Nguy cơ mất an toàn giao thông cao từ việc đăng kiểm nhộm nhoạm
Nhiều phương tiện quá hạn đăng kiểm nhưng chủ xe vẫn không thực hiện kiểm định chất lượng hay vô tư “độ” xe khi chưa được phép; nhân viên đăng kiểm cố tình bỏ qua lỗi của phương tiện…
Tất cả các yếu tố này đã và đang là những nguyên nhân khiến cho các phương tiện không đảm bảo chất lượng vẫn lưu thông trên đường, dẫn đến nguy cơ mất an toàn giao thông, nhất là vào dịp cuối năm nhu cầu đi lại của người dân tăng cao.
Cục Đăng kiểm Việt Nam (ĐKVN) mới đây đã ban hành các quyết định xử lý kỷ luật trong công tác kiểm định xe cơ giới tại 2 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 98-02D và 98-06D. Cụ thể, sau khi báo chí phản ánh hiện trạng đưa đón công nhân, học sinh bằng các xe ôtô không đảm bảo an toàn tại Bắc Giang, Cục ĐKVN đã lập tổ công tác kiểm tra, xác minh.
Qua thu thập hồ sơ kiểm định, hình ảnh phương tiện khi vào kiểm định và báo cáo giải trình của Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới số 98-02D và 98-06D, kết quả cho thấy các đăng kiểm viên và trung tâm đã vi phạm quy định, quy trình, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật và các hướng dẫn có liên quan đến công tác kiểm định.
Ngay sau đó, Cục trưởng đã ban hành các Quyết định tạm đình chỉ tham gia hoạt động kiểm định một tháng đối với đăng kiểm viên L.T.A. và 2 tháng đối với đăng kiểm viên H.T.T; ình chỉ hoạt động kiểm định một dây chuyền kiểm định của Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 98-02D, trong thời hạn một tháng. Tương tự với Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 98-06D, đăng kiểm viên N.V.N. và đăng kiểm viên N.N.T bị tạm đình chỉ một tháng; và thời gian tạm đình chỉ cũng được áp dụng cho một dây chuyền kiểm định của Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới 98-06D.
Cùng thời gian này, tại Sóc Trăng, Cục ĐKVN cũng đã ban hành quyết định tạm đình chỉ toàn bộ hoạt động kiểm định xe cơ giới đối với đơn vị đăng kiểm 83-02D đến hết ngày 11/3/2023 do ngừng hoạt động mà không thông báo tới Sở GTVT địa phương và Cục ĐKVN nhiều ngày qua.
Trước đó cũng có thông tin, trung tâm đăng kiểm này đang được điều tra khi có phản ánh vi phạm quy định tại điểm a, khoản 1, điều 10 Nghị định 139/2018/NĐ-CP của Chính phủ: Không đảm bảo một trong các điều kiện, yêu cầu, quy định tại Nghị định này và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về đơn vị đăng kiểm. Điều đáng nói, những trường hợp kể trên chỉ là một số trong hàng trăm trường hợp bị Cục ĐKVN xử lý kỷ luật từ đầu năm đến nay.
Bên cạnh sự “buông lỏng” của nhân viên, trung tâm đăng kiểm, ý thức của nhiều chủ phương tiện cũng rất kém. Cục ĐKVN cho biết, hiện có rất nhiều phương tiện đến và quá hạn đăng kiểm không thực hiện kiểm định chất lượng phương tiện xe cơ giới. Điển hình tại Hà Tĩnh, hơn 4.000 phương tiện cơ giới đường bộ quá hạn kiểm định. Trong số đó, có gần 100 xe ôtô con, gần 200 ôtô khách, hơn 300 xe rơmoóc và sơmi rơmoóc, hơn 3.000 ôtô tải và chuyên dùng.
Thời gian quá hạn đăng kiểm từ 1 tháng đến trên 24 tháng. Nguyên nhân là do trong hơn 2 năm bị ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, lượng khách hàng, lượng hàng hoá vận chuyển kém dẫn đến nhiều xe không còn hoạt động hoặc không có điều kiện để bảo dưỡng sửa chữa phương tiện đảm bảo đủ điều kiện đáp ứng ATKT & BVMT hay đóng phí bảo trì đường bộ,… dẫn đến không đăng kiểm theo chu kỳ.
Chưa dừng lại, thời gian qua, nhiều người sửng sốt và thích thú trước hình ảnh những mẫu siêu xe được "hô biến", cải tạo từ những chiếc "xe cỏ" có phần cũ nát. Như một chiếc Lada 2107 đã hơn 40 năm tuổi, lưu giữ đầy kỷ niệm về nước Nga một thời, có giá bán chỉ khoảng 10 triệu đồng đã được một xưởng cơ khí ở Bắc Giang “phù phép” mang hình bóng “siêu sang” Rolls-Royce Phantom bạc tỷ. Hay thông tin và hình ảnh một chiếc Lamborghini Reventon tự chế tại Đắk Nông cũng lan truyền trên mạng. Chiếc Lamborghini “nhái” này được hoàn thiện từ một Toyota Corolla cũ…
Trong khi đó, hiện việc cải tạo xe cơ giới được quy định tại Văn bản hợp nhất số 07/BGTVT-VBHN quy định về cải tạo phương tiện giao thông cơ giớiđường bộ. Đến nay, chưa có trường hợp tổ chức, cá nhân được được cấp phép cải tạo thay đổi hình dáng của xe ôtô con. “Việc tự cải tạo, độ chế xe con như báo chí, mạng xã hội đăng tải là do tự ý của chủ xe. Cơ quan có thẩm quyền không cho phép cải tạo, phương tiện không được phép tham gia giao thông, kể cả đường giao thông tại địa phương. Có chăng họ chỉ được phép di chuyển trong nội bộ đất của công ty hoặc gia đình”, lãnh đạo một trung tâm đăng kiểm cho hay.
Rõ ràng vấn đề ở đây không phải là cơ quan chức năng không làm gắt, hay thiếu cơ chế xử lý, mà “lỗ hổng” của đăng kiểm được tạo ra chính từ ý thức của một bộ phận người làm công tác đăng kiểm cũng như một số người dân cố tình vi phạm. Thiết nghĩ điều này nếu không sớm được khắc phục, nguy cơ TNGT sẽ vẫn thường trực.