Siết chặt an toàn giao thông đường thủy nội địa trên cả nước
Những năm qua, giao thông đường thủy phát triển nhanh chóng, số lượng phương tiện gia tăng, thiết bị đa dạng. Điều này đặt ra những thách thức không nhỏ trong việc kiểm tra, kiểm soát nhằm đảm bảo trật tự an toàn giao thông (TTATGT) đường thủy nội địa.
Số vụ tai nạn giảm, nhưng tăng số người chết
Theo thống kê từ cơ quan chức năng, trong 9 tháng đầu năm cả nước xảy ra 36 vụ tai nạn giao thông (TNGT) trên đường thuỷ, làm chết 26 người, 8 người bị thương (trong đó có 1 vụ đặc biệt nghiêm trọng, làm thiệt hại tài sản 2,776 tỷ đồng). So với cùng kỳ năm 2024, giảm 5 vụ nhưng lại tăng 3 người chết, tăng 2 người bị thương.
Bộ Công an đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương bố trí lực lượng hợp lý thường xuyên bám sát địa bàn, tổ chức tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, chủ động giải quyết những vấn đề nóng, phức tạp nổi lên về TTATGT; triển khai các kế hoạch tuần tra, kiểm soát, kiểm tra, xử lý vi phạm TTATGT theo các chuyên đề với hình thức liên tuyến, liên địa bàn phù hợp với từng khung thời gian, tuyến, địa bàn cụ thể. Lập lại trật tự, kỷ cương trong khai thác, vận chuyển, tập kết, tiêu thụ trái phép cát, sỏi trên các tuyến giao thông.
Kết quả cho thấy, đã có hơn 47.531 trường hợp vi phạm trật tự ATGT đường thủy bị xử phạt, với tổng tiền phạt là 97 tỷ 898,04 triệu đồng. Trong đó có 123 trường hợp vi phạm nồng độ cồn (chiếm 0,24% các hành vi vi phạm); 28.559 trường hợp chở quá vạch dấu mớn nước an toàn (chiếm 55,97% các hành vi vi phạm).
Trên 1.000 bến thủy nội địa hoạt động không phép
Thông tin từ Bộ Xây dựng cho biết, hiện cả nước đang quản lý, khai thác gần 7.000km đường thủy nội địa quốc gia. Trên các tuyến được bố trí hệ thống phao tiêu, đèn báo hiệu cùng hàng trăm công trình chỉnh trị, trụ neo nhằm đảm bảo an toàn giao thông cho phương tiện hoạt động trên tuyến. Cả nước có 310 cảng thủy nội địa và hơn 6.000 bến thủy, tuy nhiên vẫn còn khoảng hơn 1.000 bến hoạt động không phép, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Cả nước có khoảng 263.060 phương tiện đã được đăng ký, nhưng phần lớn đã có tuổi đời trung bình 15 năm, nhiều tàu cũ kỹ, nguy cơ mất an toàn cao…
Bên cạnh các kết quả tích cực đã đạt được, công tác đảm bảo an toàn giao thông đường thủy vẫn còn nhiều hạn chế như: Một số tuyến luồng chưa đạt cấp kỹ thuật, tình trạng khan cạn, tĩnh không cầu thấp, điểm đen giao thông vẫn tồn tại. Công tác kiểm tra xử lý vi phạm của các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương chưa thực sự quyết liệt nên các bến hoạt động không phép vẫn chưa được xử lý triệt để; phương tiện thủy nội địa hoạt động nhưng chưa đăng ký, đăng kiểm vẫn còn tồn tại như các phương tiện thủy nội địa tại khu vực lòng hồ Hòa Bình; ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát phương tiện còn hạn chế, dữ liệu phân tán; lực lượng kiểm tra, tuần tra mỏng, chưa đáp ứng yêu cầu quản lý.
Theo Thông tư số 18/2025/TT-BXD Quy định về tổ chức và hoạt động của cảng vụ hàng hải, cảng vụ đường thủy nội địa, Chi cục Hàng hải và Đường thủy phía Bắc (đơn vị trực thuộc Cục Hàng hải và đường thủy Việt Nam) có chức năng tham mưu, giúp Cục trưởng quản lý nhà nước và thực thi pháp luật chuyên ngành giao thông đường thủy nội địa. Hiện Chi cục đang quản lý hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đường thủy nội địa quốc gia có tổng chiều dài trên 3.126km, trải rộng trên địa bàn 20 tỉnh, thành khu vực phía Bắc và miền Trung.
Hiện nay đang bước vào mùa mưa bão, nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông đường thủy rất lớn. Vì vậy trước mỗi cơn bão, Chi cục đều chủ động gửi văn bản tới Ban An toàn giao thông, lực lượng Cảnh sát giao thông đường thủy và chính quyền địa phương để tuyên truyền, hướng dẫn, di dời phương tiện ra khỏi khu vực nguy hiểm, ngăn ngừa va đập vào các công trình vượt sông. Đồng thời, yêu cầu các nhà thầu bảo trì hạ tầng đường thủy chủ động chằng buộc, gia cố hệ thống báo hiệu đường thủy nội địa (phao, cột, biển báo, đèn báo hiệu, thiết bị vận hành…), đảm bảo không bị trôi dạt, hư hỏng trong mưa lũ.
Theo Nghị định số 139/2021/NĐ-CP Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường thủy nội địa: Phạt tiền từ 1.000.000-2.000.000 đồng đối với hành vi khai thác, sử dụng phương tiện thô sơ có trọng tải toàn phần dưới 1 tấn hoặc sức chở dưới 5 người hoặc bè không bảo đảm điều kiện an toàn theo quy định (khoản 1, Điều 15).
Phạt tiền từ 500.000-1.000.000 đồng đối với hành vi không trang bị hoặc trang bị không đủ áo phao hoặc dụng cụ nổi cứu sinh cá nhân theo quy định, mức phạt tính trên mỗi áo phao, dụng cụ nổi cứu sinh cá nhân (khoản 1, Điều 16);
Hành vi không mặc áo phao cứu sinh hoặc không mang dụng cụ nổi cứu sinh khi tham gia giao thông trên phương tiện cũng bị phạt từ 1.000.000-2.000.000 đồng (Điều 34).
Ngoài ra, mức phạt cao nhất đối với hành vi của thuyền viên, người lái phương tiện đang làm việc trên phương tiện mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn lên đến 35.000.000 đồng (Điều 21).