Nhiều quy định mới liên quan đến đăng kiểm có lợi cho người sử dụng phương tiện

Nghị định trên quy định mức thu, chế độ thu, nộp, miễn, quản lý và sử dụng phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với xe ôtô; có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026, thay thế Nghị định số 90/2023/NĐ-CP).

Nhiều loại ô tô không phải nộp phí sử dụng đường bộ từ 2026

Theo đó, tên gọi “phí sử dụng đường bộ” trước đây được đổi thành “phí sử dụng đường bộ thu qua đầu phương tiện đối với xe ôtô”. Đồng thời, mở rộng phạm vi các trường hợp xe ôtô không phải chịu phí đường bộ như xe chở người bốn bánh có gắn động cơ và xe chở hàng hoá có gắn động cơ sẽ không thuộc đối tượng chịu phí. Cụ thể, trước đây có các trường hợp xe ôtô không chịu phí sử dụng đường bộ thuộc nhóm: "Bị hủy hoại do tai nạn hoặc thiên tai; bị tịch thu hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký xe, biển số xe", nay theo quy định mới, phạm vi được mở rộng hơn, gồm: “Xe bị hư hỏng không sử dụng được; xe bị thải bỏ, bị mất không tìm được và chủ xe đề nghị thu hồi chứng nhận đăng ký xe, biển số xe theo quy định pháp luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ”; và “xe bị tịch thu; xe bị tạm giữ trong thời gian từ 30 ngày trở lên”.

Với quy định mới trên, các trường hợp xe bị hư hỏng, thải bỏ ngoài nguyên nhân tai nạn hoặc thiên tai cũng không phải chịu phí sử dụng đường bộ; cùng đó bổ sung các trường hợp “xe bị tạm giữ”… Lý do, trong thực tế có rất nhiều trường hợp xe bị các cơ quan chức năng tạm giữ (như xe gây tai nạn giao thông, xe thuộc tang vật vụ án....) không tham gia giao thông giống như trường hợp xe bị tịch thu từ 30 ngày trở lên.

Tương tự, các trường hợp khác không chịu phí theo quy định trước đây, gồm: "Xe bị tai nạn đến mức không thể tiếp tục lưu hành phải sửa chữa từ 30 ngày trở lên”, “Xe kinh doanh vận tải thuộc doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã kinh doanh vận tải tạm dừng lưu hành liên tục từ 30 ngày trở lên”, nay nghị định mới quy định chung là: “Xe tạm dừng tham gia giao thông liên tục từ 30 ngày trở lên”.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, theo quy định trước đây, chỉ có xe của doanh nghiệp, hợp tác xã kinh doanh vận tải dừng nghỉ lưu hành từ 30 ngày trở lên mới thuộc đối tượng không chịu phí, còn theo quy định mới thì tất cả các đối tượng nếu có nhu cầu dừng nghỉ lưu hành từ 30 ngày trở lên (bao gồm cả trường hợp xe bị tai nạn đến mức không thể tiếp tục lưu hành phải sửa chữa từ 30 ngày trở lên) đều thuộc đối tượng không chịu phí. Các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới là nơi trực tiếp thu phí sử dụng đường bộ và nộp lại vào ngân sách Nhà nước.

Với trường hợp xe ôtô không chịu phí do lưu thông trong phạm vi đất nội bộ, quy định trước đây là: “Xe của doanh nghiệp không tham gia giao thông, không sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông đường bộ hoặc xe đang tham gia giao thông, sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông đường bộ chuyển sang không tham gia giao thông, không sử dụng đường thuộc hệ thống giao thông, chỉ sử dụng trong phạm vi: Trung tâm sát hạch lái xe; nhà ga; cảng; khu khai thác khoáng sản; khu nuôi trồng, sản xuất, chế biến nông, lâm, thủy sản; công trường xây dựng…”. Còn theo nghị định mới, bổ sung thêm đối tượng “hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh” và mở rộng phạm vi xe chạy trong phạm vi đất nội bộ là khu vui chơi, giải trí, thể thao, di tích lịch sử, bệnh viện, trường học.

Về mức thu phí, có sự định nghĩa lại đối với xe ô tô con. Đó là, trước đây quy định mức phí đối với xe ô tô con dưới 10 chỗ ngồi của cá nhân là 130.000 đồng/tháng, của tổ chức 180.000 đồng/tháng.

Tại Nghị định mới, quy định lại là: “Xe chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)” không kinh doanh vận tải có mức phí 130.000 đồng/tháng; xe kinh doanh vận tải 180.000 đồng/tháng".

Đối với các nhóm xe khác, mức phí vẫn giữ nguyên như quy định trước đây và chỉ cập nhật khái niệm về loại xe theo quy định của Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 như: “Xe chở người dưới 10 chỗ ngồi” thành “Xe chở người đến 8 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)”, “Xe chở người dưới 25 chỗ” thành “Xe chở người đến 24 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)”, “Xe chở người dưới 40 chỗ” thành “xe chở người đến 39 chỗ (không kể chỗ của người lái xe)”.

Điểm mới khác, quy định mới không còn thu phí theo chu kỳ kiểm định 18 tháng như trước nhằm đảm bảo sự phù hợp với các quy định liên quan, trong đó hiện không còn quy định về chu kỳ kiểm định 18 tháng/lần.

Bỏ dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái ô tô

Liên quan đến việc triển khai Nghị định số 364/2025 của Chính phủ, Cục Đăng kiểm Việt Nam (Bộ Xây dựng) cũng đã hướng dẫn các cơ sở đăng kiểm bỏ việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính lái ô tô. Cụ thể, đại diện Cục Đăng kiểm cho hay, việc  bỏ tem thu phí sử dụng đường bộ dán trên kính ô tô không phải là thay đổi mang tính hình thức, mà xuất phát từ thực tiễn quản lý trong nhiều năm qua. Khi bỏ dán tem trên kính, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh việc tra cứu, quản lý hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử, qua đó giảm lãng phí và thuận tiện hơn cho người dân. Sau khi bỏ tem thu phí, trên kính xe chỉ còn tem đăng kiểm - loại tem phục vụ trực tiếp cho công tác tuần tra, kiểm soát giao thông. Với tem này, nếu phương tiện quá hạn đăng kiểm, lực lượng CSGT có thể dừng xe và xử phạt theo quy định hiện hành. Đại diện Cục Đăng kiểm cũng cho biết, cùng với việc bỏ tem thu phí, ngành đăng kiểm đang hướng tới việc bỏ giấy chứng nhận đăng kiểm bản cứng, thay thế bằng dữ liệu điện tử.

Khi đó, thông tin đăng kiểm của phương tiện sẽ được lưu trữ và tra cứu trên hệ thống phần mềm dùng chung, liên thông giữa ngành đăng kiểm và lực lượng CSGT. Thay vì người dân phải mang theo giấy tờ dễ quên hoặc thất lạc, cơ quan chức năng có thể tra cứu hoàn toàn bằng phương thức điện tử. Khi văn bản pháp luật được ban hành, hệ thống phần mềm cũng sẽ sẵn sàng để triển khai đồng bộ.