chỉ đạo chính quyền cơ sở, cơ quan/đơn vị chức năng rà soát quy hoạch giao cắt đường bộ - đường sắt, quy hoạch giao thông lân cận đường sắt trên địa bàn, đề xuất cấp thẩm quyền bổ sung các vị trí, quy mô công trình cần xây dựng mới, cải tạo, nâng cấp đường ngang. Lập phương án, kế hoạch tổng thể để xóa bỏ các vị trí lối đi tự mở qua đường sắt hiện có trên địa bàn…

Tương tự, ông Trần Anh Tuấn, Phó Tổng giám đốc Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam cho biết thêm, với việc thực hiện Đề án đảm bảo ATGT đường sắt và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt ban hành theo Quyết định số 358 của Thủ tướng Chính phủ, TTATGT đường sắt đã được cải thiện và có bước chuyển biến tích cực. TNGT đường sắt đã được kiềm chế giảm dần qua từng năm. Tuy nhiên vì nhiều nguyên nhân khách quan, chủ quan, kết quả thực hiện đến nay rất hạn chế.

Theo ông Tuấn, để thúc đẩy công tác xử lý lối đi tự mở, vi phạm hành lang, phạm vi bảo vệ công trình đường sắt, Nhà nước cần bố trí, cân đối và bổ sung nguồn kinh phí cần thiết từ ngân sách Trung ương, tập trung cho các hạng mục cấp bách. Về phía địa phương, cần phối hợp chặt chẽ với ngành Đường sắt trong việc huy động và sử dụng nguồn vốn; đồng thời chủ động cân đối ngân sách địa phương, lồng ghép với các chương trình, dự án phát triển hạ tầng để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.