Nghị định 168: Thay đổi những thói quen xấu khi tham gia giao thông

Nghị định 168/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự an toàn giao thông (TTATGT) trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe có hiệu lực kể từ ngày 1/1/2025 đã tạo ra một sự chuyển biến lớn trong nhận thức của người dân lẫn thực tiễn xã hội. Để có thêm thông tin chi tiết về công tác tuần tra, xử lý các vi phạm cũng như những thay đổi trước mắt trong hoạt động giao thông, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với Đại tá Nguyễn Quang Nhật, Trưởng phòng hướng dẫn tuyên truyền, điều tra, giải quyết tai nạn giao thông, Cục CSGT, Bộ Công an.

Phóng viên: Xin đồng chí cho biết, sau 15 ngày thực hiện Nghị định 168, ý thức của người tham gia giao thông đã có sự chuyển biến như thế nào?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Rõ ràng, chúng ta đã nhìn thấy những tín hiệu hết sức tích cực trong việc chấp hành trật tự an toàn giao thông và thói quen tham gia giao thông của người dân cũng bước đầu đã đi vào nề nếp sau 15 ngày thực hiện Nghị định 168 của Chính phủ. Nó thể hiện ở những vấn đề: thứ nhất TNGT đã giảm cả 3 tiêu chí, giảm 34,27% về số vụ so với cùng kỳ; giảm 11,41% về số người chết và 34,24% về số người bị thương. Như vậy, TNGT là cái phản ánh trực tiếp nhất ý thức của người tham gia giao thông trên đường thì chúng ta nhìn thấy đã có chuyển biến.

Thứ hai, qua 15 ngày, vi phạm so với thời gian trước liền kề, vi phạm về TTATGT cũng giảm. Việc phát hiện và xử lý của lực lượng CSGT toàn quốc đã giảm tới 11,54%. Như vậy, chúng ta cũng nhìn thấy ý thức của người tham gia giao thông đã chuyển biến tích cực hơn. 

Minh chứng là ở các đô thị lớn, đặc biệt là ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, chúng ta đã nhìn thấy ở các ngã 3, ngã tư, người tham gia giao thông đã dừng nghiêm túc trước vạch dừng, không còn hoặc còn nhưng không đáng kể tình trạng đi xe trên vỉa hè, rồi rẽ trái, rẽ phải, chèn đầu các phương tiện khác.

Phóng viên: Thời gian gần đây, tình trạng ùn tắc tại các đô thị diễn ra dài hơn. Theo đồng chí, nguyên nhân vì sao?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Chúng ta cũng thấy là thời điểm 15 ngày thực hiện Nghị định 168 cũng trùng vào thời điểm cuối năm và chuẩn bị đón Xuân Ất Tỵ nên nhu cầu từ giao thương, đi lại của quần chúng nhân dân tăng một cách đột biến. Đây cũng là quy luật hàng năm, cứ vào dịp cuối năm là tại các đô thị Hà Nội, TP Hồ Chí Minh thì lượng người sẽ gia tăng. Nó phù hợp với nhu cầu phát triển, yêu cầu phát triển của kinh tế, của văn hóa – xã hội để phục vụ cho Tết Nguyên đán. Chính vì vậy nó xuất hiện tình trạng ùn ứ tại các nút giao.

Tuy nhiên, năm nay, chúng ta thấy có một điểm khác biệt, đó là do người dân chấp hành các quy định của pháp luật rất tốt khi dừng lại trước đèn tín hiệu, nên lượng người và phương tiện tuy có ùn ứ, nhưng khi chuyển đèn hoặc khi có sự điều tiết của lực lượng chức năng, lực lượng CSGT thì di chuyển được. Nó khác với mọi năm là có những nút giao, do đi bừa, đi ẩu, đi chéo, cắt cho nên dẫn đến tình trạng là ùn tắc cục bộ và ùn tắc kéo dài rất lâu, rất khó khăn trong giải quyết.

Thêm vào đó, lực lượng CSGT đã phối hợp với các ngành chức năng tổ chức phân luồng giao thông từ sớm, từ xa, chúng tôi cũng lên các kế hoạch để tổ chức bố trí lực lượng tại các chốt đèn, nút giao để cố gắng thực hiện công tác điều tiết giao thông, đảm bảo giao thông được thông suốt một cách tối ưu nhất.

Phóng viên: Xin đồng chí cho biết, qua 15 ngày thực hiện Nghị định 168, đến nay, lực lượng CSGT toàn quốc đã xử lý bao nhiêu trường hợp vi phạm và tập trung vào những lỗi vi phạm như thế nào?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Mặc dù TTATGT tuy giảm so với liền kề, nhưng vẫn còn nhiều vi phạm. Ví dụ vẫn có hơn 36.000 trường hợp vi phạm về nồng độ cồn; gần 2.900 trường hợp vi phạm về quá khổ, quá tải trọng; có hơn 3.200 trường hợp vi phạm không chấp hành hiệu lệnh đèn tín hiệu giao thông. Điều này cũng chứng minh là mặc dù đa phần bộ phận nhân dân có ý thức khá tốt, chấp hành pháp luật, nó thể hiện bằng các hình ảnh, các nét đẹp nơi đô thị, kỷ cương nơi đô thị được thiết lập. Tuy nhiên, vẫn còn đó những nguy cơ của những người vẫn không chấp hành các quy tắc giao thông, như không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu, như đi vào đường ngược chiều, nhất là với những đoạn đường không có sự giám sát của lực lượng CSGT, không có camera giao thông hoặc vào những khung giờ đêm, sáng sớm, khi người tham gia giao thông vắng.

Phóng viên: Vậy thời gian tới, lực lượng CSGT sẽ thực hiện việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức cũng như tuần tra kiểm soát, xử lý vi phạm như thế nào để tạo tiền đề cho việc hình thành thói quen tham gia giao thông văn minh?

Đại tá Nguyễn Quang Nhật: Thời gian tới, lực lượng CSGT sẽ tiếp tục tập trung lực lượng, phương tiện để tiếp tục thực hiện các giải pháp bảo đảm TTATGT, đặc biệt là bảo vệ an toàn, thông suốt cho Tết Nguyên đán, mùa lễ hội Xuân 2025, cũng như bước vào năm 2025 sẽ diễn ra nhiều sự kiện chính trị lớn của đất nước, như bảo vệ TTATGT phục vụ Đại hội Đảng các cấp, tiến tới Đại hội lần thứ XIV của Đảng, kỷ niệm 80 năm Quốc khánh, các sự kiện chính trị, ngoại giao lớn của đất nước.

Và để triển khai một cách sâu rộng Luật TTATGT đường bộ cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành luật, chúng tôi sẽ tập trung lực lượng, phương tiện để triển khai các biện pháp, từ tuyên truyền, phổ biến pháp luật về TTATGT, từ việc vận động cho các đối tượng là các doanh nghiệp, là các lái xe kinh doanh vận tải, cho đến các đối tượng là học sinh, sinh viên – là những nhóm đối tượng thường xuyên tham gia giao thông sẽ phải có ý thức chấp hành pháp luật về giao thông.

Chúng tôi cũng tập trung xử lý, kiên quyết xử lý các vi phạm, đặc biệt là các vi phạm có nguy cơ cao dẫn tới TNGT, để hình thành được nề nếp, thói quen của người tham gia giao thông. Quan điểm của lực lượng CSGT đó là nâng mức xử lý vi phạm hành chính là để răn đe, giáo dục một bộ phận người tham gia giao thông có ý thức chấp hành pháp luật chưa tốt, đồng thời cũng góp phần khích lệ, động viên và bảo vệ đại đa số những người tham gia giao thông khác. Đã đến lúc cần phải thay đổi những thói quen xấu khi tham gia giao thông, vì nó đã và đang làm méo mó hình ảnh văn minh đô thị, hình ảnh đất nước Việt Nam, khiến các đối tác, các du khách nước ngoài lo sợ khi đi ra đường và nó làm giảm nhu cầu đầu tư nước ngoài, làm giảm hoạt động dịch vụ du lịch có liên quan đến thu hút du khách nước ngoài vào Việt Nam. Chúng ta cũng nhìn nhận thấy TNGT đã cướp đi nhiều nhân lực quý giá của đất nước rồi, nó cũng gây hệ lụy khiến nhiều gia đình phải đau xót trước sự mất mát của người thân, rồi phải có một gánh nặng để lại là phải chăm sóc cho những người bị tai nạn, những người khuyết tật đã thành một gánh nặng cho gia đình, cho xã hội.

Vì vậy, mỗi người tham gia giao thông cần phải hình thành thói quen chấp hành pháp luật, như tuân thủ tín hiệu đèn giao thông, không vượt ẩu, không đi sai phần đường, không đi ngược chiều, không lái xe khi đã uống rượu bia… Chúng tôi cũng hy vọng rằng, mong muốn rằng, Xuân mới năm 2025, mọi người ra đường đều có ý thức chấp hành pháp luật để chúng ta có được văn hóa, hoạt động giao thông đi vào kỷ cương, nề nếp, an toàn.    

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!