Xây dựng văn hóa giao thông trong lứa tuổi học đường

Thương tâm những vụ tai nạn giao thông liên quan học sinh

Thời gian qua, tình trạng thanh, thiếu niên, học sinh vi phạm luật giao thông như điều khiển xe môtô không đội mũ bảo hiểm, chạy tốc độ cao, lạng lách, đánh võng, bốc đầu... xảy ra tại nhiều địa phương trên cả nước, gây mất TTATGT, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông TNGT.

Ngay tại Hà Nội, theo số liệu từ Phòng CSGT Công an TP Hà Nội, chưa đầy 1 tháng nay, tính từ 1/11 đến hết 24/11, lực lượng CSGT toàn TP Hà Nội đã xử lý 2.200 trường hợp vi phạm giao thông liên quan đến học sinh. Trong số này có 517 trường hợp lái xe khi không đủ điều kiện, xử phạt 275 trường hợp giao xe cho người không đủ điều kiện. Các lỗi vi phạm giao thông chủ yếu của học sinh là không đội mũ bảo hiểm với hơn 1.900 trường hợp, 17 trường hợp chở quá số người quy định, 11 trường hợp không chấp hành đèn tín hiệu.

Còn tại địa bàn tỉnh Hà Nam, từ đầu năm 2024 đến nay, đã xảy ra hơn 30 vụ TNGT liên quan đến lứa tuổi học sinh. Đây là con số rất đáng báo động. Những vụ tai nạn không chỉ cướp đi sinh mạng của nhiều em học sinh đang ngồi trên ghế nhà trường mà còn làm cho nhiều em phải mang thương tật suốt đời.

Điển hình, ngày 15/9/2024, em Đ.M.N (SN 2008, trú tại phường Trần Hưng Đạo, TP Phủ Lý, tỉnh Hà Nam), điều khiển xe máy điện trên đường đi học do thiếu quan sát và không nhường đường cho xe ôtô đến từ bên phải dẫn đến bị tai nạn khiến em N. bị vỡ xương xoang hàm trái và bị hư hỏng phương tiện. Hay gần đây nhất, vào cuối tháng 10/2024, em N.D.D, (SN 2007, trú ở thôn Hồng Sơn, xã Thanh Sơn, huyện Kim Bảng, tỉnh Hà Nam) điều khiển xe môtô thiếu quan sát đã xảy ra va chạm với xe ôtô đầu kéo. Hậu quả làm em D bị thương nặng.

Kết quả phân tích nguyên nhân những vụ TNGT liên quan đến học sinh cho thấy, tai nạn xảy ra chủ yếu là do ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận học sinh chưa cao; thiếu quan sát, không nhường đường, phóng nhanh, vượt ẩu. Các hành vi vi phạm quy định về TTATGT đối với lứa tuổi học sinh thường xảy ra phổ biến, như: điều khiển xe môtô, xe gắn máy, xe máy điện khi chưa đủ tuổi; không chấp hành tín hiệu giao thông; không có giấy phép lái xe, không đội mũ bảo hiểm; đi dàn hàng ngang, chở quá số người cho phép.

Nhiều phụ huynh chưa nhận thức đầy đủ, chưa thực sự quan tâm giáo dục con em đúng mức hoặc quá nuông chiều, để con em mình tự do sử dụng phương tiện theo ý thích. Nhiều gia đình cho con em tự điều khiển xe môtô, xe gắn máy, xe máy điện dù biết con chưa đủ tuổi và việc làm đó tiềm ẩn nguy cơ về TNGT. Cá biệt, có một số phụ huynh còn thờ ơ, thiếu trách nhiệm trong việc quản lý, giáo dục, khi con em vi phạm TTATGT còn tỏ thái độ thiếu hợp tác với lực lượng chức năng, bao che hành vi vi phạm của con em mình.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là phổ biến kiến thức pháp luật về TTATGT đối với học sinh tại một số nhà trường tuy đã được thực hiện nhưng hiệu quả chưa cao.

Bên cạnh đó, cơ sở hạ tầng giao thông tại một số địa phương còn hạn chế, thiếu đồng bộ như thiếu biển báo, thiếu đèn tín hiệu giao thông, gờ giảm tốc…, tạo nên một số “điểm đen”, điểm tiềm ẩn nguy cơ xảy ra TNGT. Mặt khác, việc xử lý học sinh vi phạm TTATGT thường mới chỉ dừng lại ở mức nhắc nhở, dẫn đến tâm lý chủ quan hoặc coi thường mà chưa lường hết được những nguy cơ TNGT có thể xảy ra.

Ở một khía cạnh khác, công tác phối hợp tuyên truyền, giáo dục giữa nhà trường và các cơ quan chức năng, giữa nhà trường và gia đình chưa thật sự đồng bộ, chặt chẽ, hiệu quả, dẫn đến ý thức chấp hành pháp luật về TTATGT trong học sinh chưa cao. Điều đáng nói, khi TNGT xảy ra, hậu quả thường rất nặng nề, nhất là đối với lứa tuổi học sinh, nhiều trường hợp dẫn đến thương tật, ảnh hưởng rất tiêu cực đối với sức khỏe, trí tuệ, khả năng lao động, học tập của các em, gây tốn kém chi phí, thời gian, công sức phục vụ điều trị của gia đình. Thậm chí có những trường hợp tử vong để lại mất mát, đau thương vô cùng lớn cho người thân.

Chung tay xây dựng văn hóa giao thông

Để hạn chế, giảm thiểu TNGT liên quan đến lứa tuổi học sinh, ngày 21/12/2023, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 31 về việc tăng cường công tác bảo đảm TTATGT cho lứa tuổi học sinh trong tình hình mới. Để thực hiện hiệu quả Chỉ thị 31 của Chính phủ, hạn chế đến mức thấp nhất những vụ TNGT liên quan đến học sinh, bên cạnh việc phát hiện, kiểm tra, xử lý của lực lượng Công an, rất cần có sự chung tay vào cuộc của các cấp, ngành, lực lượng chức năng, nhất là vai trò quản lý, giáo dục của ngành Giáo dục nói chung và của mỗi gia đình, nhà trường nói riêng.

Theo đó, các cấp, ngành cần quan tâm huy động nguồn lực đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tế tốc độ gia tăng phương tiện giao thông hiện nay. Ngành Giáo dục và Đào tạo, cần ban hành văn bản quy định thống nhất, phù hợp về việc xử lý học sinh vi phạm trong lĩnh vực này, qua đó giúp các nhà trường có thêm cơ sở pháp lý đồng bộ trong thực hiện công tác quản lý, xử lý vi phạm; tiếp tục phối hợp ngành chức năng đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về TTATGT, chú trọng tuyên truyền cá biệt, ứng dụng mạng xã hội để học sinh dễ ghi nhớ, dễ hiểu, dễ liên hệ, áp dụng thực hiện. Đồng thời, tăng cường thông tin rộng rãi những vụ TNGT nghiêm trọng liên quan đến học sinh để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của phụ huynh, giáo viên, học sinh trong việc chủ động, tự giác phòng, tránh TNGT.

Lực lượng Công an tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục, các nhà trường đẩy mạnh tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về TTATGT, hướng dẫn kỹ năng lái xe an toàn khi tham gia giao thông cho học sinh, nâng cao ý thức tham gia giao thông, xây dựng văn hóa giao thông cho học sinh.

Đồng thời, tăng cường tuần tra, kiểm tra, xử lý đối với học sinh vi phạm; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý nghiêm đối với học sinh vi phạm điều khiển xe môtô, xe gắn máy khi chưa đủ điều kiện, chưa có GPLX, không đội mũ bảo hiểm, chạy quá tốc độ, chở người quá quy định, lạng lách, đánh võng, tụ tập gây rối trật tự công cộng... Cùng với đó, xử lý nghiêm những trường hợp cha, mẹ giao xe cho học sinh điều khiển không đúng quy định. Đặc biệt, chú trọng duy trì trao đổi thông tin về vi phạm TTATGT của học sinh giữa lực lượng chức năng tới nhà trường và từ nhà trường tới gia đình để cùng quản lý, giáo dục, nhằm phát huy tính hiệu quả cao nhất trong việc bảo đảm an toàn giao thông đối với học sinh.

Một điều quan trọng nữa mỗi phụ huynh cần lưu ý đó là nâng cao ý thức trách nhiệm, thường xuyên theo dõi, nhắc nhở con em chấp hành nghiêm quy định của pháp luật khi tham gia giao thông; không giao xe môtô, xe gắn máy khi các con chưa đủ tuổi điều khiển phương tiện tham gia giao thông, để phòng tránh hậu quả đáng tiếc xảy ra.