Mở các tuyến buýt kết nối với 2 sân bay và xe thí điểm biến thành xe buýt

Loạt tuyến xe buýt kết nối sân bay Tân Sơn Nhất, Long Thành

Theo ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, để triển khai việc mở tuyến xe buýt kết nối với 2 sân bay quốc tế trên, thời gian qua Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đã chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng Đồng Nai, Cảng vụ hàng không Việt Nam, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam, Cảng hàng không Quốc tế Tân Sơn Nhất để lấy ý kiến các đơn vị.

Trước đó, Sở Xây dựng thành phố cũng đã có buổi làm việc cùng Tổng Công ty Cảng Hàng không Việt Nam; Sở Xây dựng Đồng Nai; Trung tâm Quản lý và Điều hành VTHKCC Đồng Nai; Trung tâm Quản lý và Điều hành VTHKCC TP Hồ Chí Minh để khảo sát thực tế hiện trạng hạ tầng tại sân bay Long Thành. Đồng thời trao đổi phương án tổ chức VTHKCC bằng xe buýt kết nối với sân bay Long Thành, sân bay Tân Sơn Nhất. Sau khi tiếp thu các ý kiến góp ý của các đơn vị trên, Sở Xây dựng đã lập phương án tổ chức VTHKCC bằng xe buýt kết nối với sân bay Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất gửi các đơn vị có liên quan góp ý. Trên cơ sở ý kiến góp ý của Sở Xây dựng Đồng Nai, Cảng vụ hàng không Việt Nam, Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đã tổng hợp và hoàn chỉnh phương án tổ chức VTHKCC bằng xe buýt kết nối sân bay Long Thành, sân bay Tân Sơn Nhất.

Để đảm bảo các tuyến xe buýt kết nối với sân bay Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất đi vào hoạt động đồng bộ, Sở Xây dựng đề xuất UBND TP Hồ Chí Minh lộ trình triển khai gồm các bước với những mốc thời gian cụ thể trong năm nay.

Trong đó, trước ngày 30/4 UBND thành phố có văn bản gửi Bộ Xây dựng để lấy ý kiến về phương án tổ chức VTHKCC bằng xe buýt kết nối sân bay Long Thành, sân bay Tân Sơn Nhất. Trước ngày 15/6, Bộ Xây dựng sẽ có ý kiến chính thức đối với phương án này. Trước ngày 31/6  Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh sẽ phối hợp cùng Sở Xây dựng Đồng Nai thống nhất công bố danh mục mạng lưới tuyến, tiêu chí đánh giá năng lực để đặt hàng đơn vị vận tải cung ứng dịch vụ vận chuyển hành khách trên các tuyến xe buýt kết nối với sân bay Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất. Trước ngày 15/7 Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thành phố sẽ phối hợp cùng Trung tâm Quản lý và điều hành VTHKCC Đồng Nai phát hành hồ sơ yêu cầu năng lực lựa chọn đơn vị vận tải cung ứng dịch vụ. Đến ngày 1/8 Trung tâm Quản lý giao thông công cộng thành phố sẽ phối hợp cùng Trung tâm Quản lý và điều hành VTHKCC Đồng Nai hoàn tất công tác lựa chọn đơn vị vận tải cung ứng dịch vụ trên tuyến. Đến ngày 21/8 các địa phương hoàn tất việc ký hợp đồng đặt hàng các đơn vị vận tải đủ điều kiện cung ứng dịch vụ trên tuyến. Các đơn vị vận tải được đặt hàng có thời gian 3 tháng chuẩn bị phương tiện trước khi đưa tuyến buýt kết nối với 2 sân bay trên vào khai thác trong tháng 12 năm nay.

Thông tin về việc TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai phối hợp mở mới các tuyến xe buýt kết nối với 2 sân bay được dư luận, người dân đón nhận, song cũng có không ít ý kiến băn khoăn. Ông Trần Dũng, người làm việc cho một công ty xuất nhập khẩu thường xuyên phải đi công tác nước ngoài cho biết, tới đây nếu phải bay các chặng quốc tế từ sân bay Long Thành, ông sẽ “nhảy” lên xe buýt đi cho tiện. Lên xe buýt đỡ tốn tiền taxi đi về hoặc đỡ mất công người thân phải dùng xe cá nhân đưa đón trên quãng đường trọng điểm về kẹt xe từ thành phố xuống sân bay Long Thành. Nhưng điều khiến ông Dũng còn phải chờ đợi là liệu xe buýt trên tuyến có chở được những vali hành lý to đùng do những khách đi máy bay trên các chặng quốc tế mang theo.

Xe thí điểm đưa đón khách sân bay trở thành xe buýt?

Báo cáo với UBND thành phố về các giải pháp đồng bộ gắn với gắn với chủ trương hỗ trợ cho người sử dụng phương tiện VTHKCC bằng xe buýt trên địa bàn vào ngày 20/4 vừa qua, ông Bùi Hòa An, Phó Giám đốc Sở Xây dựng đã khẳng định về các tuyến xe buýt đặc thù kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất. Theo đó, trước năm 2025 loại hình này hoạt động thí điểm theo quyết định ngày 21/9/2018 của Bộ Giao thông Vận tải (GTVT) trước đây. Loại hình thí điểm này gồm các loại xe sang, sử dụng xe 16 chỗ hoán cải thành xe Limousine chất lượng cao phục vụ đưa đón khách sân bay, hoạt động trên 14 tuyến kết nối từ địa bàn TP Hồ Chí Minh trước sáp nhập với sân bay và 4 tuyến từ Vũng Tàu kết nối với sân bay Tân Sơn Nhất. Nhưng kể từ khi Luật Đường bộ có hiệu lực, loại hình này được đưa vào hoạt động dạng xe buýt.

Về loại hình xe đưa đón khách sân bay, sau khi được Bộ GTVT (cũ) cho phép việc thực hiện thí điểm dịch vụ vận chuyển hành khách kết nối từ trung tâm đô thị, trung tâm du lịch đến cảng hàng không bằng ôtô tại một số địa phương. Thì ngày 19/3/2019 Sở GTVT TP Hồ Chí Minh đã có văn bản gửi Sở GTVT Bà Rịa - Vũng Tàu; Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất; Cảng Vụ hàng không miền Nam và đơn vị vận tải để triển khai việc thí điểm này sau khi đã có ý kiến thống nhất của các đơn vị trên. Khi đó, Sở GTVT thành phố thống nhất cho phép Công ty LD vận tải quốc tế Hải Vân được khai thác 2 lộ trình, từ sân bay Tân Sơn Nhất vào hướng trung tâm thành phố để đi Vũng Tàu và lộ trình từ sân bay Tân Sơn Nhất đi ra ngã tư Hàng Xanh để đi Vũng Tàu.

Cho phép công ty này được thí điểm, Sở GTVT cũng chỉ định các vị trí được phép đón, trả khách và ngoài dòng chữ “Xe ôtô vận tải khách du lịch”, xe tham gia thí điểm buộc phải có thêm dòng chữ “Xe thuộc dự án thí điểm cung cấp dịch vụ vận chuyển khách du lịch” bên thân xe. Ngày 2/4/2019, Sở GTVT Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đã có thông báo đồng ý với việc thí điểm trên và xác định điểm cuối tuyến trên địa bàn là Cảng tàu khách Vũng Tàu. Đồng thời yêu cầu Công ty LD vận tải quốc tế Hải Vân phải cung cấp ứng dụng phần mềm cho các cơ quan, đơn vị liên quan để phối hợp theo dõi, giám sát quy trình triển khai thí điểm và cứ 6 tháng, công ty phải báo cáo với Sở GTVT 2 địa phương cùng các cơ quan, đơn vị liên quan để phối hợp quản lý.

Sau khi có ý kiến thống nhất của Công an thành phố, Cục Thuế, Sở Tài chính và các đơn vị liên quan, ngày 27/12/2022 Sở GTVT TP Hồ Chí Minh tiếp tục thống nhất để Công ty Hải Vân được thí điểm vận chuyển khách từ sân bay Tân Sơn Nhất theo 14 tuyến đến các địa bàn của TP Hồ Chí Minh. Trong đó có 4 tuyến đến Bến xe Miền Đông mới, 2 tuyến đến bến xe Miền Tây cùng một số trung tâm đô thị trên địa bàn bằng loại xe 19 chỗ. Nhưng “ăn theo” doanh nghiệp được thí điểm này, hoạt động vận chuyển khách từ sân bay Tân Sơn Nhất về các tỉnh lân cận và ngược lại đã đồng loạt được doanh nghiệp vận tải mở ra. Hoạt động vận chuyển khách đến và đi từ sân bay Tân Sơn Nhất lúc cao điểm đã có tới 18 doanh nghiệp vận tải, hãng xe đưa xe tham gia. Đưa đón khách từ sân bay Tân Sơn Nhất về Vũng Tàu và ngược lại hằng ngày có các nhà xe Anh Quốc, AVIGO, Huy Hoàng Limousine, Thành Vinh… về Bình Thuận có các nhà xe An Anh Limousine, Thiên Kim Limousine, G5Car Luxury; về Bình Dương có các nhà xe Ngọc Long, Thiện Dương; về Biên Hòa có các nhà xe Thịnh Phát, Trường Thịnh Limousine. Thậm chí nhà xe Toàn Khải Travel còn đưa đón khách từ sân bay Tân Sơn Nhất xuống thẳng TP Cần Thơ. Với số đầu xe khá lớn tham gia, sân bay Tân Sơn Nhất đã dần trở thành một bến xe khách liên tỉnh kết nối với các địa phương lân cận. Các nhà xe hợp đồng trá hình trên đã ngang nhiên hoạt động trong nhiều năm, nhưng ít khi bị lực lượng chức năng kiểm tra, xử phạt, ít nhất là việc giám sát qua “hộp đen” gắn trên xe.

Ông Nguyễn Mạnh Tuấn, đại diện Công ty vận tải khách K.S.B đã từng bức xúc đề nghị cơ quan chức năng cho ngưng ngay việc thí điểm hoạt động tuyến đưa đón khách từ sân bay Tân Sơn Nhất đi Vũng Tàu và ngược lại. Lý do, các nhà xe hoạt động không khác gì tuyến cố định và trong khi chỉ có một vài doanh nghiệp được cấp phép thí điểm, thì hàng loạt công ty vận tải “ăn theo”.

Ông Tuấn đặt câu hỏi: Cho phép thí điểm như vậy nếu thành công sẽ phải nhân rộng và sẽ cho thí điểm thêm các tuyến sân bay Tân Sơn Nhất đi Phan Thiết, Bình Phước, Long An? Điều khiến các bến xe và doanh nghiệp vận tải khách liên tỉnh nhiều lần lên tiếng phản ứng là tuy hoạt động với danh nghĩa đón khách từ Vũng Tàu đến thẳng sân bay Tân Sơn Nhất và ngược lại, nhưng các nhà xe lại chạy thẳng vào trung tâm thành phố để đón, trả khách và không bị buộc phải chạy vào cao tốc.Tình trạng trên không chỉ góp phần tạo ra vấn nạn xe “dù”, bến “cóc” mà còn đè bẹp hoạt động vận tải khách bằng xe buýt các tuyến từ sân bay đến bến xe khách liên tỉnh và các tuyến xe buýt trong nội thành.

Với khẳng định trên của đại diện Sở Xây dựng, các tuyến xe thí điểm đưa đón khách sân bay đã nghiễm nhiên trở thành tuyến xe buýt. Từ đây loạt câu hỏi được đặt ra là liệu hoạt động của loại xe này có phải tuân thủ các điều kiện hoạt động của tuyến xe buýt? Có phải thực hiện đấu giá tuyến và lộ trình thay đổi phương tiện sang sử dụng nhiên liệu “xanh” hay không?